Galicia segue a dar pasos para converterse nun referente no que ao uso de aviación non tripulada refírese, canalizando e impulsando distintas iniciativas que sitúan á nosa terra á vangarda da innovación neste campo. A aposta decidida do Goberno autonómico, unida á vontade e capacidade de innovación das empresas galegas, permite, cada certo tempo, arroxar novos proxectos en distintos ámbitos. 

O último exemplo atopámolo no Centro Experimental Áncora (Cervo-Lugo), xestionado polo Instituto Tecnolóxico de Galicia (ITG), que acolleu a presentación de Xestal. Trátase dunha solución tecnolóxica para a optimización da xestión forestal, baseada na teledetección mediante UAVS (Vehículos Aéreos Non Tripulados). 

O proxecto Xestal contribúe, así, a optimizar procesos crave na xestión dos recursos forestais, como o inventario forestal, a planificación, seguimento e control de masas forestais, a través dunha solución tecnolóxica baseada na automatización de toma de datos a través de novas tecnoloxías embarcadas en vehículos non tripulados.

Dita solución tecnolóxica, dirixida fundamentalmente a enxeñerías ambientais e xestores forestais, permitirá reducir custos dos métodos de medición actuais, dispoñer de información actualizada e de valor engadido para mellorar a tomar de decisións, o control e a execución das actuacións dos plans de ordenación forestal.

Consorcio galego

O consorcio de entidades que desenvolveu esta iniciativa está formado polas empresas galegas Aeromedia, Cerna, Balidea e Greenalia, ademais da Universidade de Santiago de Compostela (USC) e o Instituto Tecnolóxico de Galicia (ITG). Ademais, contou coa colaboración da Xunta  de Galicia  .

Para levar a cabo o proxecto, se ga combinado o desenvolvemento dun sistema GIS (Sistema de Información Xeográfica) e dun dron, UAV de tipo VTOL (de á fixa con capacidade de despegamento e aterraxe vertical).

O GIS facilita a medición e inventariado das especies forestais máis presentes na industria, como o eucalipto ou o piñeiro, reunindo nun único lugar as diferentes fontes de datos usadas, como poden ser o propio dron ou a información proporcionada polos satélites e outra cartografía basee. Pola súa banda, este dron permite mellorar os rendementos de traballo actuais na toma de datos remotos na contorna forestal.

Potencial do sector

Esta iniciativa é unha mostra máis do enorme potencial que ofrece o segmento dos vehículos non tripulados ou drons, polo que Galicia vén apostando desde 2015 a través dun Polo Aeroespacial no que se investiron máis de 164 millóns de euros de fondos públicos e privados.

Entre os 59 proxectos de I D desenvoltos nesta iniciativa atópanse tecnoloxías para mellorar a prestación de determinados servizos públicos vinculados ao monte, como a protección contra incendios forestais ou o control de pragas. Agora, esta nova ferramenta vén complementar as desenvoltas con anterioridade, achegando tecnoloxía dirixida á xestión privada do monte.

O Diario Oficial de Galicia publicaba esta fin de semana as bases das axudas para familias galegas do exterior en situación de emerxencia social urxente, especialmente derivada da pandemia provocada polo Covid-19.

O programa alcanza esta vez o medio millón de euros para chegar a todos aqueles residentes do exterior que carezades nestes momentos dos recursos económicos necesarios para atender problemas sobrevindos de carácter extraordinario, xa sexan sociais, sanitarias ou asistenciais. 

Podedes acceder a estas axudas todos os emigrantes galegos e os vosos fillos e fillas que posúan a condición de persoas galegas residentes no exterior e que, por cuestións urxentes e extraordinarias, atópense en situacións de emerxencia social, derivadas da situación de pandemia xerada polo Covid-19. 

O programa facilita apoios económicos de ata 3.000€ por persoa beneficiaria.

Os requisitos necesarios para solicitar estas axudas son ter rendas ou ingresos insuficientes, contar cun patrimonio insuficiente ou acreditar razóns de carácter social, sanitario ou asistencial de situacións sobrevindas nun tempo próximo ao da súa solicitude como máximo nos últimos doce meses e que, pola súa gravidade, requiran dunha actuación urxente ou da necesidade de realizar a viaxe por mor desta razón. 

O prazo destas axudas establecerase na orde na que se convoquen, que se prevé publicar no próximo mes de abril e que a Xunta terá aberto ata novembro.

Hai moitas formas de traballar o futuro, pero case todas pasan pola innovación. Un esforzo permanente por situarse na vangarda no que a nosa terra leva tempo instalada a través de distintas iniciativas. Como o proxecto 'Seafeed', relacionado co mar e a acuicultura, e que foi presentado recentemente. 

