O grupo biofarmacéutico Zendal, a través da súa filial Biofabri, situado no Porriño (provincia de Pontevedra, Galicia), foi seleccionado pola compañía americana Novavax para a produción industrial da súa vacina contra o Covid.

Así o recolle o acordo asinado entre ambas as empresas - Biofabri e Novavax-, que permitirá á compañía galega producir para a Unión Europea a vacina deseñada pola farmacéutica con sede en Meryland.

Os ensaios clínicos para dita vacina atópanse actualmente na fase 2, e estímase que inicien a fase 3 a finais do terceiro trimestre de 2020.

O grupo Zendal subliña nun comunicado que este "é un importante reto, xa que se pon á cabeza das compañías biotecnolóxicas ao ser a única española ata o momento en entrar no proceso de fabricación dunha das vacinas nas que se traballa para previr o Sars- Cov-2, neste caso a deseñada pola americana Novavax, e facelo ademais a nivel europeo".

En palabras de Andrés Fernández, CEO da compañía, "este acordo é a ratificación do noso esforzo permanente pola innovación e a nosa aposta pola excelencia en biotecnoloxía". "Tamén desde Zendal queremos destacar o apoio mostrado polo Ministerio de Sanidade e a Axencia Española do Medicamento durante todo este proceso", engade.

Galicia podería converterse na primeira comunidade española en lograr a vacúa fronte ao Covid. En concreto, a investigación do grupo que dirixe José Manuel Martínez Costas no Centro Singular de Investigación en Química Biolóxica e Materiais Moleculares da USC ( CiQUS), en colaboración co grupo de Javier Ortego ( CISA- INIA), avanza de maneira favorable en busca da inmunidade. Ata o punto de que xa está previsto, a comezos do próximo ano, a proba en humanos

Este equipo impulsa unha vacina cuxa estratexia resulta totalmente diferente ás demais, aproveitando unha metodoloxía desenvolvida polo propio conxunto de investigadores e patentada pola Universidade de Santiago.

O obxectivo pasa por programar células de calquera tipo para que fagan unhas esferas de tamaño  micrométrico ou nanométrico que permitan que calquera proteína que interese participe da construción da devandita esfera. Deste xeito, e tras introducir tres proteínas diferentes de coronavirus, o equipo obtivo unha partícula de forma esférica totalmente enche da proteína que interesaba.

"O noso preparado de vacina estaba previsto para realizarse con tres proteínas diferentes, unha delas que é moi difícil de obter”, detalla Martínez Costas. “Agora mesmo véndense case todas as proteínas de coronavirus, pódense obter, pero esa non a vende ninguén pola súa complicación”, apunta, e engade que, “no caso de que ao final non puidésemos contar con ela tampouco pasaría nada, a vacina formaríase igual, pero por sorte conseguimos esa terceira composición”.

Os resultados de probas preclínicas, a finais de ano 

Estas microesferas teñen capacidade para estimular o sistema inmune, o que axudaría no caso de pacientes maiores, cunha inmunidade debilitada. A produción de microesferas é ademais moi económica. Esperan ter resultados das probas preclínicas en ratos a finais deste ano. A partir de aí empezaríase a estudar o paso a fase clínica.

“O noso sistema é moi rápido, temos varias modalidades de tecnoloxía e unha en concreto moi rápida coa que planeabamos sacar adiante este proxecto”, explica o investigador do CiQUS.

A pesar desta boa noticia no curso da investigación, José Manuel Martínez Costas móstrase prudente, e considera que ata que estea lista para ser comercializada no mercado “terá que pasar moito tempo”, xa que que as probas en animais non só realizaríanse en ratos, acto seguido “habería que buscar un animal máis próximo ao ser humano, como algún tipo de macaco”. Finalmente, o último paso serían os “ensaios clínicos” en humanos, “se logramos financiamento para iso”, sinala.

