Investigadores do Instituto de Investigación Sanitaria de Santiago de Compostela (IDIS), vinculado ao Servizo Galego de Saúde e á Universidade de Santiago de Compostela, identificaron máis dun centenar de factores xenéticos asociados ao desenvolvemento do cancro colorrectal.

O estudo, publicado na revista 'Nature Genetics' e no que tamén participaron grupos de traballo de Estados Unidos e do Reino Unido, establece por primeira vez a relación de moitos destes factores xenéticos con este tipo de cancro, o máis frecuente en España e que acumula neste 2022 uns 44.000 novos diagnósticos, segundo as previsións da Sociedade Española de Oncoloxía Médica.

A investigación liderada pola doutora en Bioloxía da USC Ceres Fernández-Rozadilla, do grupo de Medicina Xenómica do IDIS, logrou identificar máis de 100 loci xenómicos e 155 xenes vinculados co desenvolvemento do cancro colorrectal, que causa 18.000 mortes ao ano en España. A través da análise multiómico en máis de 100.000 pacientes con este tumor e máis de 150.000 casos en persoas sas, todos eles de ascendencia europea e asiática, os investigadores detectaron 205 localizacións no xenoma humano con risco de desenvolver esta enfermidade.

Trátase do maior metaanálisis de asociación do xenoma completo neste tipo de tumor desenvolto ata a data que, ademais de identificar os xenomas potencialmente perigosos, tamén permitiu a análise complementaria de expresión génica e metilación en máis de 1.000 mostras de mucosa colónica e 15.000 de múltiples tecidos para revelar outras 53 asociacións de risco adicionais.

Toda esta información xenómica permitiu delimitar 155 xenes con efectos altamente relacionados co risco de padecer cancro colorrectal, moitos dos cales non se vincularon ata o de agora co desenvolvemento destes tumores.

Grazas a esta información, poden avaliarse as funcións máis relevantes na determinación do risco de padecer este tumor, entre as que figuran as variacións na homeostasis colorrectal normal, a proliferación, a adhesión celular, migración, inmunidade e as interaccións microbiano relacionadas coa aparición destes tumores. "Os nosos achados ofrecen información sobre a oncogénesis colorrectal e destacan os potenciais obxectivos en tecidos para as novas estratexias de tratamento e quimioprevención en cancro colorrectal", explicou Fernández-Rozadilla.

Galicia reforza a súa aposta polo retorno. E faio cunha ambiciosa Estratexia que dá continuidade á posta en marcha fai algo máis dun lustro, incrementando para iso as partidas e actuacións destinadas a facilitar a volta a casa daqueles que desexedes volver á nosa terra.

Así, a nova Estratexia Galicia Retorna 2023-26 (ERG2026) duplica tanto en número de medidas (un centenar) como en orzamento á súa predecesora, a Estratexia Retorna 2020, aprobada en 2018 e que mantivo a súa vixencia ata este ano. "O obxectivo é favorecer o regreso de 30.000 galegos do exterior", resalta o presidente galego, Alfonso Rueda, que lembra que a primeira Estratexia superou as previsións iniciais de retorno ao partir dun obxectivo de 20.000 ao facilitar finalmente o regreso de 28.000 galegos ou descendentes a Galicia.

A continuidade deste programa -a primeira edición foi a primeira estratexia integral de apoio ao retorno posta en marcha en España- busca, por unha banda, facilitar o regreso a todos aqueles galegos e galegas do exterior que opten pola nosa terra para continuar os seus proxectos persoais e profesionais, e, doutro, compensar o saldo vexetativo negativo que rexistra a comunidade. En concreto, no primeiro semestre deste 2022, Galicia rexistrou un saldo vexetativo negativo (-10.651) mentres que o saldo migratorio, é dicir, o número de persoas que chegaron a Galicia, fronte ás que partiron foi positivo: 12.106 na análise das persoas procedentes doutros países e 622, respecto ao transvasamento de poboación entre comunidades.

De 15 a 50 millóns específicos

Das catro áreas en que incide a Estratexia, a laboral é a que aglutina unha maior cantidade de medidas (37), seguida da educativa (30), a social (25) e a de asesoramento, seguimento, coordinación e control (8). O documento inclúe, ademais, un aumento de propostas especificamente dirixidas aos galegos e galegas que queiran retornar, que pasan de contar cun orzamento de 15 millóns de euros a 50. A esta cifra hai que sumarlle aquelas medidas que ofrecen algún tipo de incentivo aos galegos e galegas do exterior que decidan regresar á súa terra, o que eleva o orzamento total a 450 millóns.

