O Instituto de Ciencias do Patrimonio (INCIPIT-CSIC) presentou un novo laboratorio, o Material Minds Lab (Laboratorio de Mentes Materiais), con sede no edificio Fontán (Cidade da Cultura). Un laboratorio "único no mundo" para estudar a mente humana.

Etse laboratorio ponse en marcha no marco do proxecto que coordina o instituto de investigación do CSIC, baixo o financiamento de máis de 10 millóns de euros do European Research Council 'XSCAPE Mentes materiais. Estudo das interaccións entre o cerebro preditivo, os artefactos culturais e a exploración visual'. Participan tamén o Instituto de Neurociencia (IN-CSIC-UMH) e as universidades de Sussex (Reino Unido) e Kiel (Alemaña).

Alí, un equipo científico estudará como os ambientes que construímos afectan o desenvolvemento da mente. "É a única infraestrutura científica existente no mundo destinada de forma específica ao estudo cognitivo das relacións dos seres humanos coa contorna material e empregarémola para estudar a relación entre os nosos procesos cognitivos e a materialidade que creamos, buscando entender como funciona a nosa mente en relación co mundo e como se reflicte nesa relación a forma e tipo de cada sociedade", destacou o coordinador do proxecto, Felipe Criado Boado.

Apunta tamén que este proxecto "representa unha novidade na forma de aproximarse á cognición humana desde a colaboración entre arqueoloxía, neurociencia, psicoloxía e filosofía".

O novo laboratorio complementará técnicas de eye-tracking (seguimento de movementos oculares) e EEG (encefalografía cerebral) con outras medicións que axudarán a "comprender mellor a forma en que a mente percibe o mundo e a relación entre a materialidade que construída e a organización social". Nel traballará un equipo de catorce persoas, entre as que figura o catedrático da Universidade de Santiago de Compostela, Manuel Blanco.

O laboratorio compleméntase cos traballos do equipo da universidade de Kiel, dirixido por Johannes Müller. Ademais de replicar experimentos e enriquecer os materiais cos que traballar con exemplos de Europa Central do Leste e a India, buscarán outras formas de aproximarse desde a "mirada arqueolóxica" á comprensión das sociedades do pasado.

Esta presentación está integrada na primeira asemblea plenaria do proxecto XSCAPE, que se celebra estes días na Cidade da Cultura. Nela reúnese a totalidade do equipo participante (25 persoas do CSIC, Sussex e Kiel) para debater as metodoloxías de traballo, axuntar criterios e discutir os primeiros resultados do primeiros seis meses de vida do proxecto.

As especial "Historias de ida e volta", un proxecto web realizado polo Consello da Cultura Galega (CCG) en colaboración coa Secretaría Xeral dá Emigración, chega a febreiro profundando no labor filantrópica dos irmáns García Naveira en Betanzos.

Os betanceiros Juan María e Jesús García Naveira emigraron a Arxentina no século XIX e, tras facer fortuna na outra beira do Atlántico, decidiron poñer en marcha diferentes iniciativas coas que contribuír ao progreso e benestar da súa vila natal. O novo especial de "Historias de ida e volta", proxecto do Arquivo dá Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG) que conta co apoio da Secretaría Xeral dá Emigración, reflicte en vinte imaxes e documentos algunhas das obras filantrópicas executadas polos dous irmáns, entre as que destaca a construción dun asilo e dun centro escolar, do lavadoiro público das Cascas ou do Parque do Pasatempo.

Do mesmo xeito que fixeron moitos outros galegos e galegas a finais do século XIX e principios do XX, os irmáns García Naveira buscaron saída na emigración como medio para crear un futuro máis próspero. Emigrados en Arxentina, foron socios en diversos negocios relacionados co comercio téxtil e de importación. Convertidos en importantes empresarios e situados na elite económica do país, aproveitaron a prosperidade propia para promover o desenvolvemento educativo, cultural, social e material de Betanzos, o seu lugar de orixe. "Este especial está dedicado a dar a coñecer a xenerosidade e o amor pola terra presentes en Juan María e Jesús García Naveira", afirma a nova entrega de "Historias de ida e volta", que destaca o feito de que "ambos os irmáns son un claro exemplo do altruísmo materializado polos emigrantes máis venturosos, sempre na procura de sementar sobre o chan natal a caridade e a instrución".