A 'nova normalidade' está marcada por moitas cousas que xamais pensamos en vivir. Algunha delas, sen dúbida, retrotrae á añoranza, á necesidade de recuperar, nalgún momento, aquela 'vella normalidade' ou 'normal normalidade' henchida de bicos e de abrazos, e carente de calquera tipo de máscara insoportable

Ninguén sabe canto falta para chegar ata aí, pero todos coinciden en que o paso previo, ineludible, é a consecución dunha vacina eficaz. A primeira, rexistrada polos rusos, despexou esta semana parte do escepticismo xerado tras publicar a prestixiosa revista 'The Lancet' un artigo no que se afirma que os seus primeiros resultados da vacina son prometedores: é segura e xera anticorpos

Son as conclusións das fases uno e dúas dun ensaio realizado por agora en 78 persoas de entre 18 e 60 anos, e que na súa fase tres prevé alcanzar a uns 40.000 cidadáns. Un escenario no que comeza a pensarse xa na distribución da vacina Sputnik V -nome que homenaxea ao primeiro satélite lanzado ao espazo en 1957-, e que en España correrá a cargo da empresa galega IberAtlantic.

"Estamos especialmente satisfeitos da confianza depositada por Roscongress -fundación rusa que remitiu a proposta de distribución- para a achega na distribución e o alcance da vacina rusa e axudar a paliar os efectos tan negativos desta pandemia”, afirma Pedro Mouriño, CEO de IberAtlantic

Á espera dun prazo concreto 

Segundo informan as autoridades rusas, a vacina garante unha inmunidade estable, por un período de ata dous anos, e foi autorizada por estar a súa seguridade probada segundo os estándares e normativas do país. O Goberno ruso está a producir a vacina e iniciou unha campaña de inoculación, en primeira instancia e de maneira voluntaria, a persoas traballadoras dos sectores sanitario e educativo.

Aínda non existe prazo concreto para a comercialización da vacina rusa, xa que o fármaco ten que superar os trámites necesarios para o cumprimento das normativas europea e española, que son moi esixentes.

“Non falamos de prazos, senón de cumprimento de normativas. Non podemos dicir con exactitude canto prolongarase o proceso cara á comercialización, isto depende dos organismos europeos”, afirma Irina Krivich, responsable de desenvolvemento de negocio en IberAtlantic para o mercado de Rusia & CIS.

IberAtlantic está a acompañar o proceso como socio en España e como ponte cara ao mercado iberoamericano e africano. “Nós somos unha empresa que facemos trading… é dicir, de comercio internacional, e estamos orientados a mercados de África e Iberoamérica”, apunta Mouriño. E engade: “Aínda é pronto para falar as condicións e termos concretos da colaboración, que podería concretarse baixo distintas modalidades”. IberAtlantic podería buscar alianzas para a distribución ou fabricación da vacina rusa mediante unha licenza de patente, ou podería actuar como axente no apoio para a aprobación da vacina.

O proceso de comercialización internacional da vacina rusa, xa sexa no ámbito nacional, europeo ou iberoamericano, aínda debe superar diferentes etapas e tramites regulatorios, aínda que o seu rexistro en Rusia dá esperanzas para lograr unha protección duradeira e así deter a pandemia.

Galicia redobra a súa aposta pola industria aeroespacial dando continuidade á iniciativa estratéxica para o desenvolvemento tecnolóxico e industrial no ámbito dos vehículos non tripulados: a Civil UAVS Initiative.

Tras cinco anos de execución (2015-2020), a Civil UAVs, que conta co apoio do Ministerio de Ciencia e Innovación e do Instituto Nacional de Técnica Aeroespacial ( INTA) do Ministerio de Defensa, consolídase como unha iniciativa sen precedentes no ámbito da industria de drons e a tecnoloxía aeroespacial en España e en Europa, tras a publicación das consultas ao mercado para o deseño de actuacións no período 2021-2025. O obxectivo do Goberno galego é alcanzar un investimento público-privado similar, polo menos, á do período que agora conclúe: 164 millóns de euros.

A Civil UAVs Initiative situou a Galicia no centro do desenvolvemento de alta tecnoloxía aeroespacial no segmento dos vehículos non tripulados, dando como resultado a creación dun aeródromo de referencia en Rozas (Lugo), un centro mixto de I+D, un parque industrial especializado e a realización de 59 proxectos de I+D mediante acordos con 52 empresas para a creación de ata 120 novos produtos e solucións de alta tecnoloxía. Ata a data, estas actuacións tiveron como efecto a creación de preto de 500 postos de traballo de tecnólogos en Galicia”.

