Se es emigrante galego ou fillo de emigrante, tes a nacionalidade española, resides en Europa e cumpriches 60 anos ou máis, estás de parabén. O goberno galego acaba de poñer en marcha o programa 'Reencontros de Lecer', unha iniciativa coa que ofrece ata 150 prazas aos nosos maiores para vir a Galicia neste outono. 

A iniciativa nace para compensar as limitacións actuais das viaxes do Imserso, que reduciu a participación a aqueles emigrantes que acrediten ser pensionistas do Sistema de Seguridade Social do Estado español, o que reduce en gran parte o número de beneficiarios galegos.

Para suplir esta situación, aqueles que non poidades beneficiarios das viaxes do Imserso, tedes á vosa disposición ' Reencontros de lecer', unha posibilidade única para que poidades volver a Galicia aqueles que un día tivestes que emigrar.

Desde mañá, e ata o próximo 3 de agosto, podes solicitar algunha das 30 prazas dispoñibles para residentes en Alemaña, mesmo número que para Francia, Reino Unido e Suíza, quedando outras 30 para o resto de países europeos.

Os que aproveitedes esta ocasión gozaredes dunha semana nalgún dos hoteis balneario de Galicia. Non o dubides. Volve e estreita os teus vínculos coa terra que che viu nacer. Galicia non vos esquece. 

RESERVA XA A TÚA VIAXE!

A Unión Europea elixiu o proxecto sobre dieta atlántica GALIAT 6+7 como caso de éxito nun estudo realizado polo Programa Interreg Atlantic Area 2014-2020. O modelo de xestión innovadora, denominado de cuádrupla hélice por axuntar á industria, autoridades públicas, investigación e cidadanía, foi clave. Este informe céntrase na importancia de potenciar a alimentación saudable na área Atlántica para o crecemento das pequenas e medianas empresas a través de estratexias de cooperación que xeran valor compartido.

O programa europeo, que sinala os desafíos aos que se enfrontan as diferentes rexións do eixo Atlántico en materia de innovación en alimentación saudable, considera a GALIAT 6+7  como un modelo de Living Lab. Un ecosistema de innovación aberto e centrado no usuario, baseado na co-creación e co-aprendizaxe, que integra procesos de investigación, de mellora da saúde, e innovación en comunidades e contornas da vida real.

GALIAT 6+7 é un proxecto pioneiro, cuxa idea orixinal partiu do grupo de Viticultura de Misión Biolóxica de Galicia-CSIC. Trátase dunha alianza de 6 empresas e 7 grupos científicos co obxectivo de demostrar os efectos saudables de produtos do mar e da horta galega, propios da dieta atlántica tradicional, que se caracteriza polo seu equilibrio. Con 21 meses de duración no período 2013-2014, incluíu un ensaio clínico no que participaron 250 familias galegas.

Galicia segue dando pasos na batalla contra o Covid-19. Unha vez superado o momento máis crítico da pandemia ata a data, e coa recentemente estreada ‘nova normalidade’, a rexión traballa en distintos proxectos innovadores que permitan afrontar o futuro con garantías.

Entre estas iniciativas, figura o Connect-19, un proxecto impulsado pola Xunta e o Parque tecnolóxico de Galicia, que ten como obxectivo impulsar e fortalecer o acceso ao mercado de solucións innovadoras galegas, que contribúan a reducir o impacto social e económico do coronavirus.

A directora da Axencia Galega de Innovación, Patricia Argerey, destacou estes días que a iniciativa busca colaborar co tecido innovador galego ante a nova situación xerada polo coronavirus. “O novo contexto, caracterizado por novas dinámicas de mercado, pode transformarse nunha oportunidade de negocio para as pemes innovadoras galegas”, expón.

Precisamente para impulsar esa transferencia de innovación ao mercado e converter esta conxuntura nunha oportunidade de xerar valor económico, emprego e solucións ás novas demandas sociais e industriais, nace esta aceleradora especializada en comercialización.