Trátase do primeiro sistema autónomo e intelixente para a alimentación de gaiolas acuícolas de pequeno e mediano tamaño tanto en mares como lagos, instalado nunha plataforma flotante energéticamente eficiente.

Este sistema permitirá optimizar os procesos de alimentación en acuicultura mariña a través da implementación dun modelo virtual de xestión intelixente que aplica técnicas de aprendizaxe automática e permite un control completo sobre o proceso. Ademais, posibilita a mellora continua dos procesos produtivos a través do uso dun software de xestión e adáptase facilmente a calquera tipo de instalación acuícola mariña, independentemente do seu tamaño, da especie cultivada e da natureza do penso de engorde.

Así mesmo, está instalado sobre unha plataforma de baixa tonelaxe, eficiente, segura e autónoma, grazas a un sistema de xeración de enerxía eléctrica a partir de renovables.

A tecnoloxía que hai detrás deste sistema foi desenvolvida polo consorcio integrado polas empresas galegas Feeding Systems, Quantum Innovative, Engranor e Montaxes Cancelas, coa colaboración dos grupos de investigación da Universidade de Vigo CIMA e ECIMAT, achegando así tecnoloxía propia á industria acuícola galega.

Cada un dos socios participou naquilo no que ten máis experiencia: Engranor construíu o dosificador de alimento; Montaxes Cancelas encargouse da plataforma flotante; Quantum Innovative, dos sistemas de alimentación eléctrica; e a xestión do conxunto e a ensamblaxe final recaeu sobre Feeding Systems.

O Goberno galego ha posto en marcha unha versión actualizada do Celga 1 en liña, que permite, por primeira vez, a autoformación en lingua galega a través dunha ferramenta vinculada a el. Estará accesible desde o Portal dá Lingua Galega, en aberto, a partir de hoxe.   

“O novo recurso supón un gran avance para achegar e facerlle accesible a aprendizaxe do galego á cidadanía, independentemente do lugar onde resida ou do tempo que cada persoa poida dedicarlle”, destaca o secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García, que subliña que “con esta nova versión actualizada do Celga 1 en liña, que tamén renova a ata agora existente desde 2010, completamos a serie de cursos revolucionarios e modernos que configuran o ensino e a aprendizaxe do Celga, para potenciar a presenza da nosa lingua no ámbito das tecnoloxías”.

Acceso á autoformación lingüística desde a diáspora

Esta medida permite aos galegos do exterior acceder a uns cursos regrados para manter e mellorar o uso da nosa lingua. A ferramenta facilita a aprendizaxe do galego e, por tanto, as opcións de optar a un título oficial que vos permita competir en igualdade de condicións, desde o punto de vista lingüístico, co resto de galegos. 

"Trátase de algo especialmente importante no caso dos emigrantes que desexen retornar a Galicia, e tamén para os nosos bolseiros BEME, que veñen cada ano a Galicia facer un máster nunha das nosas universidades”, subliña Antonio Rodríguez Miranda, secretario xeral de Emigración. 

Con ou sen tutorización

A nova ferramenta de autoformación en liña súmase á actualización do curso tutorizado que os 150 alumnos do Celga 1 en liña empregan xa desde esta semana, no marco da formación preparatoria de 70 horas que seguen ata o 6 de maio destinada aos exames oficiais. A principal diferenza coa ata agora existente é que presenta unha versión que estará aberta desde hoxe, de forma permanente, no Portal dá Lingua Galega, garantindo un acceso ilimitado á aprendizaxe do galego desde calquera lugar e a calquera hora. Na nova opción, non hai límite de prazas nin datas específicas de acceso. Tampouco fai falta un proceso de matriculación, polo que o acceso será tan sinxelo como cubrir un rexistro previo. É un recurso inesgotable e accesible a través da rede para todas aquelas persoas que estean interesadas en comezar a aprender a lingua galega ou en preparar a proba oficial.

Ademais dos cursos tutorizados do Celga 1 que convoca a Xunta de Galicia, este novo curso de autoformación pode seguirse sen necesidade dun titor ou titora, xa que as persoas usuarias van avanzando na aprendizaxe grazas aos exercicios de autorresolución e aos exemplos de resposta. Así, a través dunha interface de navegación sinxela, eficiente e intuitiva, o alumnado accede a cada unha das 12 unidades do curso divididas en catro bloques: comprender, explorar e reflectir, practicar e comunicar e viaxar. Como última novidade, as unidades 1 e 2 están adaptadas á lectura fácil para facilitarlles a aquelas persoas que teñen dificultades lectoras e/ou de comprensión o acceso á aprendizaxe da lingua. Ademais, ao final de cada unidade o alumnado contará cun vídeo interactivo para repasar os contidos tratados nela. 

