A Secretaría Xeral dá Emigración e o Consello da Cultura Galega presentaron un novo libro da colección 'Clásicos dá emigración': A emigración galega a América, de Luisa Custa.

A historiadora Pilar Cagiao, a autora do estudo introdutorio, destaca que “estamos ante unha muller pioneira en todos os sentidos e á que lle debemos un traballo intenso e detallado de documentar desde a época de Colón ata o século XVIII todos os vínculos con América”.

A publicación

O traballo de Costa viu a luz en 1932, unha época na que as mulleres non abundaban na publicación de estudos. Nel aborda os vínculos históricos que Galicia mantivo con América a través dos movementos de poboación, con especial atención aos plans de poboación organizados no século XVIII pola Coroa. Nese sentido, analiza o articulado en 1725 cara á Banda Oriental do Río da Prata e o das expedicións de familias que entre 1778 e 1884 partiron sucesivamente do porto da Coruña para dirixirse á Patagonia e que, frustrada esa intención, logo foron a dar a outros lugares.

A pioneira Luisa Custa

Luisa Custa Gutiérrez (Medina de Rioseco, 1892-Madrid, 1962) tiña 29 anos cando chegou a Galicia no verán de 1921 para traballar como bibliotecaria na Universidade de Santiago despois de aprobar a oposición ao Corpo Facultativo de Arquiveiros, Bibliotecarios e Arqueólogos. Na súa experiencia profesional previa xa exercera como mestra de escola e foi a primeira muller docente na Facultade de Filosofía e Letras valisoletana.

En Santiago estudou Dereito á vez que desenvolvía as súas tarefas na biblioteca universitaria e actuaba como profesora auxiliar de Filosofía e Letras. Nestes campos mantivo unha estreita relación con Ciriaco Pérez Bustamante e con José María Bustamante e Urrutia. Tivo dúas paixóns vocacionais: como bibliotecaria, a historia do libro; como investigadora, o americanismo. Esta última levouna a facer dúas tese de doutoramento vinculadas á historia de América, defendidas na Universidade Central de Madrid, a onde foi trasladada en 1930 para traballar na Biblioteca Nacional.

Tres anos despois representaría a esta institución no Certame do Libro Español realizado en Buenos Aires. A súa posición política de esquerda fixo que, ao finalizar a Guerra Civil, fóra apartada da Biblioteca Nacional, á que só puido volver en 1945 e onde o seu amplo coñecemento en temática americanista, adquirido durante a súa traxectoria profesional, valeulle para desempeñar, ata a súa xubilación en 1962, o cargo de xefa da Sección de Hispanoamérica.

A Colección Clásicos dá Emigración

En 2020 o Consello da Cultura Galega e a Secretaría Xeral dá Emigración sacaron a edición facsimilar da emigración en Galicia, obra publicada por Ramón Castro López en 1923. Foi o punto de apertura dunha colección de libros que, baixo o título 'Clásicos dá emigración', pretendía ofrecer, en edición facsimilar con estudo introdutorio, textos destacados que supuxeron un reflexo fiel sobre o fenómeno migratorio.

A colección está integrada por unha ducia de títulos de diferentes xéneros que hoxe en día son difíciles de atopar en bibliotecas ou librerías e que, así, poden ser máis accesibles para o público investigador, pero tamén para calquera persoa interesada no tema. Reúne as distintas perspectivas que marcaron un dos fenómenos demográficos máis importantes dos últimos séculos en Galicia a través de obras que abarcan tanto ensaios como literatura de ficción ou biografías, entre outros xéneros, escritos entre principios do século XX e os anos 60, aproximadamente. Cada un dos volumes está prologado por un especialista contemporáneo na materia, como Ramón Villares, Raúl Soutelo, ou Xosé M. Núñez Seixas, entre outros. 