20 pemes galegas

A iniciativa Connect-19 está dirixida a pemes galegas innovadoras ou de base tecnolóxica pertencentes a calquera sector. As candidatas teñen de prazo ata o 10 de xullo para presentar o seu proxecto, e contar cun produto ou servizo innovador, que poida contribuír a reducir o impacto producido pola pandemia pola covid-19, de comercialización inmediata ou que se atope xa no mercado pero que precise un impulso para o seu posicionamento.

Poderán participar ata 20 pemes, que recibirán asesoramento individualizado, capacitación comercial e técnica e potenciarán a súa capacidade de captación de financiamento, seguindo unha folla de roteiro personalizado enfocado ao fortalecemento do seu acceso ao mercado.

Entre outros aspectos, as pemes participantes recibirán apoio para obter acreditacións de innovación e certificacións referentes ás normas e directivas sanitarias, así como para avanzar na súa comercialización e internacionalización, identificando novos mercados potenciais, e para a captación de socios investidores.

¡VEN A GALICIA! ¡O SECTOR TIC NECESÍTACHE!

Houbo un tempo no que a galeguidade podía acudir ás urnas ágilmente, sen ter que someterse ao actual proceso, que xa resulta confuso desde o nome: o voto rogado.

Tan rogado que dos 2.697.375 galegos con dereito a voto o 12 de xullo, 463.163 residides no exterior. Destes, 12.359 (un 2,6%) sodes os que solicitastes o voto finalmente.

A cifra, que supón un retroceso de máis de 3.000 votantes só con respecto ás eleccións de abril suspendidas por mor da actual pandemia de coronavirus (entón solicitarades o voto 15.642 galegos do exterior), pon de manifesto dúas dificultades: dun lado, a propia crise sanitaria e social derivada do Covid-19; doutro, a ineficacia do voto rogado. 

As dificultades dun sistema ineficaz

Unha eficacia que veu denunciando a propia galeguidade desde estas páxinas. "O do voto rogado é complicadísimo. O correo, tradicionalmente, non funciona. E agora é aínda peor co tema da pandemia. O goberno español debe buscar unha alternativa que facilite que a xente poida votar. O que hai agora, máis que un voto rogado, é un voto implorado", lamenta Amanda Barrio, membro do Consello de Residentes Españois en Sao Paulo. 

Na mesma liña pronúnciase, desde Arxentina, Susana Carbia, membro do Consello de Residentes Españois e representante no Consello Xeral da Cidadanía Española no Exterior, que demanda a substitución do voto rogado por un sistema efectivo que permita, de verdade, a participación cidadá.

Secúndaa Roberto González Perez, presidente da Federación de Centros Españois en Venezuela, que lembra que pediron en numerosas ocasións a eliminación deste voto rogado ao Goberno español. 

Como o fixo tamén o até agora secretario xeral da Emigración da Xunta de Galicia, Antonio Rodríguez Miranda, que en numerosas ocasións manifestou que "a única maneira de devolver aos españois do exterior o seu dereito a participar nas decisións sobre o futuro da súa terra" é a eliminación deste sistema. "A experiencia móstranos que o voto rogado é un proceso ineficiente que impide, de facto, exercer o dereito a voto a miles de galegos", expón Miranda. 

As cifras, unha vez máis, constatan que non lle falta razón. Desde a súa implantación, este sistema mostrouse ineficaz: a abstención creceu en todas as consultas por encima do 90% do censo. En Galicia, supuxo unha redución de máis do 25% xa nas autonómicas do 2012.

Todo comezou nun momento insospeitado nun mercado calquera de Wuhan. Un virus con nome de robot que veu cambialo todo, aínda que ao principio non nolo queriamos crer. Era pouco máis ou menos que unha pneumonía. Ou iso quixemos entender. E así, case sen darnos conta, o mundo parouse. Primeiro China, despois Europa, máis tarde América… actual foco dunha pandemia, por agora, irremediable.

Estas semanas achegámosvos a situación que se vive en Arxentina, co confinamento máis longo do mundo; o galope do virus en Brasil; a desesperanza que atravesa Venezuela; ou o orgullo de Uruguai, un dos lugares onde mellor combateuse ata a data ao Covid-19.

