Os tradicionais obradoiros que cada ano impulsa ou goberno galego volven este ano alternando ou modo presencial e ou online, formato activado durante ou último exercicio para liquidar as dificultades derivadas dá  pandemia.  

Así ou anunciaba lestes días ou secretario xeral dá Emigración, Antonio Rodríguez Miranda, que subliña que ou programa permitirá aos diferentes centros e entidades recuperar parte dás súas actividades habituais de formación para vos galegos do exterior.

Este programa de obradoiros potencia vos costumes e tradicións galegas e posibilita que vos galegos que residides fóra manteñades activos vos vínculos coa cultura e tradicións de Galicia. Para iso, impártense cursos formativos de folclore, artesanía, cociña e seminarios, que son impulsados polos centros e entidades do exterior. 

Vos formadores son profesionais con experiencia nas distintas especialidades, seleccionados pola Secretaría Xeral dá Emigración, e que viaxan aos diferentes centros desde Galicia. 

A aula GaliciaAberta

Cabe lembrar que en 2020 púxose en marcha a formación de disciplinas tradicionais galegas para a colectividade do exterior a través dá aula GaliciaAberta, que sumou máis de 405.000 visualizacións durante ou pasado ano.    

Este novo programa dá Secretaría Xeral dá Emigración permitiu complementar vos talleres tradicionais, que achegaban aos centros galegos de todo ou mundo un profesor desprazado desde Galicia, e que por mor dá pandemia tivo que ser substituído por esta formación en liña. 

As clases, gratuítas e de libre acceso para todos vos públicos, contaron tamén con titorías e vídeos promocionais dous docentes, que foron vistos por miles de galegos residentes en todo ou mundo. Ás reproducións dous vídeos hai que engadirlle, ademais, ás visitas á apartado dá aula GaliciaAberta, creado na páxina web do departamento autonómico e que rexistrou máis de 70.000 visitas.

Arxentina, Brasil, Uruguai, México, Suíza, Alemaña, Venezuela, Portugal, vos Estados Unidos de América, Chile e ou Reino Unido foron vos países de residencia dá maior parte de espectadores, unicamente superados por España, onde destaca a resposta obtida entre vos galegos e galegas de Madrid, Cataluña, ou País Vasco, Castela e León e a Comunidade Valenciana, ademais de en a nosa terra.

Un proxecto "interdisciplinario, multicultural e transnacional" da Universidade de Vigo analizará durante os próximos dous anos a literatura de fronteiras do século XXI -literatura de autores que experimentaron a emigración- desde dous aspectos fundamentais: as zonas de conflito e as zonas de confort.

O proxecto, que se recolle baixo o título 'Narrativas dás novas diásporas', conta coa participación de investigadores da Facultade de Filoloxía e Tradución da universidade galega, así como expertos das institucións académicas de de Bangor, Hong Kong, Varsovia, A Coruña e A Lagoa.

A docente e investigadora do grupo Elicin da UVigo, María Alonso, que lidera este proxecto, destaca que "os movementos diaspóricos están a afectar as fronteiras literarias". Neste marco, indicou que "a innovación" que propón este estudo "reside no cambio de paradigma conceptual e teórico ao centrarse na dicotomía entre zona de confort e conflito".

"A experiencia migrante varía enormemente se se dá en zonas de confort ou en zonas de conflito" e elementos que parecen comúns "trátanse de forma diferente" segundo déase nunha situación ou a outra, explicou. Por iso, este proxecto busca "abordar estas diferenzas desde o ámbito da literatura comparada".

Como exemplo do anterior, apuntou que "non é o mesmo ser unha emigrante galega de nova xeración no Reino Unido pre-Brexit que post-Brexit, da mesma forma que non é o mesmo ser unha emigrante mexicana en Estados Unidos que ser unha emigrante mexicana con orixe galega retornada ao país dos teus pais".

No relativo ás zonas de confort, o traballo centrarase na intra-migración en zonas de confort, a inmigración legal e a literatura de retorno, emigrantes de primeira ou segunda xeración e exofonía e tradución. Acerca das zonas de conflito, o traballo desenvolverase sobre literatura de fronteiras en conflito, literatura de refuxiados e re-emigración, narrativas do Brexit e literatura sobre a 'Fortaleza Europea'.

Galicia impartirá desde o curso 2022-2023 o primeiro título de grao e de máster interuniversitario en Intelixencia artificial, unha nova proposta formativa que se impartirá nas tres universidades.