Trátase do documento reitor das liñas de actuación para as cidadás e cidadáns galegos residentes no exterior que, na actualidade, superan o medio millón de persoas, entre emigrantes e os seus descendentes. Recolle, así, as principais liñas de traballo en materia de retorno co obxectivo de facer de Galicia a mellor opción para vivir para as galegas e galegos residentes no exterior.

Respecto a os obxectivos demográficos, ata 2021 foron 28.000 persoas as que chegaron á nosa comunidade integrando unha familia galega, e a nova Estratexia Retorna Galicia márcase superar esta cifra ata chegar aos 30.000 retornados e retornadas.

Entre outras liñas de actuacións, permitirá proporcionar instrumentos de atracción profesional de poboación galega residente no exterior, así como a súa incorporación ao mercado laboral a través de medidas específicas, e potenciaranse as plataformas creadas para a xestión integral da información de interese e o asesoramento técnico.

Así mesmo, intensificarase o asesoramento, seguimento e apoio integral ás familias no retorno, e tamén ao emprendemento e ao autoemprego das e os galegos retornados, en especial no rural galego; facilitarase o acceso á vivenda a través da incorporación da figura dos retornados e retornadas ás liñas de axuda para aluguer, rehabilitación e compra; promoverase a continuidade educativa dos retornados e retornadas e dos seus familiares; e facilitarase a participación nos programas de inclusión sociolaboral, reforzando a capacitación das habilidades transversais máis demandadas polo mercado laboral e apostando por programas de desenvolvemento persoal da mocidade retornada.

A dotación de tecnoloxía aplicada nos centros é a aposta de Galicia para seguir consolidando a calidade e a especialización da Formación Profesional, recoñecida xa tanto a nivel nacional como internacional. Un compromiso que pon de manifesta o programa Espazos de Tecnoloxía Aplicada, entre os que figuran iniciativas como a aula dental DentaLeixa 4.0, operativa desde o pasado mes de outubro no Centro Integrado de FP Leixa, en Ferrol.

Este é un dos 27 centros de toda Galicia (23 CIFP e catro institutos) seleccionados para o mencionado programa, que se implantou por primeira vez o pasado curso pola Xunta de Galicia co obxectivo de converter aulas tradicionais en espazos tecnolóxicos ao servizo da formación e da adquisición de competencias.

Aula DentaLeixa 4.0

Así pois, no marco deste programa, cun investimento de 77.000€ de financiamento público, o Leixa habilitou unha nova aula dental DentaLeixa 4.0, un espazo formativo que simula unha avanzada clínica odontológica equipada con tecnoloxías dixitais de última xeración.

Neste caso, trátase dunha nova iniciativa que neste caso supón unha ferramenta para mellorar a formación dos 300 estudantes que cursan ciclos formativos das familias de Sanidade, Servizos socioculturais e á comunidade e de Artes gráficas, estes últimos como beneficiarios indirectos.  

Ademais, este proxecto é un exemplo da imbricación real entre o mundo académico e o empresarial, posto que o espazo poderá ser utilizado tamén polos colexios de odontólogos, higienistas e protésicos para actividades de formación continua na que tamén participarán os propios alumnos, así como por entidades e empresas a través de acordos de colaboración formativos. Deste xeito, achéganse aínda máis os ensinos formativos á realidade laboral e produtiva.

Prácticas bucodentais virtuais

O espazo da aula DentaLeixa 4.0 está composto dunha zona de entrada onde se sitúa a recepción con mostrador e computadores conectados á rede do centro, un espazo de atención ao público, outro de traballo para traballar en grupo, en rede e impartir docencia, e unha zona de mesados para aparataje, desinfección e esterilización de instrumental e armarios de ordenación.

No que se refire ao equipamento, a aula conta cun simulador virtual de hixiene bucodental (onde se poden realizar prácticas virtuais relacionadas cos distintos módulos formativos), equipos dentais innovadores (cámaras intraorales integradas e pantalla de computador que permitirá realizar a exploración a través de dita cámara e posibilita a emisión no momento das imaxes na pantalla), Vita Easy Shade para a toma de cor de maneira obxectiva, precisa e reproducible mediante o software que incorpora, e sonda peritodontal inalámbrica (que en pacientes con enfermidade periodontal é capaz de medir a bolsa periodontal, a recisión xenxival, a placa bacteriana e o sangrado entre outros).