Todos países con importante presenza da nosa colectividade, que tamén sofre moitas veces sen remedio, coas casas galegas pechadas e privadas da súa esencia e os seus ingresos. Unha situación que, a pesar de todo, non parou a alma solidaria de calquera galego, de aquí ou de alá. A leste ou alén do Atlántico. Esa vocación común de axudarse e axudar. Unha onda solidario galega que se expande por todo o continente.  

Como a do Centro Galego de La Plata, que cedeu as súas instalacións ao Hospital Español de A Prata para puidesen ser utilizadas en caso de necesidade. Ou a do Centro Galicia de Buenos Aires, que tamén puxo ao dispor do Goberno da Cidade Autónoma de Buenos Aires e da Municipalidade de Vicente López as súas instalacións para o que as precisen. Ou a promovida pola Asociación Echando Raíces de Buenos Aires e a súa entrega de “Bolsones solidarios” (alimentos).

Unha onda solidaria que chega tamén a Nova York, onde a Casa Galicia doa comidas a hospitais, ou o Club España de Newark – Nova Jersey, leva a cabo unha campaña de recollida de alimentos para xente sen recursos. Ou a Nova Jersey, onde o Centro Ourensán súmase ás campañas do Banco de Alimentos.

Pero a onda non se para e chega a Venezuela, onde a Irmandade Galega de Caracas ofrece información sobre asistencia consular, medidas preventivas e recomendacións, e segue traballando no plan de medicamentos para os fogares que máis o necesitan. E a Uruguai, onde o Centro do Val Miñor de Montevideo colabora co Consulado Xeral de España para a elaboración da base de datos de persoas vulnerables nesta crise do coronavirus.

Estas son algunhas das iniciativas que está a promover a colectividade. Non todas, seguro. Simplemente unha mostra, a modo de exemplo, da solidariedade galega en todo o mundo.Tamén en época de Covid.

Entre finais do século XIX e comezos do XX, Cuba converteuse no destino principal, xunto a Arxentina, de miles de galegos que buscaban un soño mellor. Entre 1900 e 1960, ao redor 200.000 galegos arribaron á illa nunha trasfega de idas sen vindas, con familia ou en soidade, empuxados por factores económicos, políticos, culturais e mesmo familiares. Moitos deles conseguiron protección e traballo, creando unha colonia galega que impulsou mercados e negocios, que participou en hostalería, na distribución do alcol, do petróleo ou do leite; que participou do  comercio, da minería ou dos servizos domésticos… E que aínda hoxe perdura, con máis de 44.000 galegos residindo na illa.

Unha historia dacabalo entre dous séculos; unha marea de xentes e relatos que agora chega ata nós en forma de mostra: “O soño cubano da emigración galega”. Unha exposición do Consello da Cultura Galega que nestas datas pódese gozar en Vigo –no Museo do Mar- tras arrincar o seu periplo na Habana hai uns meses. Outra vez os dous lados do Atlántico.

 Porque “O soño cubano da emigración galega” é precisamente iso; a narrativa e o recordo da epopea migratoria que levou por centos de miles de galegos ata Cuba. Unha mostra que abarca desde a chegada dos inmigrantes ata o seu retorno, pasando polas súas asociacións, a situación da muller inmigrante, as publicacións e proxectos políticos para Galicia xurdidos en Cuba, e a pegada deixada polos galegos na sociedade cubana.

A mostra, en palabras dun dos comisarios, X. M. Núñez Seixas, “permitirá coñecer unha relación que se remonta moito máis atrás e que se acentúa no século  XX”. O comisario recoñece a dificultade de ter unha cifra exacta pero as estimacións apuntan a que a illa acolleu máis de 200.000 galegos. “Hai que ter en conta que os nados en Galicia chegaron a ser o 9% da poboación total da Habana”, apunta Seixas.

Foron meses duros; ou talvez sexa mellor definilos como complicados. De peche; de paredes que se repiten cada día; dun pouco de sol na xanela; de aplausos por heroes xa caídos ou que apuran a batalla. Pero ao final, como sempre, todo pasa.