Colaboración público-privada

A aposta polo desenvolvemento do sector aeroespacial en Galicia baséase na colaboración público-privada, para o que o goberno galego alcanzou acordos de asociación con grandes empresas do sector como a estadounidense Boeing, a española Indra ou a británica Babcock, así como outros acordos para o desenvolvemento de proxectos e solucións con máis de 50 empresas e centros de investigación.

Os investimentos da Xunta defínense en colaboración con estas empresas, a través de procesos de compra pública de innovación, nos que a Xunta expón retos e as empresas soluciones tecnolóxicas aos mesmos, baseadas nas súas estratexias de I+D+i. Isto garantiu o desenvolvemento de tecnoloxía no sector aeroespacial, aumentando as capacidades da industria vinculada á iniciativa.

Para continuar este proceso, publicáronse unhas novas consultas ao mercado, disponibles na web de la iniciativa, nas que se chama a todas as empresas con intereses no mundo dos drons para expor proxectos de I+D e industriais.

O programa Oportunius, enmarcado na Estratexia Retorna 2020 promovida polo goberno galego, naceu co obxectivo de xerar, captar e reter talento investigador na nosa terra. Unha meta que volve alcanzar grazas á incorporación, á Universidade de Vigo, de dous mozos investigadores seleccionados nas prestixiosas bolsas europeas ' Starting Grant': Mario Pansera e a galega Sara Varela.

Estas bolsas, outorgadas polo Consello Europeo de Investigación, abarcaron na súa última convocatoria a 436 proxectos gañadores, 23 deles de España. “Son unhas axudas tremendamente competitivas, é como gañar unha medalla nas Olimpíadas”, destaca a vicerreitora de Investigación da Universidade de Vigo, Belén Avermellado. 

Grazas a elas, e o longo do próximos cinco anos, o italiano Mario Pansera levará a cabo unha investigación que ten como obxectivo analizar como sería unha sociedade capaz de prosperar sen necesidade dun crecemento económico continuo, explorando “novas formas de organizar a produción máis sostibles e xustas”. Pola súa banda, Sara Varela retornará ao seu Vigo natal para desenvolver unha liña de traballo que, a través da interacción entre clima, xeografía e vida, busca avanzar no coñecemento dos procesos que levan á aparición e desaparición de especies. Ambos os proxectos suman, cada un, 1,5 millóns de euros para o seu desenvolvemento. 

"Un futuro científico moi prometedor"

“A incorporación destes dous investigadores significa a apertura dun futuro científico moi prometedor e punteiro na UVigo, tanto no ámbito das ciencias sociais, no caso de Mario Pansera, como no ámbito científico, no de Sara Varela”, razoa Avermellado, que lembra que os seus proxectos traerán aparellada a “atracción de máis talento” coa incorporación doutros “investigadores relevantes”, así como “un incremento das publicacións en revistas de prestixio”, que redundará “nun mellor posicionamento nas clasificacións da UVigo”.

Para Pansera, actualmente profesor axudante na Universitat Autónoma de Barcelona supón “unha oportunidade única para acelerar a miña carreira académica”. Prospera ( Prospering without growth: Science, Technolohy and Innovation in a post- growth era) é o nome dun proxecto que, nas súas propias palabras, “abre a posibilidade de crear na UVigo un grupo de investigadores moi ben conectados a nivel internacional” e que foi un dos 126 seleccionados na liña de Ciencias Sociais e Humanidades.

Tras doutorarse en Management pola Universidade de Exeter, Pansera desenvolveu unha estancia post doutoral en Bruxelas, a través dunha bolsa Marie Curie, para logo traballar como investigador na Universidade de Bristol. A investigación e innovación responsable ( RRI) e a innovación para a sustentabilidade centran as liñas de traballo de Pansera, que se incorporará á UVigo a comezos de 2021.

