Se es emigrante galego e cumpriches 65 anos ou máis, estás de parabén. Tras o parón obrigado pola pandemia, o goberno galego retoma o programa 'Reencontros co Xacobeo', unha iniciativa coa que ofrece ata 205 prazas aos nosos maiores para vir a Galicia e realizar o Camiño de Santiago durante unha semana no mes de outubro.

Deste xeito, ata o próximo 23 de xullo permanecerá aberta o prazo para a inscrición nesta convocatoria, que se realiza a través das entidades galegas do exterior das diferentes comunidades autónomas, de Europa, e de América -para as que se retoma a convocatoria despois da pandemia-. 

O obxectivo é que, unha vez vivida a experiencia, os participantes poidan colaborar como axentes activos na promoción e difusión do Camiño de Santiago e do fenómeno do Ano Santo Xacobeo nos lugares en que as entidades teñen a súa sede.

O programa, que conta cunha dilatada traxectoria, desenvolveuse o ano pasado e o actual centrados no Ano Santo co obxectivo de promocionar o Xacobeo sen perder o espírito de reencontro con Galicia co que naceu esta iniciativa hai máis de 30 anos.

A Secretaría Xeral dá Emigración farase cargo dos traslados das e os participantes mediante o financiamento dos custos desde o seu lugar de orixe ata Galicia e dos do regreso. Así mesmo, encargarase dos desprazamentos en Galicia e do seu aloxamento e manutención.

Galicia aposta polo retorno, pola volta a casa deses miles de fillos e netos de galegos que un día tiveron que partir. E faio con feitos concretos, con programas e accións das que vos vimos falando como as bolsas BEME ou as axudas ao retorno emprendedor. Diferentes liñas e actuacións que suman máis de 5,5 millóns de euros de investimento.

Neste sentido, cabe destacar que as medidas postas en marcha pola Administración galega para apoio ao retornado permitiron que, desde 2018, volvan a casa 25.000 persoas.

Unhas actuacións entre as que destaca o programa de bolsas BEME, que este pasado venres celebraba o tradicional acto de entrega de diplomas. Grazas a esta liña, desde o 2017 retornastes á nosa terra para estudar un máster 1.150 mozos que residías no exterior ou descendentes de galegos. Ante o aumento da demanda deste tipos de bolsas -na convocatoria de 2021 houbo o dobre de solicitudes (470) que de prazas (200)- a Xunta decidiu incrementar de cara ao próximo curso 2022-2023 o número de beneficiarios ata os 250, medio centenar máis que a última edición.

Un total de 200 mozos procedentes de 19 países obtiveron unha bolsa BEME na convocatoria de 2021. Deles, 25 son galegos que emigraron fóra da comunidade e as e os 175 restantes son fillos, netos, bisnetos ou tataranietos de emigrantes galegas e galegos. A idade media dos bolseiros e bolseiras desta última convocatoria foi de 29 anos e Arxentina, España, Venezuela, Brasil, Uruguai e Cuba foron os países de orixe con máis persoas beneficiarias.

Ademais do programa de Bolsas de Excelencia Mocidade Exterior, a Xunta conta con outras axudas para facilitar o retorno dos galegos no exterior como unha liña de achegas para aqueles que regresen á Comunidade para emprender, dotada de 1,5 millóns de euros no 2021 e que desde 2013 permitiu dar apoios a 500 iniciativas emprendedoras. Ademais, os retornados podedes optar a axudas para facer fronte aos gastos extraordinarios derivados do voso regreso á Galicia, unha liña que conta cun orzamento de 2,5 millóns de euros.

Unha serie de medidas que fomentan o retorno e que permiten encarar o problema do reto demográfico que vive Galicia e o resto do país. Para reverter esta situación, a Xunta conta con outras iniciativas como a Tarxeta Benvida ou a gratuidade das escolas infantís para todos os nenos e nenas a partir do próximo curso.

Galicia converteuse nos últimos anos en terra de retorno; un lugar escollido por miles de persoas cada ano para impulsar os seus proxectos persoais ou familiares; para vir ou para volver; para vivir. Unha percepción confirmada pola Estatística de Variacións Residenciais (EVR) que acaba de publicar o Instituto Nacional de Estatística (INE), que confirma, a peche de 2021, a tendencia do saldo migratorio da nosa terra, cun signo positivo de 14.448 persoas. 