Desde hai unha semana Galicia transita pola nova normalidade acompañada polo beneficio dos datos: só 4 pacientes ingresados en hospital, ningún en UCI. Unha taxa de incidencia que rolda, nas últimas datas, os 0,40 casos por cada 100.000 habitantes. A cifra de mortos conxelada desde hai semanas. Datos que serven como reclamo, e que convidan a dicir, coas precaucións lóxicas da época do Covid-19, pero tamén con moito orgullo, que Galicia volveu.

E a xente quérea gozar. Os números do sector turístico así o indican: 8 reservas por cada cancelación. Máis do 50% dos establecementos hostaleiros tramitaron reservas durante a primeira semana de xuño para os meses de verán.

Un crecente caudal que quere achegarse á nosa terra; ás súas 986 praias; aos seus dous millóns de hectáreas de bosques; ás súas termas e ao seu patrimonio histórico e cultural; á súa gastronomía. E a partir do 1 de xullo, como xa vos contamos, tamén á catedral de Santiago e ao Camiño, que volverá acoller a novos peregrinos.

Galicia converteuse nun lugar capaz de romper co falso dilema entre turismo e seguridade. Porque Galicia, tras meses de esforzo e de superación, é hoxe as dúas cousas: é turismo e é seguridade. É turismo seguro.

Galicia é verde. Pero tamén é azul. Máis de 1.400 quilómetros de costa que casan o Atlántico co Cantábrico, o mar co océano, e que esconden miles de relatos. Persoais e familiares. Profesionais moitas veces. A final de contas, o mar, o noso mar, representa ao redor do 50% do emprego do sector pesqueiro español.

Unha estampa tradicional que agora apunta cara ao futuro, cara á reinvención, cara á economía azul: o chamado blue growth. A el refírese nun recente artigo o director do Campus do Mar, Daniel Rei, que lembra que “somos cada vez máis conscientes da importancia e o potencial económico dos océanos e de toda a industria marítima”.

Sobre esta base, Rei faise eco dos datvos sobre a economía azul publicados pola Comisión Europea: 5,4 millóns de empregos e un valor agregado bruto de pouco menos de 500 mil millóns de euros ao ano. Neste escenario, “Galicia ten o potencial científico necesario para promover e estimular a investigación, o ensino e a transferencia de excelentes coñecementos en ciencias e tecnoloxías mariñas”.

Son moitos os proxectos que se están impulsando na comunidade. Hoxe imos a centrarnos nas recentes investigacións promovidas polo Instituto Oceanográfico de Vigo, que permitiron profundar en campos tan diversos como o emprego das novas tecnoloxías na flota ou os descartes.

Un computador a bordo para cuantificar capturas

O uso da visión por computador a bordo dos buques pesqueiros para cuantificar as capturas a través da ferramenta iObserver é un dos artigos no que Xullo Valeiras, Esther Abad e Marta Quinzán participaron xunto a investigadores da Universidade de Vigo e do Instituto de Investigacións Mariñas do CSIC (IIM-CSIC). O paper explica como o uso desta ferramenta nos buques de pesca pode axudar aos pescadores arroxando datos sobre áreas de maior concentración de especies.

Este dispositivo está situado sobre a cinta transportadora na zona de clasificación da pesca para tomar automaticamente fotografías de toda a captura durante a separación dos peixes. Cada imaxe é analizada usando un software de recoñecemento de imaxes de código aberto para identificar o número de individuos, a especie e a lonxitude de cada individuo baseado nos descriptores da pel (cor, textura) e a forma. O iObserver está equipado cunha interfaz gráfica e fácil de usar que axudará a definir as rexións pesqueiras.

A relación entre o entroido e o poder establecido nunca foi fácil. Un binomio que se complica cando os lazos esténdense no contexto dunha ditadura. Poderiamos falar de España e do franquismo, ou do réxime militar arxentina, pero imos facer de Uruguai, esoutro país do Río da Prata, no que a día de hoxe residen máis de 41.000 galegos, e que non fai tanto vivía tamén a súa propia ditadura. Entre as costuras do poder establecido, coábanse, ás veces, as ‘murgas’, para alegrar a vida desa poboación adormentada, á espera de tempos mellores.

