Foron meses duros; ou talvez sexa mellor definilos como complicados. De peche; de paredes que se repiten cada día; dun pouco de sol na xanela; de aplausos por heroes xa caídos ou que apuran a batalla. Pero ao final, como sempre, todo pasa.

Desde hai unha semana Galicia transita pola nova normalidade acompañada polo beneficio dos datos: só 4 pacientes ingresados en hospital, ningún en UCI. Unha taxa de incidencia que rolda, nas últimas datas, os 0,40 casos por cada 100.000 habitantes. A cifra de mortos conxelada desde hai semanas. Datos que serven como reclamo, e que convidan a dicir, coas precaucións lóxicas da época do Covid-19, pero tamén con moito orgullo, que Galicia volveu.

E a xente quérea gozar. Os números do sector turístico así o indican: 8 reservas por cada cancelación. Máis do 50% dos establecementos hostaleiros tramitaron reservas durante a primeira semana de xuño para os meses de verán.

Un crecente caudal que quere achegarse á nosa terra; ás súas 986 praias; aos seus dous millóns de hectáreas de bosques; ás súas termas e ao seu patrimonio histórico e cultural; á súa gastronomía. E a partir do 1 de xullo, como xa vos contamos, tamén á catedral de Santiago e ao Camiño, que volverá acoller a novos peregrinos.

Galicia converteuse nun lugar capaz de romper co falso dilema entre turismo e seguridade. Porque Galicia, tras meses de esforzo e de superación, é hoxe as dúas cousas: é turismo e é seguridade. É turismo seguro.

Uruguai tómbase arrumado entre o Río da Prata e o Atlántico. Así foi sempre, e así seguirá sendo. Un pedacito de mundo entre dúas terras, Brasil e Argentina, que ten a súa propia historia e o seu propio orgullo. A época do Covid-19 volveuno a demostrar. “Uruguai é quizais o país que mellor o está levando de toda a rexión”, comenta Alejandro López Dobarro, delegado da Xunta de Galicia en Montevideo.

E faio sobre a certeza dos datos: 24 falecidos e 849 casos detectados até a data. Un lugar tranquilo para a colectividade. Máis de 41.000 galegos entre os que aínda non se coñece ningún contaxio.

O éxito dos datos fundaméntase en varios factores. O primeiro, a prema. Luís Lacalle Pou non o podería imaxinar. Tras o seu victorial electoral, asumiu o cargo de presidente o 1 de marzo. Eses días o mundo xa dubidaba sobre que facer con aquel virus afastado, que saltara dun mercado de Wuhan á fama.

Pero Lacalle non dúbida: decreta emerxencia sanitaria o 13 de marzo, recomendando un asilamiento preventivo. Nese instante Uruguai sumaba apenas un puñado de casos activos: catro para ser exactos. E, a pesar de todo, suspendéronse clases e espectáculos.

“O Montenvideo Rock, con 35.000 entradas xa vendidas, cancelouse”, lembra Adriana Fernández, desde esa misma delegación en Uruguai, que prosegue o seu relato explicando o distanciamento preventivo: “Nunca houbo corentena obrigatoria. Produciuse unha forte exhortación a quedar en casa”. A poboación cumpriu; e os sectores económicos, tamén. Por exemplo, o turismo. Ás portas da Semana Santa, os establecementos pecharon as súas portas.

Como a maioría dos relatos de intriga, o do Covid-19 comezou nun momento indeterminado. Sabemos o onde -unha zona calquera dun mercado de Wuhan-, pero non o cando. Moitos meses despois, ou quizá xa un ano, quen sabe, séguese especulando sobre un virus que ao principio non deixaba de resultar un tanto exótico, oriental para entendernos, pero que co paso do tempo e dos meses terminou por parar o mundo. Unha crise global que se pode abordar desde diferentes perspectivas. Hoxe facémolo desde Venezuela -onde residen máis de 32.000 galegos-, acompañados por Roberto González Perez, presidente da Federación de Centros Españois.