Deste xeito, o número de persoas que elixen Galicia para vivir continúa en aumento. Así, durante o segundo ano da pandemia de Covid, no que se mantiveron certas restricións de mobilidade, recuperouse o retorno, pasando de 3.842 en 2020 a 5.381 persoas de nacionalidade española que entraron na comunidade autónoma.

Segundo a estatística realizada polo INE e recollida polo Instituto Galego de Estatística, os datos de 2021 para Galicia mostran que aumentaron as saídas cara a outras comunidades autónomas, pero aumentando tamén as entradas, co que o saldo migratorio con respecto ao resto de España foi de 3.251 persoas. 

Segundo a nacionalidade, nos movementos co resto de España aumentan as entradas en Galicia de españois nun 5,2%, mentres diminúen nun 10,1% as de estranxeiros. 

En relación aos movementos co estranxeiro, no 2021 aumentaron en relación ao ano anterior ao permitirse máis a mobilidade, pero o saldo seguiu, a pesar de todo, sendo positivo, chegando a superar as 11.000 persoas. 

En canto á poboación máis nova, é preciso destacar que nas variacións residenciais da poboación que ten entre 16 e 34 anos en 2021 deuse un saldo positivo de 4.342 persoas, chegando a Galicia máis novas dos que saíron.

Deste xeito, segundo estes datos, o retorno segue avanzando en cifras prepandémicas, preto das que se recolleron en anos anteriores á Covid.

O documental Welcome to ma maison será o protagonista no mes de xuño do ciclo de proxeccións Mestre Mateo que permitirá gozar en oito centros galegos do exterior deste documental, finalista na edición deste ano dos premios do mesmo nome. Esta actividade organízase desde a Secretaría Xeral dá Emigración, en colaboración coa Academia Galega do Audiovisual e as propias entidades galegas.

O Instituto Vicente Cañada Blanch de Londres será o escenario no que se poderá ver, o vindeiro sábado 18, este documental, que posteriormente será proxectado o 23 na Lareira Galega de Sevilla, o 25 na Asociación Cultural Galega de Berlín Son, no Centro Galego de Tarragona, no Centro Galego de Montevideo, na Irmandade Galega de Venezuela en Caracas e no Instituto Arxentino Gallego Santiago Apóstolo de Buenos Aires e, finalmente, o 29 no Centro Galego de Madrid.

A cinta conta as desventuras de Igor Fernández, un actor que, tras un colapso emocional, decide afastarse da interpretación por un tempo e centrarse na investigación cinematográfica.

Igor comeza a escribir un libro que versa sobre a linguaxe non verbal das mans na filmografía do director danés Nicolas Winding Refn (“Drive”). Desde entón, o seu fin último pasa do desexo de perdurar nas pantallas para atoparse co seu idolatrado director, abrirse en canle con el e escribir un capítulo final para o seu libro.

Se es muller e volviches a Galicia, agora contas con outra oportunidade: o novo programa da Xunta de apoio ás mulleres nos ámbitos rural e urbano, incluído no Plan Emprega Muller.

Esta iniciativa conta cun investimento de 2,8 millóns e busca enriquecer a captación de mulleres desempregadas e retornadas na actividade económica das súas zonas de residencia con accións centradas na formación, no emprendemento e no asesoramento nos campos dixital, tecnolóxico, da economía social ou aproveitamento forestal, pesqueiro e agrario, entre outros.

O obxectivo é que participen ao redor de 1.100 mulleres nunha actuación que supoñerá un investimento medio por muller de 2.552 euros para formar e recuperar o talento feminino. Deste xeito, do total de participantes, unhas 220 mulleres como mínimo incorporaranse ao mercado de traballo ao final da iniciativa. 

Para participar, as mulleres retornadas debedes estar inscritas como demandantes de emprego no Servizo Público de Emprego de Galicia e residir, preferentemente, en municipios de menos de 5.000 habitantes que presenten necesidades de cualificación ou recualificación formativa ou profesional para poder acceder a un sector laboral concreto relacionado principalmente coa economía verde e dixital. O prazo de inscrición está aberto ata o próximo mes de outubro.