Cóntanolo a filóloga Gabriela Rivera, que acaba de presentar na Universidade de Vigo a súa tese Carnaval y dictadura. Los mecanismos de alusión a la censura. Un estudo detallado sobre os diferentes sistemas empregados para esquivar a censura no teatro de entroido uruguaio, que se centra sobre todo no papel das ‘murgas’ e na última etapa da ditadura (de 1981 a 1985).

A través das súas páxinas uno pode descubrir, ou profundar, segundo os casos, neste tipo de espectáculos cuxo orixe entreteje, unha vez máis, a historia de España e de Uruguai. Porque a 'murga' cruzou o charco, sen querelo, en 1909, da man dunha charanga das nosas; e quedou para sempre alén. Mesmo en época de ditadura. 

Catro compañías conformaban o eixo básico da resistencia

Detállanolo o estudo de Rivera, que se centra en catro agrupacións: Araca a cana, Diaños verdes, Falta e Resto e A raíña da Tella. As catro compañías que conformaron o eixo de resistencia fronte ao autoritarismo militar. A investigadora constata como se foron desenvolvendo os diferentes mecanismos, e como as murgas lograron reivindicar o seu rol na escena uruguaia e, desta forma, construír unha identidade claramente contestataria que xa viña esbozando antes do período ditatorial e que, a partir de entón, logrou consolidarse.

Digamos que as murgas tiveron unha implicación política na resistencia ao réxime, motivo polo que as súas representación sufriron unha evolución temática e estética que as converteu en obras teatrais complexas, tanto na súa forma como no seu contido.

Foron tres meses de excepción. 90 días que comezaron o 15 de marzo, e que obrigaron, nunha primeira fase, á inmensa maioría da poboación para confinarse. Durante eternas xornadas, o sol parecía que non podería lucir máis. E mentres que as cifras daquel afastado virus do que oímos falar por primeira vez nun mercado de Wuhan disparábanse, a economía comezaba o seu declive. Pero todas as angustias teñen fin, igual que todos os días sae o sol. Hoxe, un trimestre despois, Galicia sitúase á cabeza de España e convértese na primeira comunidade autónoma en alcanzar a 'nova normalidade'.

E faino sustentada polos datos, que converteron á rexión nun territorio, nestes momentos, practicamente libre do Covid-19. Nas últimas semanas, a taxa de contagios galega por cada cen mil habitantes é dez veces inferior á media española. Hoxe, en Galicia, apenas se contabilizan 350 casos de pacientes en tratamento; ningún en UCI.

Uns datos que permitiron anticipar a entrada nesa 'nova normalidade', rexida por normas que respecten o tránsito cara á tan ansiada 'vella normalidade'. Todo se andará, pero por agora explicámosche que podes facer se estás en Galicia, ou cando veñas visitarnos.

NORMAS DA NOVA NORMALIDADE: O HORIZONTE DO 75%    

• O aforo de praias, parques e zonas deportivas ao aire libre réxese pola norma dunha persoa por cada catro metros cadrados.
• As vodas poden chegar ata os 250 invitados ao aire libre, 150 en interiores: sempre sen superar o 75 % do aforo.
• Os locais comerciais poden empregar o 75 % do seu aforo, e as zonas comúns e recreativas dos centros comerciais, o 50 %.
• Os mercadillos poden habilitar o 75 % dos seus postos.
• En cinemas, teatros, auditorios e circos deberá haber butacas preasignadas e non superarse o 75 % do aforo.
• En espectáculos e actividades recreativas, o público debe estar sentado, cun máximo de 300 persoas en lugares pechados e do 1.000 ao aire libre.
• As piscinas poden empregar o 75% do seu aforo. 
• Nas actividades de tempo libre para a poboación infantil e xuvenil que se desenvolvan en espazos pechados, o tope de aforo é do 50%.  
• As discotecas e establecementos de lecer nocturno poden abrir as terrazas ao aire libre.
• Nas propias terrazas, admítese  o 75% das mesas permitidas o ano pasado, cun máximo de 25 persoas por mesa ou agrupación de mesas.
• Os touros gozan dun 50% do aforo cun tope de 800 persoas.
• Nos velorios, se son ao aire libre, poderán participar ata 60 persoas; 30 se son en espazos pechados.