Meses antes retornará a Vigo Sara Varela, actualmente investigadora no Museo de Historia Natural de Berlín. Tras licenciarse en Bioloxía na UVigo e realizar a súa tese de doutoramento no Museo Nacional de Ciencias Naturais de Madrid, o seu labor investigador levouna á República Checa, Brasil e Alemaña, antes de obter con esta bolsa a oportunidade de “consolidar a miña carreira como investigadora”. “É unha oportunidade única para desenvolver un proxecto multidisciplinar e complexo, que necesita dun equipo grande e estable de investigadores", destaca Varela. 

É posible prosperar sen crecer?

Partindo da posta en cuestión de se as economías poden crecer eternamente e se ese crecemento económico perpetuo é “factible e desexable”, Mario Pansera centrará a súa investigación en “explorar como sería unha sociedade que prospera sen necesidade de aumentar de maneira indefinida indicadores como o PIB”. O investigador pregúntase neste proxecto se “habería espazo para a innovación nun modelo “poscrecemento”, xa que, ao seu xuízo, “desenredar a innovación do crecemento é a clave para imaxinar unha era” non baseada nun crecemento “insostible”.

Pansera incide nese senso en que innovar tense convertido “nun imperativo para a supervivencia e expansión de calquera forma de organización”, polo que serán precisas “novas narrativas para a innovación”, que vaian máis aló da tecnoloxía e impliquen un “cambio cultural e institucional”. Deste xeito, a súa investigación buscará dar resposta ás preguntas de “como serían as organizacións nun sistema que non se basea nun crecemento sen fin; que niveis de complexidade tecnolóxica podemos alcanzar nunha economía que non crece; e que políticas, infraestruturas e formas organizativas se precisan para este novo paradigma da innovación”. 

Deste xeito, o proxecto seleccionado polo ERC, destaca, “crea as condicións para que a UVigo se poña en primeira liña na investigación sobre economías e organizacións alternativas, centradas no benestar das persoas e non na maximización dos beneficios económicos”, permitindo explorar, “en tempos da covid-19, novas formas de organizar a produción que sexan máis sustentables e xustas”. 

Na fábrica do futuro, o único estático son os chans, as paredes e os teitos. Todo o demais está en continuo movemento e interconectado. É a transformación dixital da industria, tamén coñecida como 'Fábrica Intelixente'.

O avance incontible da internet tivo un impacto radical na economía e na sociedade do noso século XXI. A converxencia de as tecnoloxías da información (TIC) con a sensórica e a robótica derivaron en o internet das cousas (IoT). O resultado na industria foi un novo modelo organizativo e un cambio disruptivo que algúns denominan a cuarta revolución industrial.

Un escenario no que Galicia quere ocupar o seu lugar, e no que vén traballando desde hai anos. Agora, cunha nova liña que suma máis de 15 millóns de euros para impulsar e promover proxectos estratéxicos de investigación, desenvolvemento e innovación en materia de procesos e organización de empresas industriais con centro de traballo en Galicia. O prazo de solicitude permanecerá aberto ata o próximo 28 de setembro.

Estes proxectos poderán ser individuais ou en colaboración entre empresas ou con organismos de investigación da nosa terra. Ademais, deben ter unha duración mínima de tres anualidades e desenvolverse en Galicia, facendo un uso intensivo de tecnoloxías facilitadoras para obter produtos e procesos de alto valor engadido, en liña coas tendencias internacionais da fábrica do futuro.

Así mesmo, en coherencia co Pacto Verde Europeo, búscase impulsar o desenvolvemento de iniciativas que permitan ás empresas avanzar nos seus compromisos ambientais e enfocar a actividade cara a unha forma de producir máis eficiente baseada no baseada no emprego de tecnoloxías limpas.

Desde a posta en marcha en 2016 deste programa, Galicia suma case 52 millóns de euros destinados a 15 proxectos de 26 empresas e catro centros tecnolóxicos, que permitiron mobilizar 218 millóns en sectores como a automoción, as TIC, o naval, o alimentario, o forestal ou a laxa. 

Principais novidades de esta edición

• Aumento das contías dos proxectos, que poderán ser de entre 2 e 30 millóns de euros.
• Fomento da colaboración efectiva tanto entre grandes empresas con pemes como entre empresas e organismos de investigación.
• Inclusión nos criterios de valoración da consonancia co Pacto Verde e cos principios da innovación responsable.