Esta iniciativa terá unha duración de 12 meses e busca reverter na sociedade desde tres alicerces: sobre as mulleres retornadas participantes; sobre a contorna, xa que mellorará o desenvolvemento produtivo das zonas onde se realice; e sobre a loita contra a desigualdade, xa que a iniciativa tamén busca facer fronte á brecha de xénero que, sobre todo, existe no medio rural, á vez que busca a permanencia das mulleres no seu territorio mellorando a súa perspectiva profesional. 

Emprega Muller

O novo programa autonómico enmárcase no Plan Emprega Muller, que conta para este ano cun orzamento de 35,8 millóns de euros, co obxectivo de facer fronte aos efectos socioeconómicos derivados da pandemia tendo en conta as particularidades do territorio galego e co fin de loitar contra ao brecha de xénero. 

Este Plan inclúe o desenvolvemento de cinco novos programas. Ademais do destinado ao medio rural e urbano, destacan os novos programas integrados de emprego exclusivos para mulleres, dotados con 4,8 millóns de euros, e que se desenvolverán en colaboración coas entidades locais e sen ánimo de lucro; e as unidades formativas en empresas en sectores con subrepresentación feminina, que conta para este ano con 3,5 millóns de euros de investimento para financiar o 100% da formación que se imparte en centros de traballo, apoiando, ao mesmo tempo, ás empresas nas contratacións. É este último un programa no que se estima que participen 2.667 mulleres e que poidan contratarse unhas 1.100. 

Esta é unha historia que une Salvador de Baía con Galicia; un relato marcado pola moda sustentable e por un soño dá infancia: ou de Karol Farías, que con catro anos xa deseñaba a roupa dás súas bonecas. Ou iso, polo menos cóntalle a súa familia. Aos sete vos seus recordos condúcena a un puñado de pezas de papel. 

Hoxe Karol volveu a Galicia, á terra dás súas raíces, onde impulsa Aobá, un proxecto de moda sustentable, respectuosa co medioambiente e capaz de promover un mundo mellor.

A viaxe de Karol comeza cunha bolsa BEME -acrónimo en galego de Bolsas Excelencia Mocidade Exterior-, que cada ano concede a Xunta de Galicia para facilitar a volta a casa dúas fillos e netos daqueles que un día tiveron que partir. Despois prosegue non programa Merlo, impulsado pola Fundación Ronsel en colaboración coa Secretaría Xeral de Emigración, onde ou seu mentor animábaa " a seguir adiante". Tan adiante que Karol vén de presentar ou seu proxecto en Madrid, na Circular Sustainable Fashion Week Madrid. Un proxecto que, como non podía ser doutra maneira, está cargado de emigración e de recordos. 

Queres coñecer toda a súa historia? Escoita o novo podcast de Laboratorios de Radio!

Un equipo de físicos e de xeógrafos da Universidade de Santiago de Compostela creou un descriptor matemáticou que permite identificar os territorios máis susceptibles de sufrir brotes pandémicos e estimar o impacto das diferentes restricións de mobilidade. Sobre esta base aséntase o primeiro mapa de risco español ante pandemias, co que os científicos mediron a vulnerabilidade de cada localidade de España durante a segunda onda da pandemia de Covid -19.

O estudo pon de manifesto que un illamento por grupos de idade sería máis efectivo que o confinamento territorial por municipal. Así, dentro das combinacións favorables, observaron que illar por completo ao grupo de poboación de 0 a 19 anos, e á de máis idade (de 70 anos en diante) e máis vulnerables, provocaría unha redución global do impacto da pandemia, con mellor resultado que se se illa un municipio enteiro.

Os científicos Alejandro Carballosa, Pablo Boullosa, Adrián Garea, Jorge Mira e Alberto Pérez Muñuzuri, da Facultade de Física; e José Balsa Barreiro e Anxo Miramontes, da Facultade de Xeografía e Historia, publicaron os seus resultados na revista Chaos. Entre outras achegas, o traballo tamén permite detectar que zonas xeográficas son máis vulnerables ante as pandemias, e poderían requirir reforzo de apoio médico.