Galicia mantén e reforza a súa aposta polo retorno. Neste sentido, o Goberno galego, a través da Secretaria Xeral dá Emigración, aumentará o seu orzamento para 2023 apostando polo apoio aos galegos e galegas do exterior e potenciando a súa volta a casa.

Deste xeito, destínanse 5,5€ M€ para os diversos programas específicos da Secretaría Xeral destinados aos galegos do exterior que regresan a Galicia, aos que hai que sumar os 7,5M€ que destinará a Consellería de Emprego a programas de específicos de formación, incentivos á contratación e fomento do emprendemento, chegando así a un total de 13M€ destinados ao retorno, un 160% máis que no anterior exercicio orzamentario.

A Secretaría Xeral, que contará en 2023 cun orzamento de 19,5M€, apoiará tanto os programas específicos para o retorno como as actuacións en materia de emigración. Entre as principais actuacións, O programa de axudas ao retornado emprendedor, as bolsas BEME ou as axudas extraordinarias ao retorno centran as proposta de apoio para volver á nosa terra en 2023.

A xestión deste departamento autonómico ten como obxecto as actuacións de apoio ás cidadás e cidadáns galegos no exterior e ás entidades galegas asentadas fóra da nosa comunidade autónoma, co fin de fomentar a súa participación na vida social, cultural e económica de Galicia e contribuír á mellora do seu benestar e calidade de vida. Ademais, desenvolve accións encamiñadas a integración social e laboral dos galegos e galegas que deciden retornar a Galicia.

A primeira Estratexia Galicia Retorna impulsada durante os últimos anos polo Goberno da Comunidade permitiu a volta a casa de 28.000 galegos de máis de 40 países. Así o detallaba nas últimas horas presidente da Xunta, Alfonso Rueda, que daba conta do balance desta Estratexia que "conseguiu lograr o retorno de ata 28.000 persoas, tanto emigrantes como os seus descendentes, especialmente provenientes de América Latina".

Rueda asegurou que esta liña de retorno é "estratéxica" para o Goberno galego partindo da idea do retorno non só como un dereito, senón como unha vantaxe competitiva para incorporar á sociedade galega persoas de distintos países coa súa formación e experiencia profesional, e tamén como unha oportunidade para superar o complexo reto demográfico que ten por diante a nosa Comunidade.

Este instrumento, que integrou as medidas en materia de retorno de toda a Xunta de Galicia, púxose en marcha para o período 2018-2020 e prorrogouse dous anos máis por mor da pandemia da COVID-19, ata o actual 2022.

En canto aos obxectivos orzamentarios, as medidas específicas contaron con 25 millóns de euros neste período de cinco anos. As medidas transversais superaron os 500 millóns de euros.

Respecto a os obxectivos demográficos, ata 2021 foron 28.000 persoas as que chegaron á nosa Comunidade integrando unha familia galega. Destaca que o 25 % das e os membros destas familias non teñen nacionalidade española.

Así mesmo, o presidente da Xunta destacou o feito de que se alcanzou un saldo migratorio positivo en 2019 en máis de 17.000 persoas, que logrou compensar o saldo vexetativo negativo. "Conseguiuse así un crecemento da poboación na nosa Comunidade" puxo en valor Rueda.

Nos anos 2020 e 2021, a pesar da pandemia, tamén contamos cun saldo positivo de máis de 14.000 persoas. Con todo isto, Rueda remarcou que se conseguiu un rexuvenecemento da poboación, xa que o 80 % das persoas retornadas ten menos de 65 anos e o 58,70%, menos de 45 anos.

Por este motivo, cualificou de "moi positivas" estas cifras que considerou que avalan que se trata dun "programa satisfactorio", polo que adiantou que a Xunta de Galicia "vai seguir nesta liña estratéxica e que está a dar bos resultados". Neste sentido, puxo en valor que outras comunidades autónomas están interesadas neste programa e pediron "asesoramento" sobre o mesmo.

Tamén é moi importante destacar que as estatísticas de poboación publicadas o 18 de novembro de leste mesmo ano, cos datos provisionais do 1º semestre de 2022, destacan que o saldo migratorio neste período foi positivo en 12.768 persoas, o maior da serie histórica dun só semestre, e que, do mesmo xeito que en 2019, consegue reverter o saldo vexetativo negativo, facendo que Galicia gañe poboación.

