A pandemia e o futuro máis inmediato camiñan, a miúdo, estreitamente relacionados. É o caso dos centros educativos galegos do futuro, deseñados e pensados por mor dos ensinos da actual crise sanitaria e atendendo a un modelo ambicioso e pormenorizado, o Plan de Nova Arquitectura Pedagóxica.

Cores claras en fachadas e interiores, patios cubertos con pistas multideporte, sustentabilidade desde o punto enerxético e harmonización coa contorna onde se sitúan, ben sexa un ámbito urbano ou rural. Estas son algunhas das claves recollidas na guía do Plan de Nova Arquitectura Pedagóxica de Galicia.

Un manual sobre o que a Administración autonómica quere asentar as bases para a renovación do máis dun milleiro de centros educativos que se reparten en 275 dos 313 concellos galegos e que contan cunha idade media duns 40 anos.

A guía, promovida pola Xunta e coa participación do Colexio de Arquitectos de Galicia, Fegamp e parte da comunidade educativa, foi presentada esta semana nun acto no que llo propio titular de Educación da Xunta, Román Rodríguez, destacou que o obxectivo non é que todos os centros educativos sexan iguais, senón asentar "unha serie de criterios básicos" para harmonizar a arquitectura institucional e "desde aí, aplicar a liberdade creativa dos proyectistas".

O documento aborda, baixo unha "dobre" perspectiva arquitectónica e pedagóxica, unha serie de parámetros e medidas para afrontar os "retos" do futuro no sistema educativo: desde eliminar as barreiras arquitectónicas a avanzar cara á dixitalización das metodoloxías ou mellorar a eficiencia enerxética dos edificios.

Na actualidade, o 70% dos centros educativos son de infantil e de primaria. A idade media dos inmobles é de 40 anos, xa que moitos deles foron construídos ao amparo do plan de emerxencia posto en marcha coa aplicación da Lei Xeral de Ensino Básico durante a década dos 70.

Así as cousas, o plan expón que todos os centros conten cunha pista multideporte e un patio cuberto que sirva, ademais de para o tempo de lecer dos alumnos, para o seu aproveitamento para novas metodoloxías de aprendizaxe.

Nos exteriores, a manual aposta pola habilitación de cubertas inclinadas con beirados, peches que aúnen as condicións de seguridade en consonancia coa "filosofía" de abrir os centros e gamas grises na pa cromática para dotar de cor aos elementos do complexo educativo.

En interiores, a guía recomenda cores en tonalidades claras e distribución dos elementos para sacar proveito da luz natural; todo iso en espazos accesibles e con mobiliario adaptado a cada ciclo educativo con mesas poligonales ou de triángulos.

O plan aliméntase da experiencia vivida coa pandemia de Covid e establece que a ventilación natural "é suficiente" para evitar concentracións de CO2. En canto ao emprazamento, o obxectivo é que, ademais de estar integrado no espazo que ocupa, foméntense itinerarios peonís para así evitar o acceso rodado "que tantos conflitos xera no ámbito educativo".

Apertura a toda a sociedade

Unha das novidades que introduce o Plan de Nova Arquitectura Pedagóxica de Galicia é a intención de Galicia de abrir os centros educativos para que as súas instalacións, desde as pistas deportivas ás bibliotecas ou outras equipos, poidan ser empregadas pola cidadanía en xeral.

Neste sentido, a Administración autonómica traballa coa Fegamp para a elaboración dun convenio que recollerá as condicións para esta apertura aos veciños das instalacións educativas e que o uso por parte dos cidadáns realícese con todas as garantías.

Aposta pola biomasa

Así mesmo, mellorar a eficiencia enerxética dos centros educativos é outra das metas dun documento que pretende levar a cabo un cambio na "filosofía" de como se entenden as infraestruturas educativas.

Neste sentido, ademais da substitución de luminarias por lámpadas LED e o mellor aproveitamento da luz natural, o plan propón a substitución de caldeiras tradicionais por outras que teñan como combustible a biomasa.

Galicia é moitas cousas e, entre elas, é tamén gastronomía. O polbo á feira, os mariscos, as nosas carnes e peixes... Unha infinidade de produtos tradicionais ao que se lle suma, desde hai uns días, o sabor dos nosos pastos en forma de iogur. 