Os investigadores analizaron a incidencia do virus en combinación cos fluxos de mobilidade durante a segunda onda da pandemia de Covid (do 1 de agosto ao 30 de novembro de 2020) e consideraron varios escenarios de confinamento e contención para control da propagación do virus. "As simulacións realizadas suxiren que o confinamento das persoas economicamente inactivas pode xerar unha redución significativa do risco", sinalaron estes científicos, que apuntaron que o resultado desta medida sería o equivalente ao do confinamento total da poboación.

Modelo Multicapa 

Para a súa investigación, recrearon o mapa de poboación de España a nivel municipal e estudaron os datos de incidencia da Covid-19, axustando o seu modelo matemático ás curvas de infectados de cada municipio. Unindo eses datos cos fluxos de movementos intermunicipais, simularon a evolución da pandemia ao longo do Estado, contemplando varios escenarios posibles.

Así mesmo, analizaron as mellores estratexias para o control da pandemia, considerando tanto confinamentos a nivel territorial como por grupos de idade.

Trátase dun modelo 'multicapa' que, ademais de abordar os datos específicos da pandemia, permite engadir características especiais da xeografía dun lugar, como rede de estradas, comunicacións e mobilidade poboacional, así como estratificación por idades.

Era unha reclamación xa case histórica por parte de moitos dos que residides no estranxeiro; unha petición que, no caso de Galicia, afecta a medio millón de persoas. Miles de votos de galegos quedaban fóra das eleccións ao non chegar, en moitos casos, as papeletas a tempo debido á burocracia extremadamente esixente e os breves prazos para poder remitir o voto. Unha situación que esta semana, por fin, cambiou. Todos aqueles galegos que residides fóra teredes moitas máis facilidades para poder exercer o voso dereito na próxima cita electoral. 

A Comisión Constitucional do Congreso de España aprobaba esta semana unha reforma da lei electoral que pon fin ao chamado voto rogado, a obrigación de pedir o voto con antelación que desde 2011 tedes os españois que vivides no estranxeiro. No seu lugar introducíronse modificacións para facilitar que poidades votar en urna nas embaixadas e consulados, ademais de por correo, e para asegurar que as vosas papeletas cheguen a tempo para o seu escrutinio.

A proposición de lei elevarase agora ao Pleno do Congreso para a súa aprobación en xuño e a súa posterior remisión ao Senado, co que se calcula que estará no BOE/BOE no outono e que xa se aplicará nas próximas eleccións xerais.

O novo procedemento para os rexistrados no Censo Electoral de Residentes Ausentes (CERA) elimina o requisito de rogar o voto, que fixera baixar a participación a mínimos históricos, e permitirá que eses electores poidan descargarse as papeletas da internet, ademais de adiantar o envío tradicional da documentación electoral, co que terán abertas as dúas opcións.

Así mesmo, e para facilitar a participación electoral, ampliaranse os centros para votación en urna, non só as embaixadas senón todos os consulados e os centros oficiais que se habiliten. E do mesmo xeito, ampliaranse os horarios e días de votación. O que se rexeitou é a opción de voto  telemático e do voto por delegación pois aínda non se observan suficientes garantías.

Ademais, protexerase o envío dos votos emitidos no estranxeiro establecendo que se fagan chegar a España por valijadiplomática . En consecuencia, amplíase dous días o prazo do escrutinio para que as papeletas cheguen a tempo.

Outros cambios establecen que a Xunta Electora Central deberá facer un informe das medias que se vaian tomando e que o CERA se actualizará cada cinco anos para ter máis localizados aos electores.

Se queres traballar en Galicia, aquí tes outra oportunidade: os programas integrados de emprego que cada ano promove o goberno galego incrementan o seu orzamento ata superar os 10 millóns. Unha cifra que permitirá poñer en marcha 41 plans para formar e incrementar as oportunidades laborais de máis 4.100 desempregados, e aos que podedes sumarvos os galegos retornados. O prazo de solicitude finaliza o próximo 23 de xuño. 