¡VEN A GALICIA! O SECTOR TIC NECESÍTACHE

Por sexto ano consecutivo, Galicia configúrase como unha das opcións preferidas por miles de cidadáns á hora de emprender os seus distintos proxectos profesionais e persoais. Así o reflicten, unha vez máis, as principais estatísticas de movementos de poboación elaboradas polo Instituto Galego de Estatística - IGE, que subliñan que durante 2019 un total de 46.600 persoas optaron pola nosa terra para fixar a súa residencia. 

Unha cifra que contribúe de modo decisivo a que Galicia arroxe, un ano máis, un saldo migratorio externo moi positivo, paliando os 28.853 veciños que optaron por deixar a comunidade. Así, o ano pasado optaron pola nosa terra como fogar preto de 18.000 persoas máis das que preferiron outras alternativas.

Neste marco, convén destacar que a cifra implica un crecemento do saldo migratorio externo do 43% con respecto a 2018, cando xa a diferenza entre entradas e saídas arroxaba un fluxo favorable de 12.391 para Galicia. Non en balde, a diferenza positiva entre os que veñen e vanos da nosa terra é, en 2019, a máis elevada que se rexistra na Comunidade desde o ano 2008.

Así, eses 46.600 veciños -procedentes do estranxeiro ou doutras comunidades autónomas-, que elixiron Galicia supoñen un incremento do 9% respecto ao ano anterior. Esta cifra é a máis elevada desde 2007 e a segunda máis alta de toda a serie histórica de dita estatística.

Cabe destacar tamén que as 28.853 emigracións representan un descenso do 5% en comparación co 2018. Segundo os datos do IGE, a cifra de persoas que saíron de Galicia é a máis baixa rexistrada desde o ano 2010.

Saldo positivo en todas as provincias

A Explotación de Movementos Migratorios revela tamén que en 2019 as catro provincias galegas gañaron poboación grazas aos movementos migratorios co exterior, tendo en conta que en todas elas as entradas de novas e novos habitantes superaron ás saídas.

Así, a provincia da Coruña alcanzou un saldo migratorio externo de 7.950 persoas, ao rexistrar 19.621 entradas e 11.671 saídas; a de Lugo tivo un saldo de 2.334 persoas, con 5.856 entradas e 3.522 saídas; a de Ourense contabiliza un saldo de 2.289 persoas, con 6.204 entradas e 3.915 saídas; e finalmente, a provincia de Pontevedra obtivo un saldo migratorio externo de 5.174 persoas, con 14.919 entradas e 9.745 saídas. 

O programa Emega para incentivar o emprendemento feminino ha aumentado o seu orzamento en case 350.000 euros ata superar os 2,1 millóns co obxectivo de fomentar o autoemprego e o emprego femennio, ademais de facilitar a posta en marcha de mecanismos que permitan a conciliación laboral, persoal e familiar. 

O programa, enmarcado na Estratexia Retorna 2020 do goberno galego, consolídase deste xeito como unha medida para promocionar a participación das mulleres no mercado de traballo e aproveitar o seu potencial para crear novas oportunidades de negocio. A finalidade é que aquelas mulleres que teñades unha idea de negocio poidades materializala contribuíndo a xerar riqueza e novos postos de traballo.

Catro liñas específicas

1. 'Emprende',para promover a posta en marcha de novas iniciativas empresariais e crear emprego feminino estable por conta propia ou allea.
2. 'Innova', para fomentar a implantación de medidas innovadoras para a mellora da competitividade de empresas constituídas por mulleres.
3. 'ITEF', para promocionar iniciativas empresariais con contido científico ou base tecnolóxica promovidas por mulleres.
4. 'Activa', con incentivos para favorecer a reactivación e a consolidación destes negocios con melloras, ampliacións ou cambios de localización que permitan paliar unha situación económica adversa.

Para acceder a esta última liña flexibilizáronse os criterios sen que se requira que o negocio teña máis de tres anos, ademais de valorarse o emprego mantido neste período. Desta forma, preténdese garantir a pervivencia das empresas cunha situación económica complicada, que se vise agravada como consecuencia da crise sanitaria do coronavirus.