Esta oferta académica impulsarase a través do acordo subscrito esta mesma semana entre o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, o conselleiro de Cultura, Educación e Universidade, Román Rodríguez, e os tres reitores das universidades públicas galegas, Julio Abalde (UDC), Antonio López (USC) e Manuel Reigosa (OuVigo).

Neste marco, o presidente galego,  Alberto Núñez Feijóo, puxo en valor a colaboración entre a Xunta e as tres universidades galegas para conseguir un acordo co fin de impartir na Comunidade os títulos interuniversitarios de Grao e Máster en Intelixencia artificial. 

Dúas titulacións que, segundo prognosticou, contarán cunha gran demanda e cunha enorme proxección de futuro, xa que se espera que os seus titulados consigan practicamente o pleno emprego, ademais de ofrecer diversas saídas laborais en áreas como a análise de datos, a robótica ou o internet das cousas.

Tanto o máster como o grao impartiranse nas tres universidades públicas galegas, onde actualmente estanse ofertando os graos de Enxeñería informática: apostando, no caso do grao, por que os dous primeiros anos sexan comúns; e que nos dous últimos cada centro ou escola aposte por especializarse nunha das diferentes ramas desta disciplina.

"O obxectivo é poder ofertar 150 prazas de novo acceso no caso do grao -50 por cada universidade- e unhas 60 prazas de novo acceso no caso do máster -20 por centro-", precisou o presidente galego.

Así as cousas, remarcou que a posta en marcha destas dúas titulacións achegará un valor diferencial ao sistema universitario galego.

A nosa terra segue sumando talento. E faio nesta ocasión grazas ao Programa de atracción e retención de talento que cada ano promove o goberno galego, e que vivía nas últimas horas a chegada dos seis primeiros científicos beneficiarios da iniciativa, que se incorporan aos centros de investigación universitaria de Galicia procedentes doutros países e comunidades. 

O propio presidente galego, Alberto Núñez Feijóo, foi o encargado de recibilos, dándolles a benvida e subliñando que "desde xa se poñen a traballar ao servizo de Galicia e do conxunto da sociedade".

"Todos eles son investigadores cunha importante traxectoria profesional nos seus respectivos ámbitos, que agora van desenvolver o seu labor desde os centros de investigación punteiros que temos na nosa Comunidade", abundou Feijóo, antes de destacar a importancia do labor científico que "se puxo de manifesto, aínda máis se cabe, no actual momento de pandemia".

Galicia lanzou por primeira vez o ano pasado o Programa de captación e retención do talento investigador, dotado con 5 millóns de euros, co obxectivo de incorporar 15 científicos destacados -10 na modalidade de atracción e cinco na de retención- aos seus oito centros de investigación punteiros.

Ademais dos cinco de retención, nestes momentos están xa traballando nestes centros seis científicos da modalidade de atracción, mentres que os catro restantes desta modalidade que xa están seleccionados, dispoñen de catro meses para a súa incorporación.

Dous por cada universidade 

• Na Universidade da Coruña (UDC) incorpóranse ao Centro de Investigacións Científicas Avanzadas-Instituto de Investigación Biomédicas da Coruña (CICA-Inibic) un investigador especialista en ciencias da terra e hidrología de chans en sistemas agrícolas e forestais procedente da Universidade Wageningen dos Países Baixos, e outro especialista en nanobiotecnología do Centro de Investigación en Biomateriales de San Sebastián e especializado en nanotecnoloxía de carbono e grafenos.

• A Universidade de Santiago de Compostela (USC) conta cun especialista en Física nuclear de altas enerxías pola Universidade de Pequín e procedente da Organización Europa para a investigación nuclear (CERN) que está incorporado ao IGFAE (Instituto Galego de Físicas de Altas Enerxías) e outro procedente do Instituto Catalán de Investigación Científica (ICIQ) que se incorpora ao CIQUS (Centro Singular de Investigación Química Biolóxica e Materiais Moleculares).

• Pola súa banda, a Universidade de Vigo (UVigo) incorpora ao CINBIO (Centro de Investigación Biomédica) unha especialista química procedente da Universidade de Zúric, e outro científico procedente da Universidade de Bristol, especialista en economía circular, que se incorpora a ECOBAS (Economics and Bussiness Administración for Society).