Medidas específicas

Desde a Xunta de Galicia puxéronse en marcha varias medidas específicas para apoiar o retorno. En canto á área de asesoramento e seguimento, creouse o Portal Retorna como canle de información e asesoramento, pioneiro en España, que contou neste período con 300.000 visitas. A inicios de 2020 púxose en funcionamento a Oficina Integral de Asesoramento e Seguimento ao Retorno, co apoio dos fondos FSE, que ata o día de hoxe asesorou e fixo seguimento de máis de 11.000 persoas tanto de maneira presencial como telemática, e deu resposta a máis de 40.000 consultas, tanto durante o proceso de decisión do retorno, desde os seus países de orixe, como na súa chegada.

Na área social, coas axudas de carácter específico (axudas extraordinarias ao retorno da Secretaría Xeral dá Emigración) destináronse 9 millóns de euros para facilitar o proceso de integración en Galicia de 3.000 familias, que aglutinaban máis de 8.500 persoas.

No que se refire ás axudas específicas ao emprendemento, apoiáronse 600 novos proxectos empresariais de persoas retornadas e creouse para 2021 unha nova liña de axudas de «reforzo COVID».

En canto ás e os retornados emprendedores, a idade media é de 41,2 anos, cun rango que vai desde os 19 e os 79 anos. O impacto dos investimentos en Galicia destes proxectos foi superior aos 32 millóns de euros.

No que se refire á cultura e ao ensino, ofertáronse 1.200 bolsas formativas para que os mozos galegos residentes no exterior puidesen estudar un máster ou un ciclo de formación profesional superior. Dos alumnos e alumnas participantes nas primeiras convocatorias máis do 80 % está a residir e traballando en Galicia.

Ademais, foron integradas como colectivo específico as persoas galegas retornadas nas axudas para estudantes das universidades galegas que, por causas sobrevindas, teñan dificultades económicas para continuar os seus estudos.

Apoios de carácter transversal

Os diferentes departamentos da Xunta de Galicia tamén contan con iniciativas de apoio ao retorno. A primeira Estratexia Retorna naceu con 50 medidas, que foron aumentando ao longo dos anos ata chegar ás 64.

Así, logrouse a igualdade nas condicións de acceso das e os retornados emprendedores a programas como o Galicia rural emprende, Novos emprendedores, Coworking EOI. Todos eles suman un orzamento de máis de 12 millóns de euros. No programa Galicia rural emprende e Novos emprendedores participaron 22 retornadas e retornados, aos que se destinaron 980.000 euros.

Na área de I D i, desenvolvéronse diversos programas para promover a captación e o retorno de investigadoras e investigadores a Galicia. Algúns destes programas son o Oportunius, Principia, a Rede galega de aceleradoras ou o programa Talento Sénior. Estes programas teñen un orzamento de máis de 9 millóns de euros.

Na área da vivenda, destaca o programa Aluga, no que se recolleu a figura das persoas retornadas como colectivos cualificados, para lograr a igualdade nas condicións de acceso das familias retornadas e facilitar o seu acceso. Tamén se lles facilitou o acceso ás axudas para comprar e rehabilitar vivendas ás persoas retornadas, así como as exencións fiscais para estas operacións no rural.

Galicia reforza a súa aposta polo retorno. E faio no marco duns orzamentos que, o ano que vén, triplicarán os fondos destinados a facilitar a volta a casa dos galegos residentes no exterior. 

Neste sentido, o orzamento da Secretaría Xeral dá Emigración superará os 19,5M€ -aos que se suman os 7,5M€ que a Consellería de Emprego ten consignados para poñer en marcha programas de formación, incentivos á contratación e fomento do emprendemento -, crecendo tanto o apoio aos programas específicos como as actuacións en materia de emigración e retorno. Un escenario no que destacan os fondos destinados a medidas específicas de impulso ao retorno, que pasan de 5 a 13 millóns de euros. 

Deste xeito, multiplicaranse as actuacións de apoio aos galegos no exterior e ás entidades galegas asentadas fóra da nosa terra, co fin de fomentar a súa participación na vida social, cultural e económica de Galicia e contribuír á mellora do seu benestar e calidade de vida. Ademais, se pontenciarán unha vez máis accións encamiñadas á integración social e laboral dos galegos e galegas que deciden retornar a Galicia.