Calquera proceso de retorno leva sempre aparelladas moitas claves. Unha delas, talvez a máis importante, pasa pola consolidación dun marco laboral estable. Neste escenario, moitos dos que decidides volver a Galicia apostades por impulsar, co coñecemento adquirido, os vosos propios negocios. E cando falamos de emprendemento, nunca está de máis contar coa experiencia e o consello daqueles que xa afrontasen unha situación similar. 

Neste marco, naceu o programa MERLO, unha iniciativa impulsada pola Secretaría Xeral de Emigración e a Fundación Ronsel, que ten como obxectivo acompañar a aqueles galegos que volvedes á nosa terra para promover os vosos negocios, e que agora alcanza a súa segunda edición.

MERLO, que acaba de abrir de inscrición -permanecerá aberto ata o 13 de abril-, ofrécevos o asesoramento de mentores que vos axudarán a consolidar os proxectos empresariais. Deste xeito, o programa favorece a inclusión social, o aproveitamento e a posta en valor das oportunidades que ten Galicia para calquera emprendedor que volva a casa. 

Os participantes no Programa MERLO recibiredes asesoramento experto nas áreas de negocio que máis necesitedes, entre as que cabería destacar: estratexia e planificación empresarial, administración e finanzas, área xurídica-legal, tecnoloxía, informática, operacións e produción, recursos humanos, comunicación, márketing ou xestión das vendas.

Este asesoramento baséase na metodoloxía de mentoring experiencial no que a Fundación Ronsel foi pioneira e é referente en Galicia, mediante a cal os mentores transfiren o seu coñecemento e experiencia aos participantes contribuíndo ao seu crecemento persoal e profesional, pero sen intervir na toma de decisións.

O perfil dos beneficiarios de MERLO son emigrantes retornadas a Galicia que procedan doutros países e que, no momento da inscrición, residan e desenvolvan unha actividade profesional ou teñan un negocio en marcha na nosa terra.

Ofrécense 90 prazas que serán outorgadas por estrito orden de inscrición ás persoas que cumpran os requisitos citados. As inscricións realízanse a través da propia web do programa MERLO.

A Fundación Luís Seoane continúa cos seus podcast sobre a diáspora, un proxecto para mostrar a nosa terra a través de distintos ámbitos, que se desenvolve baixo o nome de 'Galicia é migrante' e que conta coa colaboración da Secretaría Xeral dá Emigración. 

Nesta nova entrega analízase analízase a cultura gastronómica galega e mexicana. O obxectivo do podcast é ofrecer información sobre as galegas e galegos do exterior, así como sobre os novos galegos chegados doutros países do mundo, achegando entrevistas, actualidade e humor.

Neste segundo programa de 2022, o quinto desde a súa creación, tamén se continúa coa análise da correspondencia entre Isaac Díaz Pardo e Luís Seoane. 

O programa pódese escoitar na seguinte ligazón: fundacionluisseoane.gal

Galicia mantén a súa aposta pola innovación. E faio, nesta ocasión, a través dun proxecto localizado nun dos nosos sectores máis tradicionais: a gandería. Un escenario en el que o grupo Zendal súmase ao proxecto que está a desenvolver Innogando, start up do Campus Terra, co obxectivo de crear e desenvolver o dispositivo Rumi, que permitirá xeolocalizar e obter información en tempo real sobre o estado do gando en liberdade.



A empresa vinculada ao Campus Terra, liderada polo veterinario Elio López -de Cospeito-, destinará o capital investido polo grupo Zendal -que ascende ata os 100.000 euros- ao desenvolvemento dun sistema de localización por GPS, que monitora en tempo real o comportamento do gando e recompila información sobre o estado dos animais nunha APP, de forma que o usuario pode acceder a ela cando a necesite.



Esta aposta Zedal por Innogando e, de forma concreta, polo xeolocalizar Rumi, constitúe un novo impulso para a start up galega, que foi seleccionada como unha dos cen mellores de España o pasado ano polo seu traballo" nos campos da tecnoloxía aplicada ao sector gandeiro e á mobilidade.