Probas para obter os Celga

Neste marco, o Goberno galego acaba de publicar tamén a Resolución do 8 de marzo de 2021 pola que se convocan as probas para a obtención dos certificados de lingua galega, niveis Celga 1, 2, 3 e 4, no ano 2021.

O prazo de solicitude e abono de taxas oficiais comeza hoxe, 18 de marzo, e permanece aberto ata o próximo 12 de abril. Os interesados debedes cubrir o formulario de solicitude (modelo PL500C) accesible desde a sede electrónica da Xunta de Galicia e indicar nel a proba ou probas ás que solicitan presentarse, así como a localidade, e dirixilo á Secretaría Xeral de Política Lingüística, preferiblemente por vía electrónica. 

As probas realizaranse entre os meses de maio e xuño de forma presencial, se a evolución da crise sanitaria ocasionada polo Covid permíteo, en Santiago de Compostela, para os niveis Celga 1, 2, 3 e 4 e en Ponferrada, para os niveis Celga 2, 3 e 4. As datas concretas será publicadas xunto coas sedes, horarios e listaxe definitivo de persoas admitidas tanto no DOG como no Portal dá Lingua Galega.

O proxecto de innovación 'Neta V3A', sobre robótica amigable como apoio para o envellecemento activo, concluíu un prototipo de asistente virtual que fala galego e castelán para acompañar a maiores no seu día a día.

Á fronte de 'NETAV3A' están as empresas Balidea, Atendo FrutoDS e Ledissono AIT, con Gradiant como centro tecnolóxico asociado. Segundo destacan os seus responsables, trátase dunha iniciativa de I D i que busca achegar solucións tecnolóxicas "para mellorar a calidade de vida das persoas adultas maiores", no marco da convocatoria 'Conecta Peme' da Axencia Galega de Innovación (Again).

En concreto, o que se terminou durante estes meses foi o prototipo de robot e o seu 'bot' conversador, aplicando a base de conversación en galego e castelán. Ademais, explican os seus impulsores, integráronse todos os módulos que conforman a súa plataforma de software e desenvolveuse un planificador que permite a cada usuario personalizar as interaccións co bot/robot, seguindo recomendacións da atención centrada na persoa.

Tamén se probou o prototipo do robot e o funcionamento da aplicación para dispositivos móbiles nun proxecto piloto con persoas usuarias reais. O piloto foi realizado en Vigo  entre novembro e decembro de 2020 e 34 voluntarios con idades entre os 56 e os 82 anos participaron nas probas.

Robótica amigable en tempos de pandemia

Os seus desarrolladores destacan a relevancia deste proxecto no contexto actual, de distanciamento social debido á pandemia, que supuxo unha dificultade engadida para moitas persoas maiores que viven soas. Propoñen robótica social, amigable e afastada de estereotipos, para acompañarlles e facilitarlles as súas rutinas diarias, así como manterlles en contacto coas súas redes familiares e demais seres queridos. 

Combinaron asistencia por voz, gamificación e intelixencia artificial, para que o uso da ferramenta sexa sinxelo e intuitivo e para ofrecer unha solución tecnolóxica respectuosa, que apoie a cada persoa no desenvolvemento do seu propio plan de vida, atendendo ás súas decisións persoais. NETA é unha ferramenta moi útil para prolongar a independencia dos nosos maiores e o seu estilo de vida no seu propio fogar, manténdolles vinculados coa súa contorna.

O primeiro robot social desenvolvido en Galicia

O obxectivo xeral do proxecto era desenvolver un robot, NETA, como un elemento de apoio para que as persoas estean o maior tempo posible vivindo a vida tal e como a queren vivir. Estando na súa casa, permanecendo integradas na súa comunidade, dunha maneira segura, cun apoio no caso de soidade, cunha ferramenta motivacional para ter unha vida activa sen que resulte invasiva e amable desde o punto de vista do aspecto e as súas funcionalidades.

NETA V3A é o primeiro robot social desenvolvido en Galicia, un asistente virtual bilingüe, co que a persoa usuaria pódese comunicar por voz tanto en galego como en castelán. Dispón, ademais, dunha versión para dispositivos móbiles. Pretende ser unha presenza amigable de prevención e un asistente para o empoderamiento e a vida activa. Achega un plus de valor ao que actualmente ofrece a teleasistencia e as solucións de sensorización do fogar, con grandes posiblidades de aplicación dentro dos servizos sociosanitarios.