Para conseguilo, Larsa acaba de sacar ao mercado tres innovadores produtos: iogures con "as flores máis ricas", que ofrecen ao consumidor final unha sobremesa con sabor a "toxo e verbena, a violeta  ou a sabugueiro".. 

A iniciativa, como tantas na nosa terra, é froito da innovación e o emprendemento. Neste caso, de tres alumnos do Campus de Lugo -Brais Pérez, Roberto López e Antón Polo-, gañadores do certame 'Impulsando Galicia', convocado por Larsa  e orientado a proxectos de innovación en alimentación saudable. Os tres son estudantes do máster en Enxeñaría Agronómica na Escola Politécnica Superior. 

Xuntos crearon unha gama de iogures que, como subliña a propia empresa, recolle os sabores de flores silvestres que nacen na primavera nos nosos pastos: toxo/verbena, saúco e violeta.

Sabores únicos e orixinais que buscan conducir ao consumidor ás paisaxes da nosa terra en plena primavera.

A iniciativa xa está presente no mercado, materializándose na liña 'Flores dos pastos'; un nome xa evoca, precisamente, o obxectivo: achegar ao consumidor a eses lugares galegos tan asociados coa nosa primavera. 

A actual pandemia do Covid-19 provocou infinitud de situacións de emerxencia, especialmente entre membros da Galicia exterior onde os efectos do coronavirus aínda seguen demasiado vivos. Arxentina, Brasil, Cuba, Chile ou Colombia son só algúns dos exemplos de países que aglutinan a centenares de miles de galegos do exterior, e que continúan librando, en circunstancias extraordinarias, a batalla contra o Covid. Unha guerra que dificulta o día a día e entorpece o porvir de multitude de fogares. Pensando neles, o goberno galego acaba de activar un ano máis a orde de axudas de emerxencia social, que abre hoxe o prazo de solicitudes, e que está pensada para persoas en situación excepcional de emerxencia. 

A prioridade deste programa son as situacións de necesidade que se están producindo como consecuencia da pandemia. Para facer fronte a estas dificultades habilitouse unha liña dotada con medio millón de euros. Cabe destacar que o pasado ano a convocatoria xa se viu incrementada ata os 200.000 euros debido aos problemas que comezaron a xurdir polo avance do virus nos distintos países.

Para todos os que esteades interesados, o prazo de presentación de solicitudes permanecerá aberto ata o próximo 15 de novembro e as axudas ascenden ata 3.000 euros por persoa beneficiaria.  

Como requisito para poder acceder a estas axuda só tedes que ser emigrantes galegos residentes no exterior. Tamén poderán solicitar o apoio os vosos descendentes en primeiro grao que posúan a condición de galegos residentes no exterior, de acordo co establecido legalmente para este recoñecemento.

Estas axudas teñen carácter persoal e intransferible e non orixinan ningún dereito subxectivo para as persoas beneficiarias. Cabe destacar que son incompatibles con calquera outra das reguladas pola Secretaría Xeral dá Emigración ou organismos públicos para os mesmos conceptos. A contía adáptase á situación social e de necesidade dos beneficiarios.

Os requisitos para obter unha destas axudas é carecer de rendas, ingresos e patrimonio para facer fronte á situación descrita, e acreditar razóns de carácter social, sanitario ou asistencial de situacións sobrevindas nun tempo próximo ao da solicitude (como máximo nos últimos doce meses) e que pola súa gravidade requiran unha actuación urxente.

PALIAR SITUACIÓNS DE MARXINACIÓN SOCIAL Ou DEPENDENCIA

Máis aló das dificultades extraordinarias derivadas do Covid-19, existen outras razóns especificadas para solicitar estas axudas entre as que figuran, por exemplo, a de atoparse no exterior en situacións de marxinación social ou de tal grao de dependencia que a persoa solicitante non se poida valer por si mesma e non teña cuberta a necesidade de atención por ningún medio. Ou sufrir situacións derivadas da perda, inadecuación ou dotación básica da vivenda habitual ou familiar, e carecer de medios para paliar esta situación.