Ademais deste primeiro investimento, cuxa contía podería verse incrementada nos próximos meses, dado que as negociacións entre Zendal e Innogando permanecen abertas, a colaboración entre ambas as entidades non se circunscribe unicamente ao financiamento, dado que a biofarmacéutica ofrece tamén a súa rede de distribución para a expansión comercial de Rumi.



A participación de Zendal en Innogando enmárcase dentro do proxecto ideado por esta empresa, con sede no Porriño e centrada na biotecnoloxía, pola "innovación e transformación dixital no mundo da saúde e o benestar". "O apoio a Innogando reflicte o noso compromiso coa investigación e o desenvolvemento nas áreas da saúde humana e animal, co obxectivo final de mellorar a calidade de vida e o benestar", explica o CEO de Zendal, Andrés Fernández.

A boa acollida deste produto permitiu un crecemento rápido da compañía que conta xa cun persoal de 10 persoas e vendas a nivel nacional. Por iso, “a curto prazo expómonos como principais retos seguir crecendo para o que fortaleceremos a nosa rede comercial a nivel nacional e prepararémonos para dar un salto para a venda internacional, xa que este tempo comprobamos a necesidade deste tipo de servizos e doutros nos que xa estamos a traballar”, destaca o CEO de Innogando, Elio López.

Se volviches a Galicia xa montaches a túa propia empresa, esta información interésache. O goberno galego acaba de sacar dúas liñas de axuda encamiñadas a impulsar o emprego estable, e ás que podedes acceder os galegos retornados. 

PEQUENAS EMPRESAS NOVA CREACIÓN 

A primeira destas é a liña de axudas destinadas ás pequenas empresas de nova creación. Esta conta cun orzamento de 1,5 millóns de euros.

Aquí deixámosche os seus principais características

• Os apoios oscilan entre os 2.000 e os 9.000 euros por posto de traballo creado ata un máximo de 10
• Para impulsar a formación financiarase ata o 75% do custo do programa formativo ata un máximo de 3.000 euros por empresa.
• Para sufragar os gastos do inicio da actividade inclúense axudas de 2.000 a 9.000 euros por cada emprego subvencionable, ata un máximo de 10.
• E para apoiar a conciliación da vida persoal, laboral e familiar das persoas promotoras establécese ata un máximo de 3.000 euros para sufragar o custo das escolas infantís ou servizos de coidado de maiores ou dependentes  (financiarase o 75% do custo dos servizos) ou a contratación dunha persoa que apoie a tarefa do coidado das e os menores ou persoas maiores.
• En global, o financiamento máximo será de 22.000 euros por persoa beneficiaria. 

Beneficiarios 

• Pequenas empresas de nova creación;
• que sexan viables técnica, económica e financeiramente;
• que xeren emprego estable para persoas desempregadas;
• que sexan promovidas como máximo por cinco persoas e que entre as e os promotores non figure ningunha persoa xurídica;
• que o capital social máximo sexa de 120.202 euros;
• e que, como mínimo, o 50% do seu capital social sexa titularidade das e os promotores que sexan despedidos e cren o seu propio posto de traballo na empresa. 

EMPRESAS DE BASE TECNOLÓXICA

Con respecto ao programa dirixido ás iniciativas de base tecnolóxica, investiranse 500.000 euros para impulsar o desenvolvemento destes proxectos.

Beneficiarios

• Empresas persoais, incluídos as e os autónomos, que se constitúan e inicien a súa actividade nun prazo non superior a un ano desde que o proxecto empresarial fose cualificado como IEBT.

Trátase de aproveitar o potencial empresarial das persoas dedicadas á investigación e con coñecementos tecnolóxicos coa finalidade de impulsar a transformación do coñecemento creado nas universidades e nos centros de investigación en proxectos xeradores de riqueza e de emprego. 