En 1908, os García Naveira crearon o Padroado Benéfico-Docente García Irmáns, a través do cal puxeron en marcha diferentes actividades filantrópicas para os veciños e veciñas de Betanzos, especialmente a favor das clases máis desfavorecidas da vila. Así, por exemplo, financiaron a construción e mantemento dun asilo e dun centro escolar, "unha dobre institución benéfica de Padroado particular, co respectivo fin de proporcionar albergue, alimento, vestido e asistencia médica á os anciáns sexagenarios, e alimento, educación e ensino á mocidade", tal e como se especificaba no artigo primeiro dos estatutos do Padroado. As imaxes de ambos os edificios e da visita ao asilo que fixo o propio Juan María García Naveira en 1915, así como o regulamento que establecía os deberes que debía cumprir o persoal docente das escolas García Irmáns, forman parte dos materiais que se inclúen no especial número 26 de "Historias de ida e volta". Ademais desta obra, Jesús García Naveira deixou escrito no seu testamento a doazón de 50 000 pesetas para financiar a construción dun novo edificio educativo para a vila. O centro, inaugurado en 1918, funcionou durante gran parte do século XX como escola municipal de primeiro ensino para moitos dos nenos e nenas do municipio. A fotografía do edificio, na que se pode apreciar a súa magnificencia, inclúese tamén no especial.

Xunto co asilo e as escolas, outra das obras filantrópicas dos irmáns García Naveira foi a edificación do lavadoiro das Cascas , unha infraestrutura "de gran utilidade para os habitantes do Betanzos da época", tal e como subliña o especial. Con todo, se financiar obras que satisfixesen as primeiras necesidades da veciñanza era unha das pretensións crave dos García Naveira, tamén o era a de crear proxectos que contribuísen a ampliar a visión do mundo que tiñan os betanceiros e betanceiras. Con ese fin, Juan García Naveira impulsou a construción do Parque do Pasatempo entre os anos 1893 e 1914, a través do que buscaba compartir as vivencias e os coñecementos que adquirira nas súas viaxes por países como Exipto, Francia, Suíza e Italia, así como por diferentes cidades de España. Elementos distintivos deses lugares foron reproducidos nos xardíns, como o Estanque do Retiro, cuxo nome alude ao de Madrid e no que cada elemento semella unha reprodución dun homólogo noutros países. O especial, ademais da propia imaxe do estanque, recolle outros espazos do parque: a entrada principal do Pasatempo, o paseo dos Emperadores Romanos, a Fonte dá Agricultura ou a Terraza do Mestre coa súa escultura do León Colosal.

Complementan os materiais desta entrega o retrato de Jesús García Naveira e unha estampa familiar de Juan María García Naveira; as noticias da súa morte; a casa familiar que tiñan en Betanzos, e a fotografía da praza do Campo, que en 1925 pasou a levar o nome dos filántropos como símbolo do agradecemento de todo un pobo polo seu labor a favor das melloras na vila.

O proxecto "Historias de ida e volta"

O Consello da Cultura Galega, en colaboración coa Secretaría Xeral dá Emigración, mantén as especial "Historias de ida e volta" para dar a coñecer aqueles materiais que documentan o fenómeno migratorio. En máis de 20 entregas documentáronse os procesos de saída e chegada, a vida social e cultural, etc., para, deste xeito, explicar todo o ciclo migratorio a partir dos materiais que custodia o Arquivo dá Emigración Galega.

O especial “Historias de ida e volta”, un proxecto web realizado polo Consello da Cultura Galega (CCG) en colaboración coa Secretaría Xeral dá Emigración, comeza o 2023 documentando a creación da Biblioteca América da Universidade de Santiago de Compostela

Inaugurada en 1926, o seu esforzo traduciuse en recompilar todo tipo de obras científicas e literarias latinoamericanas para crear un gran fondo documental que, aínda a día de hoxe, constitúe un importante legado para a cultura do noso país. Sobre os anhelos de Gumersindo Busto e o proceso de organización da Biblioteca América profunda o novo especial de "Historias de ida e volta", proxecto que mantén o Arquivo dá Emigración Galega (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG) co apoio da Secretaría Xeral dá Emigración. A entrega consta de vinte documentos e imaxes nas que se poden ver o acto da súa inauguración, o primeiro número do seu boletín ou a portada do primeiro catálogo cos seus fondos.

Gumersindo Busto dedicou gran parte da súa vida ao desenvolvemento da Biblioteca América, unha iniciativa coa que o filántropo compostelán buscaba contribuír ao progreso educativo e cultural da súa cidade natal. 