Tamén ampara esta convocatoria situacións derivadas de problemas perentorios referidos á alimentación, vestido, educación e outros de natureza análoga non cubertos polos diferentes sistemas de protección nacionais dos países nos que reside a persoa beneficiaria, ou as situacións derivadas de problemas sanitarios graves cuxo tratamento non estea debidamente cuberto ou con respecto dos cales a súa atención no Estado español supoña unha vantaxe significativa.

SOLICITA AQUÍ A TÚA AXUDA!

A nosa terra e o sector do turismo dan un novo paso cara ao futuro. A Agrupación industrial do Turismo de Galicia deseñou unha ferramenta que permite celebrar congresos de maneira virtual, nos que os participantes poderán actuar nun escenario personalizado, facer presentacións ante un auditorio virtual e interactuar co seu propio avatar. Ouna ferramenta dixital pioneira que supón un novo paso na "transformación e adaptación dixital" do sector.

Así o sinalou o presidente da Agrupación industrial, Cesáreo Pardal, no acto de presentación de FEVIR. Pardal explicou que esta nova aplicación permite consolidar a Galicia como "destino seguro, intelixente e sustentable", que son precisamente os eixos do Plan Director do sector para 2021-2023, achegando a clientes e empresas nunha contorna virtual onde non só poderase asistir a eventos, senón tamén manter contactos de negocios e acceder a información sobre as empresas e as súas ofertas.

As persoas que usan FEVIR crean o seu propio 'avatar', co que poden moverse por un escenario virtual para visitar casetas, escoitar conferencias ou manter encontros privados con clientes e empresas.

Para mellorar a experiencia, segundo explicou o CEO de Kendra (empresa creadora de Fevir), Javier Davila, introducíronse elementos como as imaxes 360º, a posibilidade de videoconferencia, son que se activa pola proximidade con outros interlocutores, etc.

Trátase dunha ferramenta pioneira que permite aos usuarios "ser activos en todo momento" e cuxa finalidade é proporcionar "unha experiencia o máis próxima posible á realidade".

Neste marco, o vicepresidente da Xunta, Alfonso Rueda, destacou que estas iniciativas, aínda que non poden substituír ao contacto persoal, si supoñen un "complemento" para o sector e facilitan "oportunidades de negocio máis áxiles".

De feito, Rueda lembra que este tipo de canles de comunicación xa están a xogar un papel importante durante a pandemia, ante as restricións para celebrar eventos, e contribúen a apontoar o destino Galicia como "seguro".

Nesta liña, o propio Pardal subliñou que "o formato virtual para o mantemento de reunións ou encontros profesionais veu para quedar", e indica que "unha ferramenta como FEVIR Galicia resulta e resultará esencial nos novos contextos de negocio".

A industria aeroespacial, a sanidade e a educación dixital configúranse como as principais apostas de Galicia para a reconstrución económica tras a pandemia. Así se desprende da análise dos investimentos presentados polo goberno autonómico para optar aos fondos europeos Netx Generation, onde figuran, nas tres primeiras posicións de proxectos presentados o polo aeroespacial -533 millóns-, o novo Complexo Hospitalario Universitario da Coruña -296 millóns-, e a transformación dixital de centros educativos e formación -250 millóns-.

Con todo, estas son só tres das 247 iniciativas públicas que optan aos mencionados fondos, e que suman 7.000 millóns. Así mesmo, a nosa terra aglutina outras 107 propostas privadas por valor 13.000 millóns máis, de modo que Galicia opta a 20.000 millóns de fondos europeos para a reconstrución.

O top 10 de maiores investimentos públicos prosegue con :.

• Eficiencia enerxética en centros educativos: 200 millóns
• Rehabilitación de infraestruturas educativas: 190 millóns
• Ampliación do Hospital Montecelo de Pontevedra: 156 millóns
• Polos de emprendemento rural: 155 millóns
• Tecnoloxías de comunicacións cuánticas: 139 millóns
• Mellora de infraestruturas de depuración: 120 millóns
• Transformación dixital da sanidade galega: 105 millóns

Ademais, cun investimento ao redor de 100 millóns tamén se atopan: o plan de impulso á educación dixital, a estratexia 'cloud' e 'data center' do sector público, así como Galicia Netland para levar o 5G ao rural.