Aquí deixámosche os seus principais características

• A creación directa de emprego estable nas iniciativas de base tecnolóxica recibirá inxeccións de 6.000 ata 22.500 euros por posto creado, dependendo as contías da idade, sexo ou titulación das persoas contratadas.
• Prevense ademais apoios para a contratación de persoal técnico de alta cualificación (máximo de 18.000 euros para todas as contratacións) e para a posta en marcha do proxecto empresarial (ata 24.000 euros segundo os postos estables creados no primeiro ano de actividade).
• Como novidade nesta edición, inclúense tamén axudas para a conciliación da vida persoal, laboral e familiar das persoas promotoras, financiándose ata o 75% do custo dos servizos das escolas infantís ou servizos de coidado de maiores ou dependentes, ata un máximo de 3.000 euros, ou a contratación dunha persoa que apoie a tarefa do coidado das e os menores ou persoas maiores.
• En global, a contía máxima que poderá recibir cada empresa será de 48.000 euros.  

En ambos os programas o apoio increméntase nun 25% se quen o solicita é un galego retornado, entre outros 

«Dicen que no hablan las plantas, ni las | fuentes, ni los pájaros, | Ni el onda con sus rumores, ni con su brillo | los astros, | Lo dicen, pero no es cierto, pues siempre | cuando paso, | De mi murmuran y exclaman: | Ahí va | la loca | soñando con la eterna primavera de la vida y de los | campos...». Estos versos de Rosalía de Castro (1837-1885) ilustran la fascinación de la poetisa gallega por la naturaleza y cuya obra poética está poblada, particularmente, de flores y plantas.

Una atracción que ahora se puede conocer, hasta el 25 de marzo, en la exposición 'Herbario Rosalía de Castro', en el Real Jardín Botánico de Madrid.

María López Sández, Fernando Cabo Aseguinolaza y Maria do Cebreiro Rábade Villar, profesores de la Universidad de Santiago de Compostela, así lo han constatado tras un minucioso estudio de la obra de Rosalía de Castro que les ha llevado a organizar el llamado 'Herbario de Rosalía', de cuya creación se ha encargado la también profesora María Isabel Fraga Vila junto a la propia María López Sández que, junto con Miguel Fraga Vila, responsable del tratamiento fotográfico, constituyen el núcleo creador de este proyecto que navega entre la literatura y la botánica.

Formado por 150 pliegos de plantas que figuran en la obra de Rosalía de Castro, una significativa selección puede verse ahora en el Real Jardín Botánico (RJB-CSIC) de Madrid en la exposición Herbario Rosalía de Castro. Nasín cando as prantas nasen con la que, en palabras de sus comisarios, persiguen "rendir un homenaje a la creadora literaria que nos enseñó a mirar el paisaje de otra manera".

Un proyecto nacido en 2019

Según explica María López Sández, durante el año 2019 ella misma y María Isabel Fraga Vila realizaron un herbario físico inspirado en la obra rosaliana, para lo cual tuvieron que realizar previamente un vaciado completo de su creación literaria, para localizar la totalidad de las plantas y flores mencionadas.

"Luego, siguiendo el ciclo anual y privilegiando los espacios que Rosalía de Castro recorrió y describió en sus obras, se selecionó el material. Una importante serie de rosas, de acuerdo con más de un centenar de menciones que aparecen en la obra de Rosalía, pero también de yerbas del cementerio o hierbas del campo florido, en consonancia con la valoración de la flora humilde que fue común a los autores marcados por el Romanticismo, desde William Wordsworth hasta la propia Rosalía", señala López Sández al tiempo que, apunta, "sin el conocimiento de botánica de María Isabel Fraga, no se podría haber llevado a buen término este herbario" para aclarar que, "es más literario que científico".

A pandemia do Covid-19 derivou nunha crise económica que afecta, de modo especial, a moitas países onde as circunstancias políticas e sociais provocan máis dificultades. Para todos eses galegos que vivides no exterior e que o estades pasando mal, existe unha liña de axudas pensada para que poidades cubrir as necesidades básicas de subsistencia e atención socio-sanitaria. Un programa que volve poñer en marcha o Goberno galego pensando, fundamentalmente, nesa situación derivada da actual pandemia de coronavirus.