Na república bolivariana todo comezou un 13 de marzo. Ese día confirmáronse os dous primeiros positivos por coronavirus, paradoxos do destino, ambos os relacionados en maior ou menor medida con viaxes a España. E ese mesmo día o réxime de Maduro decretaba o estado de alarma, impoñendo unha corentena social e colectiva de 30 días en 7 estados. Ao mesmo tempo suspendíanse as actividades laborais e comerciais dos sectores non esenciais. “Se sumamos a todo iso que non había gasolina ou había pouca, co que os desprazamentos desapareceron, o país paralizouse”, lembra Roberto desde a atalaia do tempo: xa máis de tres meses.

Non en balde, ese illamento obrigatorio estendeuse a todo o país apenas tres xornadas despois, o 16 de marzo. “Só funcionaban a alimentación e as farmacias, e nun horario moi reducido”, continúa González. As clases comezaron a seguirse por televisión, suspendéronse os voos internacionais, clausuráronse as fronteiras con Colombia e con Brasil… En definitiva, parouse un país, ata o 13 xuño, con determinadas flexibilizaciones desde hai pouco.

“Primeiro estableceron 5 días de traballo e 10 de corentena. Logo modificárono a unha semana en activo, e outra parado. Esta semana –expón Roberto referíndose á pasada (momento en que atende esta entrevista-, tócanos en corentena”.

Foron tres meses de excepción. 90 días que comezaron o 15 de marzo, e que obrigaron, nunha primeira fase, á inmensa maioría da poboación para confinarse. Durante eternas xornadas, o sol parecía que non podería lucir máis. E mentres que as cifras daquel afastado virus do que oímos falar por primeira vez nun mercado de Wuhan disparábanse, a economía comezaba o seu declive. Pero todas as angustias teñen fin, igual que todos os días sae o sol. Hoxe, un trimestre despois, Galicia sitúase á cabeza de España e convértese na primeira comunidade autónoma en alcanzar a 'nova normalidade'.

E faino sustentada polos datos, que converteron á rexión nun territorio, nestes momentos, practicamente libre do Covid-19. Nas últimas semanas, a taxa de contagios galega por cada cen mil habitantes é dez veces inferior á media española. Hoxe, en Galicia, apenas se contabilizan 350 casos de pacientes en tratamento; ningún en UCI.

Uns datos que permitiron anticipar a entrada nesa 'nova normalidade', rexida por normas que respecten o tránsito cara á tan ansiada 'vella normalidade'. Todo se andará, pero por agora explicámosche que podes facer se estás en Galicia, ou cando veñas visitarnos.

NORMAS DA NOVA NORMALIDADE: O HORIZONTE DO 75%    

• O aforo de praias, parques e zonas deportivas ao aire libre réxese pola norma dunha persoa por cada catro metros cadrados.
• As vodas poden chegar ata os 250 invitados ao aire libre, 150 en interiores: sempre sen superar o 75 % do aforo.
• Os locais comerciais poden empregar o 75 % do seu aforo, e as zonas comúns e recreativas dos centros comerciais, o 50 %.
• Os mercadillos poden habilitar o 75 % dos seus postos.
• En cinemas, teatros, auditorios e circos deberá haber butacas preasignadas e non superarse o 75 % do aforo.
• En espectáculos e actividades recreativas, o público debe estar sentado, cun máximo de 300 persoas en lugares pechados e do 1.000 ao aire libre.
• As piscinas poden empregar o 75% do seu aforo. 
• Nas actividades de tempo libre para a poboación infantil e xuvenil que se desenvolvan en espazos pechados, o tope de aforo é do 50%.  
• As discotecas e establecementos de lecer nocturno poden abrir as terrazas ao aire libre.
• Nas propias terrazas, admítese  o 75% das mesas permitidas o ano pasado, cun máximo de 25 persoas por mesa ou agrupación de mesas.
• Os touros gozan dun 50% do aforo cun tope de 800 persoas.
• Nos velorios, se son ao aire libre, poderán participar ata 60 persoas; 30 se son en espazos pechados.