“As remesas dos e as emigrantes galegas contribuíron á modernización social, política e económica de Galicia”, comeza o especial, que subliña como era frecuente que chegasen desde América “cuantiosas doazóns para a construción e o mantemento de centros educativos e culturais”. Entrégaa número 25 de "Historias de ida e volta" pon o foco no legado cultural dun deses emigrantes, Gumersindo Busto, quen, a comezos do século XX, promoveu un proxecto para a creación dunha universidade hispanoamericana en Santiago de Compostela. Quería, deste xeito, “estreitar lazos entre América e España” nun momento en que a corrente regeneracionista e a defensa do hispanoamericanismo predominaban na vida cultural e intelectual das colectividades emigradas alén mar, tal e como explica o especial. Con todo, este proxecto inicial non chegou a concretarse e, finalmente, só púidose levar a cabo una das partes que o conformaban: a creación da Biblioteca América.

Desde 1907 e ata a data da súa inauguración, o 26 de xullo de 1926, Busto afanouse en recoller obras e materiais “a través dunha extensa rede de delegados e comisións creadas para tal fin”, afirma o especial. Manuais, teses, xornais e revistas, coleccións de moedas e billetes, exemplares de fauna americana, bandeiras ou mapas, entre outros, forman parte dos fondos que comezaron a chegar a Santiago de Compostela na década de 1920. Baixo o título A Biblioteca América dá Universidade de Santiago de Compostela: ou legado cultural de Gumersindo Busto, o especial recolle imaxes do día da súa inauguración, da portada do primeiro catálogo dos seus fondos ou da súa colección zoológica. Ademais, tamén se inclúen outras nas que se poden ver os membros e os estatutos da Comisión Protectora que Gumersindo creou en Buenos Aires para difundir o ideario e os obxectivos que albergaba a fundación desta biblioteca.

O propósito de crear unha institución deste tipo non pode entenderse sen o ideal de cooperación entre os pobos hispanos que defendía o propio Busto e do que deixa constancia en Que es o Hispanoamericanismo?, artigo que pode lerse nesta entrega do especial. Eses afáns foron os que levaron ao filántropo a buscar a adhesión de institucións hispanoamericanas e de doantes particulares, polo que era frecuente que enviase cartas aos directores dos xornais daqueles países que consideraba de interese co fin de que desen a coñecer a súa obra. A imaxe que se mostra nesta entrega corresponde á carta remitida a A Correspondencia de Porto Rico o 9 de maio de 1909. Xunto con ela, tamén se inclúe unha mostra da correspondencia que mantivo cos membros do profesorado da universidade compostelá que apoiaban o seu proxecto e as súas ideas americanistas, como, por exemplo, co decano da Facultade de Filosofía e Letras da USC José González Salgado.

O especial compleméntase cunha imaxe de revístaa Eco de Galicia que recolle a importancia que as e os galegos déronlle á iniciativa promovida por Gumersindo Busto; con outra do recoñecemento que lle outorgou a USC ao investilo doutor honoris causa; cun artigo da revista Galicia no que se expresa o pesar polo falecemento do filántropo, así como con outras fotografías máis actuais que mostran o Pazo de Fonseca, sede da Biblioteca América.

O proxecto Historias de ida e volta

O Consello da Cultura Galega, en colaboración coa Secretaría Xeral dá Emigración, mantén as especial "Historias de ida e volta" para dar a coñecer aqueles materiais que documentan o fenómeno migratorio. En máis de 20 entregas documentáronse os procesos de saída e chegada, a vida social e cultural, etc., para, deste xeito, explicar todo o ciclo migratorio a partir dos materiais que custodia o Arquivo dá Emigración Galega.

A cantora galaico-portuguesa María do Ceo acaba de presentar Galicia Nai, un libro disco dedicado integramente a Galicia e á lingua galega co que a intérprete celebra os seus 25 anos de carreira musical. A traxectoria de María do Ceo está baseada no achegamento entre a lingua e a cultura galega e a portuguesa.

O novo traballo de María do Ceo profunda na unión das linguas existentes ás dúas beiras do Miño.

Declaración de amor a Galicia

Galicia Nai supón unha declaración de amor a Galicia e á súa xente, pero tamén pretende ser un disco comprometido co idioma e coa muller.

En total, reúne 12 poemas musicados de autoras da terra de distintas épocas e con distintas sensibilidades poéticas: Rosalía de Castro, Xosé Neira Vilas, Manuel María, Ricardo Carvalho Calero, Pepe Velo e Armando González López.

O traballo, que é o décimo sétimo disco da cantante de Porto, conta cun prólogo de Xosé González Martínez e coa música de José e Álex Salgado á guitarra e guitarra portuguesa, respectivamente, de Fernando Campos ao baixo, de Rosalía Vázquez ao chelo, de Ricardo Morente ao violín e de Kinhos Saburido á percusión.