Neste marco, o Diario Oficial de Galicia vén de publicar a convocatoria destas axudas económicas individuais para familias galegas do exterior en situación de vulnerabilidade. Un programa que este ano alcanza os 2.750.000 euros co obxectivo de paliar as necesidades básicas de subsistencia e atención sociosanitaria daquelas familias galegas do exterior que vos atopades nunha situación económica precaria, especialmente no actual contexto de pandemia.

As axudas, dirixidas aos emigrantes galegos e aos vosos descendentes, están orientadas a facer fronte a situacións de escaseza de recursos provocadas por múltiples circunstancias, e en concreto nestes momentos polo Covid-19, e á falta de produtos imprescindibles, como os medicamentos, un feito preocupante para moitos galegos do exterior que superan os 60 anos.

O prazo para presentar a solicitude permanecerá aberto ata o 29 de marzo. A convocatoria realízase en réxime de concorrencia non competitiva, e está dirixida aos emigrantes de orixe galega, e a determinados familiares residentes no estranxeiro, que acrediten atoparse en situación de alta precariedade económica.

O grao de dependencia, a gravidade das enfermidades e os seus tratamentos, os ingresos económicos, a idade da persoa solicitante, así como as cargas familiares, son os criterios básicos de valoración. Poderán ser beneficiarias destas subvencións as persoas que demostren carecer de rendas, ingresos ou patrimonio suficientes para a subsistencia, e que cumpran os requisitos de necesidade estipulados en cada tipo de axuda.

Tipos de axuda

A convocatoria abarca sete tipos de axuda:  

1. Por unidade familiar en situación de precariedade
2. Por situación de dependencia ou enfermidade grave da persoa solicitante
3. Por situación de dependencia ou enfermidade grave no seo da unidade familiar
4. Por invalidez ou enfermidade permanente
5. Por cobertura de medicamentos e tratamentos de enfermidades crónicas ou graves cando teñan un custo elevado
6. Para as mulleres que sufran violencia de xénero
7. Para paliar unha situación de desemprego na unidade económica familiar.       

Galicia confirmou esta noite o seu liderado en animación durante este século. Desde o 2002, ano do trinque da primeira película europeo en 3D, O bosque animado, que logrou dous premios Goya, á mellor película e á mellor canción, ata hoxe, a nosa terra acumula galardóns neste ámbito. 

O Cid (2004), PsK: Pinocho 3000 (2005), O soño dunha noite de San Juan (2006), Pérez, o ratiño dos teus soños (2007), Nocturna (2008), Engurras (2012), Psiconautas (2017) e A galiña Turuleca (2021). Unha longa lista á que se sumou esta noite Valentina.

Esta produción galega , de Brandán de Brano, Chelo Loureiro, Luís dá Matta, Mariano Baratech e Noa García, recibiu o premio á Mellor Película de Animación. A cinta superou a 'Gora automatikoa', de Carlos Guerrero, David Galán Galindo, David Torres Vázquez, Esaú Dharma e Pablo Vara; Mironins, de Álex Cervantes, Anxo Coroado, Anton Roebben, Eric Goossens, Iván Agenjo, Mikel Mais Bilbao e Oriol Roca; e 'Salvar a árbore (Zutik!)', deCarmelo Vivanco, Egoitz Rodríguez, Fernando Alonso, Jonatan Guzmán e Nelson Botter.

Tamén en animación, na categoría de Mellor Curto, tivo oco Galicia. O proxecto galego, con coprodución portuguesa, 'The Monkey', encabezado por Xosé Zapata, impúxose a 'Nacer', de Roberto Valle; 'Proceso de selección', de Carla Pereira; e 'Umbrellas', de Álvaro Robles e José Prats.

