"NOSTALXIA NON DI NADA, A MORRIÑA DÉBESE CANTAR; NON SE PODE EXPLICAR". E SOA DE FONDO CUNQUEIRO -NO MIÑO NOVO DO VENTO HAI UNHA POMBA DOURADA. QUÉN POIDERA NAMORALA!-. E XA TODO COBRA SENTIDO.

"Recolléronme nunha C15 completamente destartalada e fomos buscar ao protagonista", prosegue. Marcelo preséntase. Antonio fai o propio. E engade, polo motivo que sexa, probablemente pola cortesía que require calquera primeira conversación entre dous descoñecidos: "A miña moza é galega". Resposta: "Como eu". "Como que como ti?". Vencida a incredulidade pola enorme sinxeleza do personaxe, a viaxe conclúe cos protagonistas cantando a dúo: Que din os rumorosos / na costa verdecente. Outra vez Galicia e Guinea Ecuatorial estrujadas polo mesmo fío condutor. O de Marcelo. 

A historia 

"Nada máis chegar a casa díxenlle a Rocío que ese home tiña unha historia", conta emocionado Antonio. E vaia se a tiña. Por onde comezar? Tal vez resulte máis fácil seguir o relato cronolóxico. Unha elección que nos conduce a 1968; un ano que "ten moitas cousas". "Guinea gaña a independencia, Macías gaña as eleccións e a min concédelleme unha bolsa para ir estudar a España, en concreto ao Circo dos Muchachos en Ourense", describe Marcelo xa no documental.  

A cinta flúe coa suavidade do propio personaxe, e navega a través dunha obra de teatro que comprende as tres etapas da súa vida: a do mozo bolseiro que descobre un mundo sorprendente; a do home que regresa ao seu país; a do actual, capaz de pechar un círculo perfecto.

Unha obra dentro doutra obra, premiadas ambas as grazas á xenialidade do protagonista e á visión do narrador. Porque o documental Manoliño Nguema acaba de gañar, sen ir máis lonxe, un Mestre Mateo. Pero é que o guion construído por Rocío a través desa obra de teatro foi capaz de saltar da ficción á realidade, facéndose un oco en carne e óso. "Obtiveron o premio do público na Miteu de Ourense; representárona en Madrid varias veces, en Carballo...", destaca Antonio entusiasmado. 

A VIAXE CONCLÚE COS PROTAGONISTAS CANTANDO A DÚO: QUE DIN OS RUMOROSOS / NA COSTA VERDECENTE. OUTRA VEZ GALICIA E GUINEA ECUATORIAL ESTRUXADAS POLO MESMO FÍO CONDUTOR. O DE MARCELO.

Para construír ambas as ficcións, foi necesario un mes en Guinea Ecuatorial -"é un país complicadísimo, e ademais collémolo paralizado por unha folga de taxis"-, e tres semanas en Galicia, co obxectivo de "pechar a viaxe vital".

"Non sabiamos abrigarnos", narra Marcelo lembrando aquela Galicia que descubriu en marzo do 69. Unha Galicia, igual que hoxe, chuviosa, húmida, con escarcha: "Tiñas a sensación de vivir dentro dunha neveira". E unha Galicia que se abría ao mundo con sorpresa: "Eramos os primeiros negros (...). A xente subía para vernos. Tedes unha cara tan difícil! (risas)". 

A Cidade dos Muchachos 

Pero alí, en Ourense, todo cambiaría para sempre. Co Pai Silva e o seu 'Cidade dos Muchachos'. Un proxecto pioneiro -"entón a única escola de circo estaba en Rusia"- que levou a Marcelo polo mundo antes de traelo de volta até Santiago. "A xente dos pobos o domingo viña verme". Tal era a atracción do propio personaxe.  

E alí coñeceu a Amparo, galega e loura; case como el, imos. Pero o amor, como é sabido, non fai distingos. "Converteuse na miña vida". Ata o punto de que tiveron dous fillos e ela non dubidou á hora de volver con el a casa: "É moi difícil atopar xente que che acompañe até o fin de mundo". Esa era Amparo.

Pero a Guinea de 1990 nada tiña que ver coa de outrora. "Non había nin rúas". E tampouco ningún apoio institucional para alguén que traía consigo una "branca" e un "coche". "Eramos inimigos do pobo". E claro, nesa situación Amparo e os nenos vanse por unha banda, Marcelo polo outro. "Había cousas que facer aquí", afirma entre convencido e devastado.  