Pasear polas cubertas da Catedral de Tui, mirar o mar desde a lanterna da Torre de Hércules ou visitar a cripta do Apóstolo en Santiago será posible sen saír do Gaiás a través de "Galiverso", un proxecto de realidade virtual instalado de forma permanente na Cidade da Cultura e aberto ao público de forma gratuíta.

As novas tecnoloxías que emprega o Galiverso permiten mostrar o patrimonio dunha maneira diferente á vez que respectuosa coa súa conservación. Mediante lentes de realidade virtual e recreacións de imaxe e vídeo de gran detalle, pódense coñecer os distintos recunchos da nosa terra.

A accesibilidade é tamén outro dos puntos fortes desta instalación, xa que para gozar das experiencias non é necesario, por exemplo, subir os máis de 230 chanzos ata a lanterna da Torre de Hércules nin desprazarse ata as montañas dos Ancares para entrar nas pallozas que se conservan no Cebreiro.

O Galiverso é tamén unha porta aberta ao futuro Centro de Artes Dixitais de Galicia que acollerá o Gaiás, un centro pioneiro en España que permitirá ampliar os modos nos que o público se relaciona co patrimonio e impulsar o desenvolvemento de actividades innovadoras de apoio á creación dixital nas industrias culturais e creativas.

Doce maneiras de vivir o Galiverso

As persoas que visiten o Museo Centro Gaiás poderán entrar no Galiverso de maneira libre e gratuíta. A sala dispón de tres postos co seu respectivo equipo de realidade virtual, que poden operar á vez, aínda que a experiencia de cada visitante será individual. Cada sesión dura uns 20 minutos, durante os cales é posible vivir unha ou varias das doce experiencias que se ofrecen.

Un mapa virtual de Galicia funciona a modo de menú desde o que se pode acceder a cada unha delas e seleccionar o idioma —galego, castelán ou inglés— dos textos e audios explicativos que as acompañan.

Pódese contemplar o atardecer en Fisterra, as vistas da Coruña desde a cima da Torre de Hércules ou o canón do Sil desde as alturas. Tamén internarse na cripta do Apóstolo en Santiago de Compostela, nos mosteiros de Santa María a Real de Oseira e de Santo Estevo de Ribas de Sil, na torre de Xiá en San Paio de Narla, no templo romano de Santa Baia de Bóveda ou nunha palloza no Cebreiro, e percorrer a ponte romana de Ourense, a muralla de Lugo ou os tellados da Catedral de Tui.

O Galiverso expandirase no futuro incorporando novas experiencias de realidade virtual vinculadas non só ao patrimonio e ao turismo, senón á ciencia e á experimentación. Así, poderemos mergullarnos baixa a auga para explorar os tesouros naturais e históricos das nosas costas, ou ascender ata o espazo para descubrir Galicia desde outra perspectiva. A Xunta previu igualmente crear máis puntos de entrada ao Galiverso en bibliotecas, museos de titularidade autonómica, e nos Polos Creativos dos centros de ensino.

No Museo Centro Gaiás poderá visitarse de martes a domingo en horario de tarde de 16.00 a 20.00 horas, así como sábados, domingos e festivos (excepto luns), tamén de 11.00 a 14.30 horas.

Galicia duplicará as deducións ás familias numerosas na declaración do IRPF para o ano 2023. Unha decisión que supón pasar de 250 a 500 euros para os núcleos con tres fillos, e que aumentará en 250 euros a partir do terceiro.

O anuncio facíao esta fin de semana o vicepresidente primeiro e conselleiro de Economía, Industria e Innovación, Francisco Conde, que participaba no XIII Congreso de Familias Numerosas celebrado en Santiago de Compostela. Con esta medida, sinalaba, pódense alcanzar ata os 1.000 euros para familias con cinco fillos.

Neste marco cabe lembrar algunha das axudas que Galicia ofrece ás familias co obxectivo de facer da nosa terra o mellor sitio para vivir: reducións ou exencións no pago de taxas educativas, bonificacións en medios de transporte, axudas para o servizo de comedor escolar, apoios para a redución de xornada, a tarxeta Benvida, a dedución de ata o 100% no imposto de Transmisións patrimoniais, o carné familiar, os descontos para familias numerosas nas autoestradas de titularidade autonómica ou a gratuidade das escolas infantís.