Cabe destacase que desde o ano 2015 o incremento do orzamento deste departamento foi de máis do 139%, o que permitiu reforzar as actuacións directamente dirixidas a axudar ás persoas e colectivos que están a sufrir dunha maneira máis grave as consecuencias da situación sociosanitaria dos seus países de residencia e reforzar as axudas aos galegos e galegas que necesitan un apoio especial para a súa integración ou estean a poñer en marcha un emprendemento na comunidade autónoma. 

En concreto, o capítulo destinado ás actuacións derivadas da Lei de Galeguidade pasará a contar con case 2,8M€ que permitirá reforzar accións de marcado carácter social dirixidas aos emigrantes galegos, co obxectivo de retomar programas que tiveron que aprazarse pola pandemia como son os Reencontros e as Escolas Abertas e Obradoiros. Ademais, este ano tamén se poñerán en marcha, a través deste capítulo, as accións necesarias para a organización do XIII Pleno do Consello de Comunidades Galegas que se reúne cada 3 anos e que serve para definir as políticas en materia de emigración e de retorno da Xunta de Galicia para os próximos anos. 

Nestes orzamentos tamén se continuará apoiando as actividades formativas e culturais dos centros galegos no exterior con 2,35M€ e as axudas sociais de carácter individual e de emerxencia social, dirixidas a cidadáns galegos en situación de precariedade económica con 3,6M€, un orzamento, este último, que crece un 29% máis con respecto a 2022. E en canto ás partidas destinadas ao funcionamento e as melloras das entidades galegas do exterior, mantense o orzamento do ano pasado, que xa crecera de maneira exponencial para paliar as necesidades xurdidas durante a época de pandemia, en especial, entre os centros dedicados ao traballo asistencial coas e os galegos con maiores demandas do exterior.

En canto ao ámbito do retorno, grazas a un total de 13M€, seguirase apostando polas axudas extraordinarias aos emigrantes retornados e retornadas; as bolsas de excelencia para a mocidade exterior, BEME, que volven ofertar 250 prazas para realizar másteres nunha das tres universidades galegas; e, finalmente, as axudas ao fomento ao autoemprego, que continuarán apoiando a unha media de 120 emprendedoras e emprendedores por ano, e a quen se lles ofertará tamén actividades complementarias de mentorización para que os seus proxectos consigan consolidarse. 

Deste xeito, os orzamentos da Secretaría Xeral dá Emigración apostan claramente polo retorno, incluíndo un importante reforzo económico para a Oficina Integral de Asesoramento e Seguimento ao Retorno, co obxectivo de consolidar a incorporación de servizos esenciais como son os de orientación laboral ou asesoría fiscal, tendo en conta o volume de persoas que se espera que regresen a Galicia nos próximos anos. 

Pasear polas cubertas da Catedral de Tui, mirar o mar desde a lanterna da Torre de Hércules ou visitar a cripta do Apóstolo en Santiago será posible sen saír do Gaiás a través de "Galiverso", un proxecto de realidade virtual instalado de forma permanente na Cidade da Cultura e aberto ao público de forma gratuíta.

As novas tecnoloxías que emprega o Galiverso permiten mostrar o patrimonio dunha maneira diferente á vez que respectuosa coa súa conservación. Mediante lentes de realidade virtual e recreacións de imaxe e vídeo de gran detalle, pódense coñecer os distintos recunchos da nosa terra.

A accesibilidade é tamén outro dos puntos fortes desta instalación, xa que para gozar das experiencias non é necesario, por exemplo, subir os máis de 230 chanzos ata a lanterna da Torre de Hércules nin desprazarse ata as montañas dos Ancares para entrar nas pallozas que se conservan no Cebreiro.

O Galiverso é tamén unha porta aberta ao futuro Centro de Artes Dixitais de Galicia que acollerá o Gaiás, un centro pioneiro en España que permitirá ampliar os modos nos que o público se relaciona co patrimonio e impulsar o desenvolvemento de actividades innovadoras de apoio á creación dixital nas industrias culturais e creativas.