A tamén galega Zeltia Montes levouse o premio a Mellor Música Orixinal, un dos seis galardoes cos que se fixo unha das producións favoritas, 'O Bo Patrón' --nomeada a 20 'cabezones' e que finalmente conseguiu, entre outros, Mellor Actor Protagonista, Mellor Dirección e Mellor Película--.

Ademais, na categoría de Mellor Son recolleu a figura o equipo de 'Tres', cinta producida pola compostelá Frida Films.

Esta é unha historia dun xornalista que acabou converténdose en actor, porque como o mesmo explícanos, cando un ten que quedar cun soño... "coidado cos soños". 

Para Aarón Navia, Lugo é a súa infancia e Guayaquil a súa madurez. "Un raparigo de provincias cunha visión de que o mundo é moi grande, pero sen unha idea de como de grande é. Vas madurando, vas crecendo, pero é moi lindo regresar e comprobar que segues sendo aquela persoa, pero con máis experiencias de vida", resume a viaxe en apenas dúas frases. 

Un regreso que se produce de man das Bolsas Excelencia Mocidade Exterior, as bolsas BEME. Unha oportunidade para volver a casa, para seguir encima do escenario contando a vida. 

No medio, un relato esténdese entre as beiras de Galicia e Ecuador, do Atlántico ao Pacífico, paso previo por Buenos Aires, quinta provincia galega e "capital mundial do teatro". O percorrido lémbranos o que foi e o que é a emigración, e lévanos daquel neno lucense ata 'O Gringo'. Ah, que non sabes quen é leste? Escucha o novo podcast de Laboratorios de Radio!

A Formación Profesional en Galicia alcanzou unha taxa de inserción laboral do 84,6 % no curso 2017/2018, de maneira que 4 de cada 5 titulados que buscaban traballo atopárono, segundo un estudo realizado polo goberno galego. Deste xeito, desde 2009 a inserción laboral ha pasado do 32,7 % ao mencionado 84,6 %, un dato que mellora máis na FP dual, que nese mesmo exercicio alcanzaba unha taxa de empregabilidade do 96,8%.

"A Formación Profesional ha experimentado nos últimos anos unha revolución silenciosa debido ao aumento do prestixio da FP, a empregabilidade e á adaptación da realidade da sociedade", destacaba nas últimas horas o presidente autonómico, Alberto Núñez Feijóo, durante a presentación dos resultados do devandito informe.

Segundo o estudo, o 70% das familias profesionais alcanza unha taxa de inserción do 85%, sendo a probabilidade de atopar traballo case segura nas familias de enerxía e auga (94,4%), marítimo pesqueira (93,5%), instalacións e mantemento (92,9%), agraria (90,6%), transporte e mantemento (90,5%) e fabricación mecánica (90,2%).

No últimos dez anos, Galicia realizou unha aposta estratéxica pola FP, xa que é un valor seguro que  achega prestixio á educación e é unha porta aberta á consecución dun posto de traballo. Unhas cifras que tampouco entenden de idade, xa que en todos os tramos a inserción supera o 83% e mesmo é lixeiramente superior nos maiores de 30 anos.

Así mesmo, segundo o informe case 3 de cada 4 alumnos (o 73,2%) atopa emprego aos seis meses e a práctica totalidade dos titulados fixérono en Galicia. Un escenario no que cabe destacar, respecto a a FP Dual, que o 70 % dos titulados xa están contratados na empresa na que realizaron o módulo.

Bolsas de FP dual para retornados

Neste marco, o Goberno galego estuda a posta en marcha de bolsas de FP dual para galegos do exterior que desexen retornar. 

O obxectivo é ofrecer unha oportunidade para o retorno aos e unha oportunidade para Galicia, xa que aqueles que opten ás axudas traerán consigo unha experiencia laboral e formativa previa dos seus propios países. Ofreceríanse así os ciclos con maior demanda laboral na actualidade na nosa terra.