O programa Emega conta ademáis cunha axuda complementaria:

• 'Concilia', para promover a conciliación da vida persoal, familiar e laboral nas súas dúas modalidades: a destinada a promotoras e para persoas traballadoras por conta allea.

Coa finalidade de minimizar os efectos que poidan ter os peches de negocios durante o confinamento nos negocios das beneficiarias do programa en edicións anteriores, o Goberno galego xa modificara as bases da convocatoria de 2018 para que o período de execución do proxecto no canto de ser un mínimo de dous anos sexa desde a súa posta en marcha ata a data de inicio do estado de alarma. Na mesma liña, tamén se previu adaptar e flexibilizar as bases da convocatoria do ano pasado.

Galicia continúa dando pasos na aposta pola innovación e a investigación. Neste caso, a comunidade ultima a posta en funcionamento do Centro Galego de Innovación en Formación Profesional, un complexo  pioneiro e vangardista que abrirá as súas portas ao longo de leste mesmo curso 2020/2021 e que contará con dúas coordinacións técnicas de emprendemento: unha centrada na I+D+i e a outra no emprendemento industrial.

Para iso, o centro -que supoñerá un investimento total de 9,9 millóns de euros-, contará cunha superficie de 2.600 metros cadrados, con particións flexibles que permitirán espazos intercambiables segundo as distintas necesidades de usos.

Neste marco, fontes de o goberno galego apuntan que se trata tamén dunha construción "eficiente desde o punto de vista enerxético", dado que contará cunha cuberta superior vexetal, sobre a que se estenderá a instalación solar fotovoltaica do edificio, e na que haberá áreas para situar toda a maquinaria de instalacións que se poidan precisar.

Un motor de vangarda da Formación Profesional

Polo momento, xa están completas as tarefas de demolición previstas e estanse finalizando as de reforzo da estrutura. Neste marco, a conselleira de Educación, Universidade e Formación Profesional, Carmen Pomar, sinalou que o centro vai ser "o motor de vangarda" da Formación Profesional en Galicia, ademais dun "impulsor" do emprendemento.

A aspiración pasa por facer de Galicia un territorio de referencia no ámbito nacional e no norte de Portugal. Para iso, o complexo contará con dúas coordinacións técnicas, unha centrada na I+D+i, con áreas que traballarán en metodoloxías para a industria 4.0, o Internet das cousas ou as patentes; e outra que traballará en emprendemento industrial, departamento que se encargará do asesoramento, seguimento, orientación e impulso dos proxectos, coa previsión de abrir o primeiro viveiro industrial de FP.

Galicia avanza nunha FP adaptada á industria 4.0 co obxectivo de que as empresas poidan contar con persoal cualificado, impulsando desde leste centro proxectos de innovación aplicada, novas contornas virtuais de simulación e de xeración, e iniciativas empresariais e de transferencia aplicada de patentes; que estarán ao servizo de todos os centros que imparten Formación Profesional na comunidade.

O mes de agosto achégase o seu sin mentres que a nosa viaxe por Galicia continúa. Hoxe chegamos á Coruña para admirar a Torre de Hércules, o faro máis antigo do mundo -de orixe romana- en funcionamento, o que lle valeu a declaración de Patrimonio da Humanidade pola UNESCO.

O Farum Brigantium foi construído polo Imperio Romano a finais do século I ou a primeiros do século seguinte. Situado na entrada do porto da Coruña, este monumental faro foi deseñado para facilitar a navegación ao longo da recortada costa galaica, un punto estratéxico ao longo da ruta marítima que unía o Mediterráneo co noroeste de Europa.

Segundo conta unha lenda, o heroe grego Hércules chegou a España na busca do xigante Xerión, co fin de liberar estas terras do seu abusivo poder. O enfrontamento que protagonizaron alongouse durante 3 días coas súas noites, con resultado favorable a Hércules que venceu o xigante e lle cortou a cabeza, enterrándoa xunto ao mar. Nese lugar, e como conmemoración da súa vitoria, construíuse un faro, nas proximidades do cal se fundou a cidade de Crunia, nome da primeira muller que habitou o lugar e da cal Hércules se namorou.