O certo é que algo de razón tiña, porque alí, en Malabo, Marcelo vaise a converter en Manoliño Nguema para os seus, e no pai do teatro moderno no país. Unha escola na que se formaron miles de alumnos guineanos, entre eles noso Russo -o que preguntaba polo significado de morriña-, ou Gorsy Edú, o outro protagonista do documental, o do Marcelo home que regresa ao seu país.  

O documental

Xuntos, tres xeracións distintas que Antonio soubo levar á pantalla. "O primeiro foi falar con Marcelo e sonsacarle. Custounos que nos contase que estivera con García Márquez, con Picasso, con Dalí, con Chaplin...". Pedacitos soltos dunha vida xigantesca que, imaxínense, non chegan a saír no documental. "É moi humilde", resume Antonio. 

De feito, custou convencelo. "Marcelo tiña as súas reticencias, e só aceptou cando lle explicamos que a obra buscaba recoñecer ás seguintes xeracións". Entón, si, o proxecto de Manoliño Nguema empezou a cobrar vida. De modo moi altruísta, pero vida a final de contas.

Porque isto tampouco ía ser fácil. "Conseguimos unha pequena subvención de Agadic (Axencia Galega dás Industrias Culturais) e con iso pagamos a viaxe e as condicións da estancia en Guinea Ecuatorial. Ninguén cobraba, pero polo menos podiamos estar cómodos e traballar a gusto", lembra Antonio, que desde o presente engade valor engadido ao xa feito: "Queremos volver abrir as bolsas, cunha dobre vía que poña en relación a técnica e o adestramento de Galicia, por unha banda, coas etnias e os instrumentos de Guinea, polo outro".

"O PRIMEIRO FOI FALAR CON MARCELO E SONSACARLLE. CUSTOUNOS QUE NOS CONTASE QUE ESTIVERA CON GARCÍA MÁRQUEZ, CON PICASSO, CON DALÍ, CON CHAPLIN...". PEDACITOS SOLTOS DUNHA VIDA XIGANTESCA.

Para iso contan co mellor embaixador posible, Russo, que segue en Galicia na Escola de Teatro da Miteu, en Ourense. "El está sen bolsa. Xa traelo foi complicadísimo. Os trámites empezaron en setembro e concluíron en febreiro", describe Antonio, que non dubida na vontade de calquera retornado de "volver traer ao seu país todo o aprendido". "Se lle dás unha oportunidade, devólvena como motor de desenvolvemento", engade.  

Sábeo ben Marcelo Ndong, que un día partiu cara ao descoñecido e descubriu unha terra que o fixo seu para sempre. A Galicia de Manoliño Nguema. Non lla perdan. Un relato cargado de esperanza para o que só necesitan hora e media.  

Que o coronavirus non pare a difusión da cultura galega polo mundo. Esta é a mensaxe do novo proxecto que vén de poñerse en marcha desde Galicia para evitar que nestes tempos de pandemia sanitaria non cesen as actividades formativas e de divulgación das tradicións propias no exterior. E é que o peche das entidades e centros galegos na diáspora obrigou a cancelar a maior parte da súa axenda social e cultural e un dos lazos de unión entre os emigrantes, tamén coa súas raíces. Botas de menos as túas clases de baile galego ou de gaita ou pandeireta? O son de Galicia? 

“Aula GaliciaAberta” nace para que ningún galego, especialmente se estás a centos ou miles de quilómetros da túa terra, deixe de vivir esas actividades que os centros ofrecen aos seus socios ou para complementar as que si se poden seguir impartindo a través de Internet. 

Clases de baile galego, canto e pandeireta, percusión e gaita impártense habitualmente nas entidades da diáspora para que os emigrantes e os seus descendentes conectedes con Galicia a través da cultura.

Unha labor fundamental que se viu interrumpida polo coronavirus, pero para a que agora nace unha solución. A partir do próximo luns 27 de abril o baile e a música galega protagonizarán a apertura da nova aula virtual da Secretaría Xeral da Emigración.

Os obradoiros en liña retransmitiranse en directo e terán carácter gratuíto e público, xa que estarán dirixidos non só aos alumnos que xa vos formades nestas materias, senón tamén para todos os que, aínda que non teñades coñecementos previos, queirades acercarvos á comunidade grazas a estes seminarios. Toda unha oportunidade de estar conectado con Galicia!