Doce maneiras de vivir o Galiverso

As persoas que visiten o Museo Centro Gaiás poderán entrar no Galiverso de maneira libre e gratuíta. A sala dispón de tres postos co seu respectivo equipo de realidade virtual, que poden operar á vez, aínda que a experiencia de cada visitante será individual. Cada sesión dura uns 20 minutos, durante os cales é posible vivir unha ou varias das doce experiencias que se ofrecen.

Un mapa virtual de Galicia funciona a modo de menú desde o que se pode acceder a cada unha delas e seleccionar o idioma —galego, castelán ou inglés— dos textos e audios explicativos que as acompañan.

Pódese contemplar o atardecer en Fisterra, as vistas da Coruña desde a cima da Torre de Hércules ou o canón do Sil desde as alturas. Tamén internarse na cripta do Apóstolo en Santiago de Compostela, nos mosteiros de Santa María a Real de Oseira e de Santo Estevo de Ribas de Sil, na torre de Xiá en San Paio de Narla, no templo romano de Santa Baia de Bóveda ou nunha palloza no Cebreiro, e percorrer a ponte romana de Ourense, a muralla de Lugo ou os tellados da Catedral de Tui.

O Galiverso expandirase no futuro incorporando novas experiencias de realidade virtual vinculadas non só ao patrimonio e ao turismo, senón á ciencia e á experimentación. Así, poderemos mergullarnos baixa a auga para explorar os tesouros naturais e históricos das nosas costas, ou ascender ata o espazo para descubrir Galicia desde outra perspectiva. A Xunta previu igualmente crear máis puntos de entrada ao Galiverso en bibliotecas, museos de titularidade autonómica, e nos Polos Creativos dos centros de ensino.

No Museo Centro Gaiás poderá visitarse de martes a domingo en horario de tarde de 16.00 a 20.00 horas, así como sábados, domingos e festivos (excepto luns), tamén de 11.00 a 14.30 horas.

As novas tecnoloxías disruptivas están cada vez máis presentes nas empresas galegas. O 10,9% das empresas galegas de 10 ou máis traballadores emprega algunha tecnoloxía de Intelixencia artificial, o que sitúa a Galicia no quinto posto da clasificación por CC.AA, por diante de comunidades como Andalucía ou País Vasco. Isto supón un ascenso no posicionamento de Galicia no contexto estatal, avanzando do noveno posto do ano anterior ao quinto, tras experimentar un crecemento do 50% no último ano.

Entre as empresas galegas que empregan Intelixencia artificial, cabe destacar o seu uso para a xeración de linguaxe natural (3º posto na clasificación estatal) ou tecnoloxías que permiten o movemento físico das máquinas a través de decisións autónomas baseadas na observación do contorna -robots autónomos, vehículos autónomos, drons autónomos- (4º posto na clasificación por CC.AA.)

A incorporación dos especialistas TIC ás empresas galegas de 10 ou máis traballadores é outro dos indicadores que mostra o grao de dixitalización do tecido empresarial galego: a 14,1% conta con especialistas TIC e, neste tramo empresarial, é a cuarta Comunidade Autónoma con máis especialistas TIC en Intelixencia artificial.

O 11,4% das empresas galegas de 10 ou máis traballadores analizou big data, experimentando un crecemento do 21,8% no último ano. Ademais, o 7,72% emprega a robótica, en valor practicamente idéntico á media estatal.

Esta son algunhas das conclusións que se extraen da enquisa sobre 'O uso das TIC e do Comercio electrónico nas empresas 2021/2022', publicada hoxe polo Instituto Nacional de Estatística (INE) e que analizou o Observatorio da Sociedade daa Información e a Modernización de Galicia (OSIMGA), adscrito á Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia (Amtega)

Dixitalización das empresas galegas de 10 e máis empregados

As empresas galegas de 10 e máis empregados son líderes no uso do Software libre co 86,7%, superando en 4,5 puntos a media estatal.

As empresas galegas tamén incorporan á súa xestión as vantaxes do teletraballo e o traballo remoto. O 48,7% das pemes e grandes empresas galegas leva a cabo reunións remotas, ocupando o sexto lugar na clasificación estatal.

En Galicia, o 95,7% das empresas de 10 ou máis traballadores dispoñen de conexión a Internet fixo e o 88,7% ten contratada banda longa móbil. No último ano aumentou un 6% a porcentaxe de empresas de 10 ou máis empregados con conexión a internet de banda larga de máis de 100 Mbps, conseguindo xa o 71%.