Galicia é moitas cousas e o é todo. É mar, é montaña, é choiva e tamén sol. É a hospitalidade das súas xentes, e a falsa timidez que disfraza a prudencia. É o cheiro da costa, das castiñeiras no outono; o ruído das pingas no inverno; e o sabor que se inhala en bocados que mesturan mar e terra. A nosa gastronomía.

A cociña galega xorde hoxe como un conxunto de tradicións, sabores e innovacións. Un territorio con grandes materias primas e mellores chefs. Entre eles, André Arzúa, que desde o ano 2008 e ata o 2015 impartiu cursos de cociña en diferentes países como España, Suíza, Cuba, Bolivia ou Brasil. Durante este tempo publicou dous libros: “ Cociña” e “ Cociña II”, en 2007 e 2015, e traballou en diversos programas de televisión.

Un amplo currículo do que, máis aló das súas actuais obrigacións profesionais, agora saca tempo para achegarvos as mellores receitas galegas. André Arzúa incorpórase á Aula Galicia Aberta, preparando en aberto, e con todos os que o desexedes, os seus mellores pratos para os galegos do mundo. Unha experiencia gastronómica á que incorporará, na medida do posible, os ingredientes e métodos empregados nas diferentes cociñas dos vosos países de acollida.

Arxentina suma hoxe pouco máis de 730 mortos por Covid-19. Con case 45 millóns de habitantes, a cifra é similar á que sufriu, por exemplo, Galicia, a outra patria, a patria moza: 619 falecementos polo virus. Pero aquí, claro, con apenas 2,7 millóns de habitantes. E a pesar de todo, o país mantén unha das corentenas máis estritas do mundo. Tras máis de 80 días confinados, o pobo, entre o que figura unha colectividade de ao redor de 180.000 galegos, comeza a ver un pouco de esperanza.

“Iniciamos unha corentena moi temperá. Houbo tempo para reforzar protocolos en hospitais, equiparse, tomar as medidas necesarias. A contención foi boa, pero a xente agora leva 80 días sen saír a traballar”. O relato corresponde a Susana Carbia, membro do Consello de Residentes Españois ( CRE) e representante no Consello Xeral da Cidadanía Española no Exterior.

Susana non dubida á hora de valorar estas accións. Con todo, bota en falta un acompañamento, o tan manido reforzo económico. “Acá dicimos, se non morres de coronavirus, morres de fame”. Un resumo gráfico dun confinamento maior que o de Wuhan. En días, seguro. E talvez nas normas secundadas.

"ACÁ DICIMOS, SE NON MORRES DE CORONAVIRUS, MORRES DE FAME"

Sábeo Carbia, que continúa o seu relato ganduxando recordos desta época, de catro paredes sempre iguais que requiren de “permisos” para poder ser abandonadas. “A miña sogra tiña a cadeira fracturada. Para asistila, diariamente o meu marido e eu tiñamos que pedir un permiso que dura 24 horas. Non podemos trasladarnos sen el. Hai controis, multas… Comeza a haber manifestacións… Levamos encerrados desde o 20 de marzo.

Un par de días despois desta entrevista, Arxentina entrou en Fase 5, que vén sendo esa que conduce do simple illamento ao distanciamento social. Quedan excluídas a área Metropolitana de Buenos Aires ( AMBA) e outras cinco localidades. Alí, a vida seguirá igual ata o 28 de xuño polo menos. É o medo que dita cada paso. “Temos barrios de emerxencia, onde viven 43.000 persoas. Se o virus entra neles, se explota aí, será un desastre”, expón Susana.