O 15 de Agosto de 1914 inaugurábase a Canle de Panamá: 82 quilómetros de navegación para unir o Pacífico co Mar Caribe. Na súa construción participaron máis de 75.000 obreiros, dos que 9.000 eran españois, na súa inmensa maioría galegos, apreciados xa entón polo mismísimo Roosevelt, consciente das súas capacidades para impulsar unha obra que transformou aos Estados Unidos de América nunha superpotencia mundial.

Hoxe, máis de 100 anos, a Fundación Nosa Terra de Panamá se ha proposta recuperar aquel legado. Nas últimas horas, o presidente da Xunta de Galicia, Alberto Núñez Feijóo, recibiu ao presidente da Fundación Nosa Terra, Ricardo Gago, acompañado do secretario xeral da Emigración, Antonio Rodríguez Miranda, quen lle presentou o proyecto dun monumento que resume a historia de ao redor de 8.000 galegos anónimos, pero inmensamente apreciados polo soado enxeñeiro John Frank Stevens, encargado da construción da Canle, que puxo como condición para aceptar o cargo de Enxeñeiro Xefe do proxecto o poder contratar a traballadores galegos e traelos a Panamá.

Atraídos polas condicións e os soldos, aos poucos foron chegando a Panamá máis e máis fillos da nosa terra, primeiro desde Cuba, máis tarde desde Galicia. “Traballadores excelentes”, subliña Stevens, capaz de enfangarse, co lodo ata a cintura, ata dez horas ao día nun clima hostil e rodeados de enfermidades tropicais mortais.

Durante o encontro, Ricardo Gago transmitiulle a Feijóo que a escultura contará cunha das pas, como elemento simbólico, coas que traballaron estes galegos, moitos dos cales se asentaron en Panamá onde formaron unha familia.

Galicia continúa a súa aposta polas novas tecnoloxías. E nesta ocasión facelo da man do BigData a través da creación dun sistema intelixente co que o goberno galego aspira a coñecer o perfil dos turistas co obxectivo de xestionar datos de ocupación e reservas.

Este servizo, que busca empregar a xeolocalización dos móbiles ou os datos bancarios, permitirá dispoñer de información analítica avanzada sobre o gasto, as reservas, a ocupación e a mobilidade no ámbito turístico, así como a opinión dos visitantes.

A implementación e a explotación dun sistema de BigData turístico enmárcase no proxecto Eurorrexión destino Turístico Intelixente (EDIT), que conta con participación da Axencia Turismo de Galicia, a Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia (Amtega) e socios socios do Norte de Portugal e recibe apoio do Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional (FEDER).

O prazo de presentación de propostas para a prestación do servizo permanecerá aberto ata o próximo 20 de maio mediante o Portal de Contratos Públicos de Galicia.

Deste xeito, búscase desenvolver unha cultura e un turismo intelixentes, obxectivos enmarcados na Estratexia Galicia Dixital 2030 (EGD2030).

Así, aspírase a consolidar un turismo intelixente en Galicia con solucións innovadoras para facilitar a interacción co visitante e mellorar a súa experiencia. Paralelamente, promoveranse servizos dixitais avanzados en relación co Camiño de Santiago e outros puntos de interese turístico.

Neste sentido, a Comunidade desenvolveu xa a plataforma dixital Smart Camiño, con información a tempo real a través do portal www.caminodesantiago.gal e a app móbil, con información e servizos dixitais avanzados para os viaxeiros.

A sétima entrega das especial 'Historias de ida e volta', un proxecto web realizado polo Consello da Cultura Galega en colaboración coa Se cretaría Xeral dá Emigración, centra o seu contido no legado educativo da emigración galega.

Titulado 'Escolas dá emigración', este especial está enfocado a dar a coñecer o papel que desempeñou a emigración no ámbito educativo e a contribución deste colectivo na configuración da primeira rede escolar galega.

No marco do especial pódense ver materiais que permiten coñecer as dúas modalidades a través das que se canalizou a achega dos emigrantes. Por unha banda, as doazóns ou legados testamentarios moi variados que os filántropos indianos fixeron: desde pequenas cantidades para contribuír ao abastecemento de escolas ou bibliotecas ata importantes cantidades para a construción e o mantemento de varios centros educativos.