As clases poderán seguirse a través do Facebook Live de Emigración de lun a xoves ás 20.00 horas, consulta aquí a programación e coñece ao teus profesores

Se te criaches vivindo a nos cultura desde as Casas ou Centros de Galicia seguro que xa coñeces os obradoiros tradicionais, que permitían contar durante unhas semanas cun profesor desprazado desde a comunidade para ensinar novas técnicas nas vosas clases. De Galicia para todo o mundo. E agora, en modo virtual, para manter viva a actividade destas entidades, “fundamentais tanto para preservar e difundir a cultura e tradicións de Galicia no exterior, como para estreitar lazos entre os galegos que viven fóra das nosas fronteiras e os que residen na propia comunidade”, en palabras do secretario xeral, Antonio Rodríguez Miranda. 

Unha función que hoxe se fai aínda máis visible e necesaria e que merece todo o apoio desde Galicia. “Aula GaliciaAberta” espérate!

E cales son as perspectivas para 2020? Durante este ano poderían empezar a operar outros seis parques, e Galicia podería chegar a preto de 4.000 megavatios de potencia en 187 prantas. 

De cara á década que acaba de comezar, as previsións apuntan a que se crearán outros 4.500 MW novos ata alcanzar os 8.000 en 2030, o que duplicará a potencia actual, e se xerarán máis de 8.000 postos de traballo novos, superando os 12.000 vencellados directamente con este sector. Son cifras de EGA Asociación Eólica de Galicia, que apunta a un investimento dos promotores de 5.000 millóns de euros.

A importancia destes números radica en lograr o mantemento dos 400 MW ao ano de nova instalación de aquí a 2030, o que repercutiría económicamente e cun grande impacto nas empresas de servizos e auxiliares galegas.

O volume de empregos que pretende xerar este sector non é un reto, pero si afronta un obstáculo maior que o orográfico, atopar os traballadores cualificados que precisa.

A formación e a especialización xogarán un importante papel nos próximos anos, pero esta industria, como outras do metal como o naval, demanda man de obra básica, electricistas, electrónicos, xestores de enerxía, operadores de EPR.

Se cres que o teu futuro pode estar neste sector, tes que saber que en proxectos educativos innovadores a comunidade é pioneira.

Galicia creou a primeira FP dual de eólicos de España

O Centro Integrado de Formación Profesional As Mercedes de Lugo conta desde o curso 2018/2019 con Enerxías Renovables, o primeiro ciclo superior especializado no mantemento de eólicos de España.

É toda unha oportunidade pola proxección de futuro que ten o sector das enerxías renovables. Podes consultar aquí toda a oferta formativa  deste centro e como se organizan este e outros ciclos innovadores.

A irrupción do coronavirus cambiou o mundo. Millóns de persoas confinadas, vivindo unha realidade descoñecida ata agora, con medo tal vez, pero sen rendirse e poñendo ao mal tiempo boa cara e sobre todo compartindo raios de esperanza, de solidaridade de empatía, de creatividade, de resistencia. Que queres compartir ti? Anímaste?

Pode que a túa experiencia esté chea de morriña porque estás lonxe da túa casa, de Galicia, e todo o que está pasando é todavía máis duro a centos de quilómetros da túa familiaa. Como se está vivindo a pandemia no teu país de acollida? Que estás facendo no teu día a día? 

Quizá sexa Galicia a que te recibu cos brazos abertos porque ésta é a terra dos teus pais ou avós e agora estás na comunidade grazas a unha bolsa BEME.

Cóntanos como o estás pasando e como te estás comunicando coa túa familia.

Porque a comunicación, a tecnoloxía, sálvanos nestes momentos sen bicos nin apertas cos nosos seres queridos así que teléfono, vídeochamadas, whatsapp, Skype, son máis que nunca imprescindibles no noso día a día. 

Seguro que están cheas de anécdotas, sentimento e detalles que darían para escribir un relato. Pensaches en facelo? Ou sobre como se está axudando aos demais no teu entorno.

A creatividade tamén é a protagonista nos tempos do coronavirus, a través dos debuxos dos nenos, pancartas, mensaxes, cubren as ventás galegas con arco iris de cores e palabras de ánimo para os que se están deixando a vida para salvar outras.

Ás oito da tarde, os españois saen a aplaudir ás ventás a agradecer a labor dos sanitarios, a saludar aos seus veciños. Como será noutros lugares do mundo? Sábelo ti? 