En calquera mañá que despide a primavera cara ao verán, o amencer cheira mestura de xasmíns con castiñeiros, de rosas con piñeirais, de eucalipto, de terra que se mestura entre o asfalto. Nesa primeira hora, cando o sol é apenas unha intuición que comeza a tinguir o ceo de morado, a trasfega de pés marca o ritmo de miles de peregrinos que comezan o seu goteo de pobo en pobo, de albergue en albergue, aproveitando as horas máis tímidas do mundo para completar a súa xornada cara a Santiago.  

Así foi durante séculos, desde que a aparición da tumba do apóstolo situou a Compostela á altura de Roma e de Xerusalén. Do sepulcro baleiro de Jesús e dos restos de Pedro. Unha peregrinación que nunca cesara ata este ano, cando a crise do coronavirus pechou hostais, albergues e camiños; confinou aos peregrinos nas súas casas; e envolveu en silencio as torres vixiantes da Catedral, anhelo de miles de persoas.  

Pero por fortuna, todo pasa. Incluso as pandemias. O próximo 1 de xullo o Camiño de Santiago comezará o seu particular desescalada cara a unha ‘nova normalidade’. Un paso máis, reflexo desa Galicia segura que quere volver acoller a todo o mundo.

Para iso, a Comisión Organizadora do Xacobeo 2021, na que participan o goberno autonómica, o Concello de Santiago e a Igrexa compostelá, acordou as primeiras decisións: o mencionado 1 de xullo, mércores, marcará a apertura dos albergues de peregrinos de titularidade pública, da Catedral e da Oficina do Peregrino.   

Galicia volve superar a barreira dos 2,7 millóns de habitantes. Unha cifra nada desdeñable na actual crise demográfica. E faino, fundamentalmente, grazas a un rexistro histórico: o do saldo migratorio, que contabiliza o crecemento máis elevado desde que hai estatísticas. 

Así, durante 2019, máis de 17.500 persoas escollestes a nosa terra para desenvolver os vosos proxectos persoais e profesionais: 16.866 chegastes desde o estranxeiro, e 676 fixéstelo desde outra comunidade autónoma. Esta cifra total mellora nun 32% ao saldo de 2018: ese ano apostastes por Galicia como opción para vivir 13.252 persoas.  

O escenario positivo alcanzado durante o 2019 permite poñer en valor outras cifras, como a idade e a procedencia. Case a metade dese saldo migratorio é xente nova, de menos de 30 anos. En concreto, 8.384 persoas. Fronte a isto, apenas un de cada 10 teñen máis de 65 anos. E unha de cada catro desas persoas procedentes do estranxeiro, son españolas, o que supón unha consolidación das políticas de retorno que vén implementando a comunidade desde hai anos.

AS CIFRAS SUPOÑEN UNHA CONSOLIDACIÓN DAS POLÍTICAS DE RETORNO

“Se o século XX foi o da emigración; traballamos para que o XXI sexa o do retorno”, subliñou en numerosas ocasións o secretario xeral dá Emigración, Antonio Rodríguez Miranda. O reto pasa por ofrecer a todos os fillos e niegos daqueles que no seu día tiveron que partir, a posibilidade de volver á terra das súas orixes. Para iso, está en marcha a Estratexia Retorna 2020, un conxunto de actuacións transversais, que afectan a toda a administración galega, e que suman 235 millóns de euros co obxectivo de facilitar a volta a casa dos galegos repartidos polo mundo. 

As últimas cifras coñecidas parecen dar a razón á Estratexia. Entre os países de nacemento das persoas que chegaron a Galicia neste 2019 destaca Venezuela, con 5.887 persoas. A continuación figuran Colombia, con 2.537; Brasil, con 1.952; e Cuba, con 1.188. 

Se es galego e volviches á túa terra para emprender, aquí está o programa que estabas a esperar. O goberno de Galicia acaba de lanzar unha nova convocatoria da liña de apoio ao retorno emprendedor, unha iniciativa que busca facilitar a volta a casa de todos aqueles que iniciades na rexión un novo proxecto profesional.