Dispoñibilidade de web e redes sociais

As empresas de menos de 10 empregados de Galicia seguen superando a media estatal no uso de medios sociais, no que conseguen a sexta posición a nivel estatal. O 30,7% destas empresas xa dispoñen de páxina web, ocupando así o cuarto lugar entre todas as Comunidades Autónomas.

A contratación da internet entre as microempresas galegas sitúase no 80,3%. Entre as empresas con conexión a Internet, un 87% opta pola banda larga móbil, superando a media estatal en 4,22 puntos porcentuais e experimentando un crecemento do 10,3%.

Galicia duplicará as deducións ás familias numerosas na declaración do IRPF para o ano 2023. Unha decisión que supón pasar de 250 a 500 euros para os núcleos con tres fillos, e que aumentará en 250 euros a partir do terceiro.

O anuncio facíao esta fin de semana o vicepresidente primeiro e conselleiro de Economía, Industria e Innovación, Francisco Conde, que participaba no XIII Congreso de Familias Numerosas celebrado en Santiago de Compostela. Con esta medida, sinalaba, pódense alcanzar ata os 1.000 euros para familias con cinco fillos.

Neste marco cabe lembrar algunha das axudas que Galicia ofrece ás familias co obxectivo de facer da nosa terra o mellor sitio para vivir: reducións ou exencións no pago de taxas educativas, bonificacións en medios de transporte, axudas para o servizo de comedor escolar, apoios para a redución de xornada, a tarxeta Benvida, a dedución de ata o 100% no imposto de Transmisións patrimoniais, o carné familiar, os descontos para familias numerosas nas autoestradas de titularidade autonómica ou a gratuidade das escolas infantís.

Crise demográfica 

Os participantes no congreso, celebrado baixo o lema 'Presente e futuro, coincidiron en valorar positivamente os compromisos de Galicia e o Estado coas familias numerosas, coas distintas medidas no seu favor que se puxeron en marcha, pero solicitaron que se manteña ese compromiso e mesmo se incremente, dada a crise demográfica, un dos maiores desafíos. Fixeron tamén referencia á importancia de defender a conciliación laboral e "adaptar o traballo aos ritmos da vida familiar, que é onde se forman as persoas do futuro", así como dos dereitos sociais. 

Neste marco, sinalábase o índice de risco de exclusión e pobreza é maior para as familias numerosas. Para acabar con esta brecha, tanto administracións públicas como a asociacións privadas deben "avanzar na constitución dunha sociedade máis amable para que todos os cidadáns poidan desenvolver os seus proxectos familiares".

Nesta liña destacouse o "ambicioso" proxecto de lei de Apoio ás familias que busca recoñecer "os distintos modelos familiares e mellorar a protección social, económica e xurídica das familias", así como medidas de apoio como a prestación universal de 100 euros para nais de nenos menores de tres anos.

O Congreso buscaba poñer de manifesto a achega social que fan estes núcleos familiares á sociedade en forma de capital humano, a través dos seus fillos, "un elemento fundamental para o desenvolvemento económico e social, que beneficia a toda a sociedade". 

Este domingo 16 de outubro Galicia estrea museo en Uruguai. E non será un museo calquera, senón o primeiro do dispoña a nosa terra nese país suramericano que tantas historias garda de emigración e de retorno. Unha mostra pertencente a José María García que se situará no Centro Galego de Montevideo.

Cúmprese así o soño dun emigrante galego en Uruguai -uno de miles- que, nacido na Coruña en 1940, houbo de deixar atrás terra e familia para cruzar, xunto ao seu irmán, o azul inmenso do Atlántico en 1957. Alí, en Montevideo, ademais, de acabar montando a ortopedia Bergantiños, foi forxando un universo de recordos atesourados na súa propia casa.

Este relato de pezas con historia ve agora a luz nun espazo do que poderá gozar toda a colectividade galega de Uruguai, capaz de valorar na súa xusta medida un rinconcito que mostrará tres cuartos de século de diáspora.

Porque desde esta fin de semana o Centro Galego de Montevideo ofrece case 120 metros cadrados na entrada do Polideportivo con ese fin. Espazo suficiente para alternar a visita a este museo tan especial outros usos relacionados cos nosos costumes e cultura, como as clases de danza ou as prácticas de instrumentos.

Esta inauguración coincide coa chegada a Uruguai do presidente da Xunta de Galicia, Alfonso Rueda, leste mesmo domingo 16 de outubro.