Por outra banda, permite coñecer tamén as asociacións de emigrantes microterritoriales, con finalidade instructiva, que se foron creando en América desde comezos do século XX. A primeira foi a Alianza Aresá de Instrución, fundada na Habana en 1904, á que lle seguiron centos de entidades creadas principalmente en Arxentina e Cuba, pero tamén en Uruguai, Estados Unidos e Brasil.

Estas sociedades custearon a implantación, dotación e financiamento das chamadas 'escolas de americanos', que representaban unha alternativa complementaria e renovadora á rede oficial de establecementos públicos de ensino. Na súa maioría eran escolas laicas, gratuítas, con programas de estudos modernos e mesmo ás veces con certa orientación técnica, inspirados nos existentes nas repúblicas americanas de acollida.

Todas as imaxes e documentos que se expoñen forman parte do patrimonio fotográfico e documental que se conserva e salvagarda no Arquivo da Emigración Galega. Moitas delas proceden de coleccións particulares que a cidadanía doou á institución.

Galicia segue dando pasos que manteñan á nosa terra á vangarda no uso de e desarollo das últimas tecnoloxías. Un escenario ao que non é allea a sanidade pública, e no marco do cal, a Consellería de Sanidade vén de reunir ao Consello para a Innovación en Materia Sanitaria, que acordou crear un grupo de traballo específico para definir un modelo de xestión das técnicas de impresión 3D que se poidan aplicar ao Servizo Galego de Saúde.

Este órgano estará integrado por profesionais das áreas TIC, cirurxía, traumatoloxía, enfermería, otorrinolaringología e radiodiagnóstico, ademais de persoal investigador proposto por diferentes membros do Consello para a Innovación en Materia Sanitaria.

O obxectivo desta iniciativa é facilitar ao sistema sanitario galego unha xestión adecuada dos recursos, individualizados e pensados para cada paciente.

Neste marco, o conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, insiste na necesidade de integrar a impresión 3D como unha técnica "xeneralizada" ao dispor dos profesionais do Sergas.

Por este motivo, o goberno galego aposta por que este grupo de traballo incorpore a experiencia de distintos proxectos desenvoltos nas sete área sanitarias e nos nodos de innovación do Sergas para confeccionar un documento de liñas xerais sobre os usos destas técnicas.

Así mesmo, o Consello para a Innovación en Materia Sanitaria tamén lle encomendou a este grupo o labor de preparar proxectos concretos, con obxectivos e socios "identificados" que sexan susceptibles de concorrer a convocatorias de fondos que lles permita captar financiamento.

Neste sentido, estas iniciativas poderán contribuír a "crear un ecosistema empresarial" relacionado coa tecnoloxía 3D en Galicia en colaboración con órganos como a Axencia Galega para a Modernización Tecnolóxica (Amtega) e a Axencia Galega de Innovación (GAIN).

A Fundación para o Desenvolvemento Humano e Social de Galicia puxo en marcha esta semana o curso 'Cultura galega e emigración', que se centra na diáspora galega co obxectivo de profundar no que esta achegou tanto aos países de acollida como a Galicia. 

O programa, que arrinca estes días o seu primeiro curso e no que tamén colaboran a Universidade LiberQuaré e a Fundación Familias Mundi, conta con 238 alumnos e alumnas matriculados, entre os que destacan 62 provenientes de Arxentina, 20 de Brasil, 10 de Venezuela, 3 de Exipto ou 90 do resto do Estado español. 

Estas xornadas forman parte dun programa de cursos que inciden na proxección exterior da lingua e da cultura galegas.

O obxectivo deste programa formativo é abordar o mapeado cultural galego na emigración, con todo o que esta supuxo. A iniciativa abordará a historia e sociedade na Galicia da diáspora, o idioma e escritura galego así como as artes galegas no exterior, e o Camiño e camiños de Galicia no mundo.

Aqueles interesados poden consultar a información, o programa académico e o calendario de desenvolvemento na web da Fundación. Nestes momentos, o prazo de matrícula para o 'Nivel inicial' ha expirado, pero proximamente abrirase o de 'Nivel intermedio'.