Para ser beneficiario do programa tes que ter retornado a Galicia nos últimos dous anos, poñendo en marcha o teu negocio durante ese prazo de tempo. Tras a publicación no Diario Oficial de Galicia (DOG), tes de prazo ata o día 30 de setembro para formalizar a túa solicitude.

As axudas teñen unha contía mínima de 5.000 euros para cada retornado emprendedor. Ademais, increméntanse en 1.000 euros se es muller, e noutros 2.000 euros se estableces o teu negocio no rural. Desta forma, podes obter ata 8.000 euros para lanzar a túa empresa. O único que necesitas é presentar un plan de negocio empresarial que conte cun informe de viabilidade económica e financeira dunha entidade independente.

Case 200 iniciativas

Ata a data, case 200 familias galegas volveron a casa a través deste programa, labrando en nosa un futuro laboral e profesional.

A importante demanda que está a experimentar esta liña de apoios levou á Secretaría Xeral dá Emigración a volver incrementar o orzamento para este ano, que ascende ata os 400.000 euros. 

Desta forma incentívase o retorno de galegos residentes no exterior que queiran emprender o seu negocio, en especial daqueles mozos da diáspora que desexen ter unha nova oportunidade na terra das súas raíces.

Neste sentido, o programa está a permitir, maioritariamente, o retorno da mocidade -a idade media dos beneficiarios sitúase nos 42 anos-, á vez que contribúe á dinamización do rural galego.

Se volviches a Galicia e es emprendedor, entra e solicita a túa axuda!

Aos poucos, a ‘nova normalidade’ vaise impoñendo, con todas as peculiaridades que esta leva aparelladas. Unha desescalada que, como non podía ser doutra maneira, afecta tamén os programas de apoio ao retorno. Se volviches a Galicia nos últimos dous anos, aquí tes outra boa noticia.

Hai uns días contabámosvos que se prolongaba o prazo de solicitude deste programa ata o 30 de outubro. Hoxe informámosvos de que se amplían tamén os beneficiarios das axudas: podedes optar a estes apoios todos os descendentes por consanguinidade dunha persoa galega e nada na comunidade autónoma.

Ademais, e como sucedía ata o de agora, seguides sendo beneficiarios do programa os galegos, ou aqueles que esteades casados cun galego/a –ou teñades unha relación análoga a esta-, sempre que volvésedes á vosa terra nos últimos dous anos.  

Esta modificación encádrase no conxunto de medidas que a administración galega está a adoptar para facer fronte á crise sanitaria ocasionada polo Covid-19, que derivou nunha crise social e económica que afecta en maior medida aos retornados e á súa inserción socio–laboral.

O programa de axudas extraordinarias busca apoiarche no proxecto persoal e profesional que estás a emprender. Unha axuda especialmente dirixida ás familias, ao incrementar a contía en función do número de fillos: 1.000 por cada neno menor de idade ata o segundo, e 1.500 para o terceiro e sucesivos.

Ademais, se fixaches a túa residencia nun concello do rural, o apoio por fillo increméntase nun 25%.

As novas condicións entraron en vigor xa.

Se es un dos beneficiarios: ¡entra e solicita a túa axuda!

Ampliación do prazo para apoios a entidades

Neste novo escenario definido pola crise do coronavirus, o goberno galego acaba de ampliar tamén o prazo de solicitude de apoios para impulsar obras e infraestruturas nas entidades galegas do exterior: os interesados tedes agora ata o 30 de xuño.

Esta medida busca paliar as consecuencias que o Covid-19 provocou, e segue provocando, na maioría de casas galegas de todo o mundo, que tiveron que cesar a súa actividade e pechar as súas portas por mor da pandemia.

O programa comprende dous campos de actuación. Dun lado, a reforma, rehabilitación e conservación das entidades. E, doutro, a mellora de dotacións e equipamentos. Os gastos que podedes subvencionar son os que corresponden a proxectos que vaiades executar entre o 1 de xaneiro e o 30 de setembro deste ano.

¡Inicia o teu proxecto!