Podes enviar debuxos, ata pantallazos das vídeochamadas co exterior se te atreves, mensaxes, escritos ou vídeos, coa túa experiencia vital durante esta crise. Ficción ou realidade, a escritura tamén é unha boa terapia neste momento,¿non cres? Aínda que a mellor é compartir. 

O sector TIC reclámate en Galicia. A que estás agardando para voltar? Aínda non sabes que hai ata 1.000 postos de traballo sen cubrir porque non se atopan os perfís adecuados? As empresas relacionadas coas Tecnoloxías da Información e a Comunicación non cesan no seu empeño de buscar candidatos e xa o fan fóra de España, reclutando aos profesionais que necesitan. É o caso de Empathy.co, unha compañía volcada en recuperar talento español emigrado para incorporalo ás súas oficinas de Galicia e Asturias.

Empathy.co, asturiana e fundada en 2012, é experta en tecnoloxía de navegación e búsqueda e na súa carteira de clientes destacan a multinacional téxtil galega Inditex, Carrefour, Vodafone, Kroger, para as que deseña rastreadores, que usan 30 millóns de persoas cada hora. Trátase de transformar a túa experiencia de búsqueda como usuario xerando emocións e empatía e unha nova forma de interacción entre as marcas e os consumidores.

E para levar a cabo a súa tecnoloxía de Empatía Artificial durante o ano pasado incorporaron ao seu equipo case unha treintena de profesionais de orixe galega e asturiana, cun perfil técnico financieiro e tecnolóxico, que emigraran ao extranxeiro para desenvolver as súas carreiras e aos que agora dan a oportunidade de regresar.

Máis do 30% das contratacións que realizou Empathy.co en 2019 son talento retornado.

Enxeñeiros back e front-end, Devops, científicos de datos e deseñadores contratados e traballando no cuartel xeral da compañía en Gixón, e nas súas oficinas galegas da Coruña e Narón. Ademais, a empresa conta con sede en Londres.

Os centros galegos na diáspora, Casas de Galicia, entidades que conservan e difunden a cultura propia desde todos os rincóns do mundo sofren estes días un parón obrigados pola pandemia do coronavirus. Unhas portas pechadas que están desexando volver a abrir a todos os galegos que viven lonxe da súa terra, pero coa mesma incertidume global de cando poderá ser. 

Desde Galicia mantense un estreito seguimento ás cerca de 200 entidades da diáspora para velar pola súa situación.

Un contacto permanente por parte da Secretaría Xeral da Emigración que busca coñecer con exactitude como están vivindo esta crise e como está afectando non só á institución, tamén aos seus socios.

Para paliar os efectos que esta pandemia poida ocasionar, o secretario xeral, Antonio Rodríguez Miranda, quixo lanzar unha mensaxe de tranquilidade aos centros galegos e estudia actuacións extraordinarias para por en marcha no futuro en caso de necesidade.

O certo é que o seguimento pretende estar atento á evolución da pandemia nos distintos países nos que hai galegos, xa que está afectando de maneira diferente a Europa e América. De feito, o Vello Continente é, despois de Asia, o primero ao que chega o pico de maior incidencia do Covid-19, mentres que moitos dos estados americanos o vivirán con certa demora.

Ademais das medidas que se poidan chegar a implementar para favorecer aos centros da diáspora, se formas parte deste grupo de galegos ao fronte de cuidar a galeguidade no exterior, lembra que aínda estades a tempo de solicitar algún dos programas de axudas económicas deseñadas especialmente para vós e dotadas dun orzamento de 1,7 millóns de euros.

Por unha parte, está aberto o prazo para pedir as subvencións destinadas a actividades e gastos de funcionamento, que se dividen en dúas liñas: unha primeira para a reforma, rehabilitación e conservación dos centros, e unha segunda, para mellorar as dotacións e equipamentos de carácter inventariable. Estas aportacións permiten financiar os gastos e proxectos que se vaian a executar entre o 1 de xaneiro e o 30 de setembro deste ano. Picade aquí para saber máis.

Por outro lado, tendes as axudas para contribuir aos gastos correntes e a sufragar as propostas de índoles cultural e social, cun plazo que se ampliou para dar resposta ás circunstancias especiais nas que se atopan países como Venezuela, Cuba, Arxentina e Uruguai. Aquí está toda a información que necesitades.