O Centro Tecnolóxico da Automoción de Galicia (CTAG) lidera un proxecto europeo que busca mellorar a eficiencia e a autonomía dos vehículos eléctricos mediante a diminución do peso xeral do vehículo.

Na iniciativa, denominada ALMA, acrónimo en inglés de procesos e materiais lixeiros avanzados para o ecodiseño de vehículos eléctricos, e financiada pola UE, participan cinco empresas privadas, tres centros de investigación e unha asociación internacional.

O proxecto ALMA, dunha duración de tres anos, desenvolverá unha nova plataforma máis lixeira de vehículo eléctrico de batería cun 45% menos de peso que o vehículo de pasaxeiros de referencia, mantendo a eficiencia en custos característicos deste sector.

Para iso combinará aceiros avanzados de alta resistencia, laminados metálicos híbridos e composites estruturais, caracterizados de forma experimental e virtual con ferramentas de modelización multi-escala.

Ademais de mellorar a eficiencia, o proxecto ALMA busca un cambio na tradicional concepción lineal da cadea de valor na industria da automoción, ao promover a súa transformación cara a un sector no que a economía circular sexa un elemento tractor, explica a súa coordinadora, Raquel Ledo.

Así pois, adoptará os principios da economía circular desde as etapas iniciais do proxecto a través da aplicación de estratexias de ecodiseño, para crear así unha nova plataforma de vehículo 100% eléctrico que sexa "feita para ser reciclada" ("made to be recycled").

Con este obxectivo, utilizará unha tecnoloxía de adhesión estrutural reversible para permitir a separación eficiente dos compoñentes ao final da súa vida útil, permitindo dese modo a súa posterior reparación e reutilización todas as veces que sexa posible. Ademais, integrarase un innovador sistema de monitoraxe da saúde estrutural dos compoñentes da carrocería, baseado en emisións acústicas, para detectar e localizar danos mentres o vehículo estea en servizo.

Finalmente, analizaranse as opcións máis eficientes para a reciclaxe e valorización dos diversos materiais utilizados co obxectivo de completar o concepto de cadea de valor circular.

O proxecto ALMA organizou a súa reunión de lanzamento os pasados 23 e 24 de febreiro, onde participaron nove socios de catro países membros da UE.

De acordo coa estratexia europea encamiñada á mobilidade de baixas emisións, a Unión Europea busca poñer en circulación polo menos 30 millóns de vehículos de cero emisións para 2030.

Para iso estanse tomando diversas medidas para promover empregos, crecemento, investimentos e innovación para diminuír as emisións xeradas polo sector do transporte.

A sociedade de capital de risco Unirisco Galicia participa na compañía Situm, que desenvolveu mediante un algoritmo propio un sistema de xeolocalización para interiores, que permitirá a unha persoa guiarse co seu móbil polos corredores dun hospital ou un centro comercial.

Situm foi seleccionada como finalista na categoría Innovación Pequenas e Medianas empresas dos premios Galicia de Innovación e Deseño.

O algoritmo combina os sinais presentes nos edificios (bluetooth, wifi e campo magnético terrestre) cos datos dos sensores inerciales dos teléfonos móbiles (magnetómetro, giróscopo ou acelerómetro).

Entre os seus usos principais, permite guiar mediante un smartphone ao visitante dun hospital, un centro comercial, un aeroporto ou calquera outro gran edificio, facilitándolle a súa localización en tempo real e proporcionándolle instrucións para que chegue ao seu destino.

Doutra banda, a tecnoloxía de Situm permite localizar e monitorar, tamén mediante smartphones, a equipos de traballo e que desempeñan as súas tarefas desprazándose por grandes edificios.

Esta tecnoloxía xa se implantou en moitos lugares do mundo, como o Aeroporto Adolfo Suárez Madrid Barallas ou o centro comercial coruñés Marineda City.

Un proxecto do CSIC estuda como a minería do ouro na Hispania romana transformou a paisaxe de Galicia, mediante a análise de mostras das explotacións auríferas para estimar o volume extraído e o seu impacto no territorio e a economía.

En concreto, o proxecto 'Avraria' investiga entre outras as minas da nosa terra, ademais das de Asturias, León e Portugal. "O desenvolvemento da minería antiga puido causar a transformación da paisaxe, dos usos do chan e da vexetación". Esta é unha das conclusións ás que chegou o equipo de investigadores, apunta.

Os científicos analizaron os depósitos de auga empregados nas explotacións mineiras romanas de Ou Courel (Lugo) e o proxecto prevé estender o traballo de campo a outras zonas de Galicia, Asturias, León e Portugal.