A industria aeroespacial, a sanidade e a educación dixital configúranse como as principais apostas de Galicia para a reconstrución económica tras a pandemia. Así se desprende da análise dos investimentos presentados polo goberno autonómico para optar aos fondos europeos Netx Generation, onde figuran, nas tres primeiras posicións de proxectos presentados o polo aeroespacial -533 millóns-, o novo Complexo Hospitalario Universitario da Coruña -296 millóns-, e a transformación dixital de centros educativos e formación -250 millóns-.

Con todo, estas son só tres das 247 iniciativas públicas que optan aos mencionados fondos, e que suman 7.000 millóns. Así mesmo, a nosa terra aglutina outras 107 propostas privadas por valor 13.000 millóns máis, de modo que Galicia opta a 20.000 millóns de fondos europeos para a reconstrución.

O top 10 de maiores investimentos públicos prosegue con :.

• Eficiencia enerxética en centros educativos: 200 millóns
• Rehabilitación de infraestruturas educativas: 190 millóns
• Ampliación do Hospital Montecelo de Pontevedra: 156 millóns
• Polos de emprendemento rural: 155 millóns
• Tecnoloxías de comunicacións cuánticas: 139 millóns
• Mellora de infraestruturas de depuración: 120 millóns
• Transformación dixital da sanidade galega: 105 millóns

Ademais, cun investimento ao redor de 100 millóns tamén se atopan: o plan de impulso á educación dixital, a estratexia 'cloud' e 'data center' do sector público, así como Galicia Netland para levar o 5G ao rural.

O 15 de Agosto de 1914 inaugurábase a Canle de Panamá: 82 quilómetros de navegación para unir o Pacífico co Mar Caribe. Na súa construción participaron máis de 75.000 obreiros, dos que 9.000 eran españois, na súa inmensa maioría galegos, apreciados xa entón polo mismísimo Roosevelt, consciente das súas capacidades para impulsar unha obra que transformou aos Estados Unidos de América nunha superpotencia mundial.

Hoxe, máis de 100 anos, a Fundación Nosa Terra de Panamá se ha proposta recuperar aquel legado. Nas últimas horas, o presidente da Xunta de Galicia, Alberto Núñez Feijóo, recibiu ao presidente da Fundación Nosa Terra, Ricardo Gago, acompañado do secretario xeral da Emigración, Antonio Rodríguez Miranda, quen lle presentou o proyecto dun monumento que resume a historia de ao redor de 8.000 galegos anónimos, pero inmensamente apreciados polo soado enxeñeiro John Frank Stevens, encargado da construción da Canle, que puxo como condición para aceptar o cargo de Enxeñeiro Xefe do proxecto o poder contratar a traballadores galegos e traelos a Panamá.

Atraídos polas condicións e os soldos, aos poucos foron chegando a Panamá máis e máis fillos da nosa terra, primeiro desde Cuba, máis tarde desde Galicia. “Traballadores excelentes”, subliña Stevens, capaz de enfangarse, co lodo ata a cintura, ata dez horas ao día nun clima hostil e rodeados de enfermidades tropicais mortais.

Durante o encontro, Ricardo Gago transmitiulle a Feijóo que a escultura contará cunha das pas, como elemento simbólico, coas que traballaron estes galegos, moitos dos cales se asentaron en Panamá onde formaron unha familia.

Galicia ofrece continuas oportunidades de innovación e emprendemento na maioría de industrias e sectores. Tamén nos tradicionais, como é o caso da automoción. Neste marco, cabe destacar a aceleradora de empresas 'Business Factory Auto' (BFA), que actualmente ten en marcha a súa quinta edición, e que supuxo ata o momento a creación de 53 novas empresas -'startups'- que xeraron 450 empregos en Galicia e facturaron 82 millóns de euros.

No marco desta iniciativa "xerouse talento e innovación" na comunidade galega, "sobre todo no ámbito 4.0", o que inclúe sensórica, cobótica, impresión 3D, visión artificial e o Internet das cousas, entre outros. Ademais, o 7% das empresas participantes, "a pesar do seu carácter incipiente", xa exportan os seus produtos ou servizos a outros países.

Neste contexto, o BFA pon en valor o "gran exemplo de colaboración" entre pequenas e grandes empresas que se dá no marco desta aceleradora, a través da tutorización e o desenvolvemento de pilotos para probar as novas tecnoloxías desenvoltas.