Ás axudas poderán optar as entidades locais, xuntas ou agrupadas, e as organizacións con personalidade xurídica e sen ánimo de lucro. Serán elas as que deseñen os programas integrados de emprego. En cada un deles tomarán parte 100 persoas desempregadas. Un mínimo do 35% do total de participantes en cada programa deberá atopar un traballo ao final das accións desenvoltas. En concreto, deberán ser contratadas ou contratados, polo menos, durante 90 días por conta allea durante os 12 meses de execución do programa integrado ou iniciar no mesmo prazo ou nos 3 meses posteriores a esta formación unha actividade por conta propia. Tamén poden formar parte como socios/as traballadores/as dunha cooperativa ou sociedade laboral por un tempo non menor de seis meses.

A Administración autonómica ofrece tamén nesta edición bolsas de sete euros por día para a asistencia dos demandantes de emprego. E asume os custos salariais do persoal necesario para impartilas, así como de desprazamento do devandito persoal e gastos materiais e técnicos, entre outros. 

Do mesmo xeito que noutras políticas de emprego, a Xunta tendrá como destinatarias prioritarias, entre outras, ás mulleres, ás persoas en risco de exclusión social, vítimas da violencia de xénero, menores de 30 anos, maiores de 45, persoas con discapacidade ou inmigrantes. 

A Xunta quere fomentar os proxectos innovadores que se caractericen pola utilización das novas tecnoloxías. Tamén as actividades que propoñan medidas de conciliación e que estean vinculadas co territorio onde se imparten. 

Os Programas Integrados de Emprego deben poñer o foco en accións encamiñadas á información, orientación e asesoramento, formación nas especialidades do catálogo do Servizo Estatal de Emprego (SEPE), técnicas de motivación para o emprego e intelixencia emocional, habilidades sociolaborais, fomento da capacidade emprendedora, prospección laboral, formación para o emprego, práctica laboral e mobilidade xeográfica. 

Emprego feminino

A orde da Xunta reservará, do mesmo xeito que outras convocatorias anteriores, 2 millóns de euros do total para financiar programas que se dirixan en exclusiva a mulleres desempregadas co obxecto de que reciban atención específica que lles dea acceso ao mercado laboral. 

No obxectivo da Administración autonómica de impulsar o emprego feminino, promóvese este ano tamén, cun investimento de 2,8 millóns, a inserción laboral de máis de 1.000 mulleres cun novo programa de apoios. Incentivarase o deseño, por parte de concellos de menos de 5.000 habitantes e agrupacións de municipios, de programas integrados de emprego feminino que combinen orientación, formación e asesoramento laboral.

Volviches a Galicia e non sabes por onde empezar? Non te preocupes, hai xente que xa pasou ese proceso e que está disposta a levarche da man neste camiño de retorno. É o caso da Asociación de Mozos Emigrantes Retornados en Galicia (AJERGA), impulsada en 2019 por bolseiros das Bolsas Excelencia Mocidade Exterior (BEME) co obxectivo de crear lazos que favorezan a integración social en Galicia dos mozos retornados. 

Para facilitar esta e outras actividades, a súa presidenta, Belén Rosbier, acaba de asinar un convenio de colaboración co goberno galego. Un documento que destina 20.000 euros a esta organización para financiar gastos derivados da execución de accións de asesoramento a mozos retornados, organización de actividades culturais e sociais para a mocidade, así como a difusión e promoción das mesmas en Galicia co obxectivo de ofrecer aos galegos que volven á comunidade autónoma a maior cobertura posible no seu proceso de adaptación á nosa sociedade. 

O acordo senta así as bases para desenvolver accións de difusión, acompañamento, información e formación dirixidas ás persoas galegas que residen no exterior, así como ás que retornen á nosa terra.  

A Xunta de Galicia, a través da Secretaría Xeral dá Emigración, continúa así a colaboración con esta entidade para ofrecer a aqueles que retornades a Galicia a maior cobertura posible no voso proceso de adaptación, especialmente no caso de quen fuches beneficiados por unha Bolsa Excelencia Mocidade Exterior (BEME).

De feito, esta asociación constituíuse en 2019 por bolseiras e bolseiros da primeira promoción deste programa e continúa crecendo cos novos beneficiarios que se suman cada ano. Mozos que xa percorreron o camiño do retorno e que buscan achegar toda a súa experiencia aos demais.