'Avraria', que comezou en 2020 e está previsto que conclúa en 2024, ten como obxectivo "estudar a explotación do ouro en Hispania e comprender os cambios que implicou sobre a organización do territorio, a estrutura económica e a conformación da paisaxe", explica Brais X. Currás, investigador do CSIC no Instituto de Historia.

O fin último é dispoñer dunha síntese histórica que achegue unha imaxe global do papel desempeñado polo ouro na evolución política e económica do Imperio Romano, e do seu impacto local na configuración da paisaxe.

Galicia non se esquece dos centros galegos do exterior. E menos aínda as circunstancias derivadas da actual pandemia de Covid, que obrigou a moitas entidades en todo o mundo a pechar as súas portas de modo  temporal, comprometendo seriamente a súa viabilidade económica.

Neste escenario, o Diario Oficial de Galicia acaba de publicar a nova liña de axudas para as entidades galegas do exterior, que conta cun orzamento de 1,2 millóns para atender aos gastos de funcionamento, impulsar proxectos culturais da mocidade e promocionar o Ano Santo Xacobeo. 

Este ano podedes podedes participar no programa todas as entidades: as comunidades galegas, centros colaboradores da galeguidade, centros de estudo e cultura galega, federacións de entidades e redes sociais.

Tres liñas de actuación

1. A contía principal do programa céntranse na colaboración directa cos centros galegos do exterior atendendo ás difíciles circunstancias provocados pola pandemia. Para iso, destínanse 800.000 euros, o dobre da cantidade achegada o ano pasado.
2. En segundo lugar, as subvencións tamén van dirixidas á posta en marcha de proxectos culturais, sociais, de accións informativas e actividades promovidas pola mocidade.
3. Finalmente, e como novidade desta convocatoria, os apoios teñen como obxectivo axudar á posta en marcha de accións de especial relevancia e promoción do Ano Santo Xacobeo.

O prazo de presentación de solicitudes será dun mes, ata o próximo 8 de marzo, e as entidades poderán solicitar ata o 80% do investimento total. 

O centro tecnolóxico galego Aimen, situado no Porriño (Pontevedra), lidera un consorcio internacional -no que participan 31 entidades de 9 países-, para desenvolver o proxecto PENELOPE, unha iniciativa pioneira para implementar a fabricación dixital de pezas de grandes dimensións.

Trátase dunha metodoloxía de fabricación dixital que permite unha produción máis flexible e precisa deste tipo de pezas. Para iso, as entidades que forman parte do proxecto poñerán en marcha un fío dixital que permite enlazar todas as etapas da fabricación de grandes pezas durante a cadea de valor.

A iniciativa, que conta cun orzamento de case 21 millóns de euros, "pode supoñer un cambio no paradigma actual de produción, xa que abordará de forma pioneira esta metodoloxía", apuntan desde Aimen. 

O motivo principal para poñer en marcha este proxecto está na actual complexidade da fabricación e reparación de pezas de gran tamaño. Así, os custos de redeseño e enxeñería son elevados e, con frecuencia, deben facerse constantes cambios para liquidar deformacións que se producen na fabricación das pezas. Iso obriga a recorrer á execución manual de operacións, normalmente bastante complexas.

A solución desenvolvida por PENELOPE consegue un elevado grao de precisión, automatización, calidade e presteza, axilizando o proceso e mellorando a produción en todas as etapas. O gran obxectivo é lograr unha solución global que ofreza un modelo de fabricación "cero defectos", e que mesmo, mediante a intelixencia artificial, permita mellorar a toma de decisións cos datos xerados en cada etapa da fabricación.

Para iso, a metodoloxía apoiarase no desenvolvemento de novas ferramentas dixitais centradas no operario, como son a robótica, a realidade aumentada e os exoesqueletos, que garantan a calidade e precisión para a fabricación de grandes pezas, preservando o coñecemento e habilidades dos operarios.

A idea é implementar este sistema en catro sectores de fabricación "craves", como son o metalmecánico, construción naval, aeronáutico e ensamblaxe de carrocería de autobuses.

Así mesmo, despregarase unha rede europea de demostradores abertos de tecnoloxía (didactic factories) para proporcionar capacidades de formación, perfeccionamento e reciclaxe, así como espazos de innovación , pilotos industriais e infraestrutura tecnolóxica.

Esta rede tamén facilitará o acceso ás tecnoloxías desenvolvidas en PENELOPE ao conxunto das empresas europeas de fabricación de compoñentes de grandes dimensións.