Na quinta edición da aceleradora, que arrincou en decembro, participan 20 novos proxectos, tutorizados por empresas como Akwel Vigo Spain, Benteler Automotive Vigo, Borgwarner Emissions Systems Spain, Denso Sistemas Térmicos España, Galicia Auto Estampaxe, Gestamp, Goycar Galicia, Maviva, Snop Estampaxe, TI Fluíde Systems, entre outras.

Así mesmo, o BFA pechou un acordo de colaboración co Instituto de Empresa para impartir un programa avanzado en 'management', con sesións formativas sobre innovación, márketing e dirección comercial, comunicación, xestión do talento e sistemas de xestión e control.

A 'Business Factory Auto' naceu en 2016 da man da Xunta, o Consorcio da Zona Franca de Vigo, Stellantis Vigo e o Cluster de Empresas de Automoción de Galicia (Ceaga).

Galicia continúa a súa aposta polas novas tecnoloxías. E nesta ocasión facelo da man do BigData a través da creación dun sistema intelixente co que o goberno galego aspira a coñecer o perfil dos turistas co obxectivo de xestionar datos de ocupación e reservas.

Este servizo, que busca empregar a xeolocalización dos móbiles ou os datos bancarios, permitirá dispoñer de información analítica avanzada sobre o gasto, as reservas, a ocupación e a mobilidade no ámbito turístico, así como a opinión dos visitantes.

A implementación e a explotación dun sistema de BigData turístico enmárcase no proxecto Eurorrexión destino Turístico Intelixente (EDIT), que conta con participación da Axencia Turismo de Galicia, a Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia (Amtega) e socios socios do Norte de Portugal e recibe apoio do Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional (FEDER).

O prazo de presentación de propostas para a prestación do servizo permanecerá aberto ata o próximo 20 de maio mediante o Portal de Contratos Públicos de Galicia.

Deste xeito, búscase desenvolver unha cultura e un turismo intelixentes, obxectivos enmarcados na Estratexia Galicia Dixital 2030 (EGD2030).

Así, aspírase a consolidar un turismo intelixente en Galicia con solucións innovadoras para facilitar a interacción co visitante e mellorar a súa experiencia. Paralelamente, promoveranse servizos dixitais avanzados en relación co Camiño de Santiago e outros puntos de interese turístico.

Neste sentido, a Comunidade desenvolveu xa a plataforma dixital Smart Camiño, con información a tempo real a través do portal www.caminodesantiago.gal e a app móbil, con información e servizos dixitais avanzados para os viaxeiros.

A sétima entrega das especial 'Historias de ida e volta', un proxecto web realizado polo Consello da Cultura Galega en colaboración coa Se cretaría Xeral dá Emigración, centra o seu contido no legado educativo da emigración galega.

Titulado 'Escolas dá emigración', este especial está enfocado a dar a coñecer o papel que desempeñou a emigración no ámbito educativo e a contribución deste colectivo na configuración da primeira rede escolar galega.

No marco do especial pódense ver materiais que permiten coñecer as dúas modalidades a través das que se canalizou a achega dos emigrantes. Por unha banda, as doazóns ou legados testamentarios moi variados que os filántropos indianos fixeron: desde pequenas cantidades para contribuír ao abastecemento de escolas ou bibliotecas ata importantes cantidades para a construción e o mantemento de varios centros educativos.

Por outra banda, permite coñecer tamén as asociacións de emigrantes microterritoriales, con finalidade instructiva, que se foron creando en América desde comezos do século XX. A primeira foi a Alianza Aresá de Instrución, fundada na Habana en 1904, á que lle seguiron centos de entidades creadas principalmente en Arxentina e Cuba, pero tamén en Uruguai, Estados Unidos e Brasil.

Estas sociedades custearon a implantación, dotación e financiamento das chamadas 'escolas de americanos', que representaban unha alternativa complementaria e renovadora á rede oficial de establecementos públicos de ensino. Na súa maioría eran escolas laicas, gratuítas, con programas de estudos modernos e mesmo ás veces con certa orientación técnica, inspirados nos existentes nas repúblicas americanas de acollida.

Todas as imaxes e documentos que se expoñen forman parte do patrimonio fotográfico e documental que se conserva e salvagarda no Arquivo da Emigración Galega. Moitas delas proceden de coleccións particulares que a cidadanía doou á institución.