Crise demográfica 

Os participantes no congreso, celebrado baixo o lema 'Presente e futuro, coincidiron en valorar positivamente os compromisos de Galicia e o Estado coas familias numerosas, coas distintas medidas no seu favor que se puxeron en marcha, pero solicitaron que se manteña ese compromiso e mesmo se incremente, dada a crise demográfica, un dos maiores desafíos. Fixeron tamén referencia á importancia de defender a conciliación laboral e "adaptar o traballo aos ritmos da vida familiar, que é onde se forman as persoas do futuro", así como dos dereitos sociais. 

Neste marco, sinalábase o índice de risco de exclusión e pobreza é maior para as familias numerosas. Para acabar con esta brecha, tanto administracións públicas como a asociacións privadas deben "avanzar na constitución dunha sociedade máis amable para que todos os cidadáns poidan desenvolver os seus proxectos familiares".

Nesta liña destacouse o "ambicioso" proxecto de lei de Apoio ás familias que busca recoñecer "os distintos modelos familiares e mellorar a protección social, económica e xurídica das familias", así como medidas de apoio como a prestación universal de 100 euros para nais de nenos menores de tres anos.

O Congreso buscaba poñer de manifesto a achega social que fan estes núcleos familiares á sociedade en forma de capital humano, a través dos seus fillos, "un elemento fundamental para o desenvolvemento económico e social, que beneficia a toda a sociedade". 

Hai algo máis de 130 anos, Emilia Pardo Bazán regalábanos 'Morriña', esa novela capaz de albergar entre as súas páxinas o secreto significado da palabra máis galega; unha mestura de añoranza e de tristeza repleta de alegría, do recordo desa Galicia que se vai e á que un anhela volver sempre. Porque do mesmo xeito que dona Aurora, Rogelio e Escravitude tecen un relato de 'morriña' que conduce da capital ao drama ou viceversa, centos de miles de galegos escriben a súa historia lonxe da Galicia territorial. Veciños do exterior aos que a nosa terra non esquece, facilitando os seus proxectos persoais e vitais a través de diferentes programas e liñas de actuación. 

Unha delas, especialmente pensada para esta época de dificultades que nos tocou vivir, son as axudas para familias galegas do exterior que se atopen en situacións de emerxencia social. Esta liña continúa aberta ata o próximo 15 de novembro, cun apoio de ata 3.000€ por persoa beneficiaria, e está dirixida a emigrantes galegos e aos seus que posúan a condición de persoas galegas residentes no exterior. 

Deste xeito, o programa busca apoiar a todos aqueles galegos do exterior que poidades atravesar unha situación de emerxencia sobrevinda, xa sexan sociais, sanitarios ou asistenciais.

Os requisitos necesarios para solicitar estas axudas son ter rendas ou ingresos escasos, contar cun patrimonio insuficiente ou acreditar razóns de carácter social, sanitario ou asistencial nun tempo próximo ao da súa solicitude como máximo nos últimos doce meses e que, pola súa gravidade, requiran dunha actuación urxente.

Ou uso dás tecnoloxías disruptivas, como ou Internet dás Cousas ou a Intelixencia artificial, por parte dás empresas de Galicia supera a media estatal, segundo destaca ou informe “Galicia Dixital. Tecnoloxías disruptivas nas empresas”. Este traballo foi publicado polo Observatorio dá Sociedade dá Información e Modernización de Galicia (OSIMGA), adscrito á Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia.

Trátase do primeiro estudo que analiza e revisa a situación actual dás principais tecnoloxías disruptivas non tecido empresarial galego, con especial foco non sector TIC. Ou obxectivo principal desta análise é identificar ou grao de adopción dá Intelixencia artificial, aprendizaxe automática a través do Big Data, Chatbots, Cloud computing, etc.

Este informe está enmarcado dentro dous obxectivos dá Estratexia Galicia Dixital 2030 (EGD2030), que inclúe entre vos seus obxectivos, ou impulso ás capacidades e infraestruturas dixitais en tecnoloxías disruptivas.

Intelixencia artificial

As tendencias tecnolóxicas prevén un crecemento significativo dá Intelixencia artificial coa creación de ecosistemas nos que, grazas aos datos compilados de dispositivos, que actúan como sensores, ou mundo virtual interactúe con obxectos físicos. As súas aplicacións son múltiples: sanidade, educación, agricultura, transporte, fabricación, enerxía.

Non 2021, ou 7,6% dás microempresas galegas utilizan Intelixencia artificial, superando en 4 puntos porcentuais a media estatal (3,5%). Non caso dás empresas de 10 ou máis persoas empregadas, a porcentaxe situar non 10,2%, superando tamén a media estatal (8,3%).

Máis do 21% dás empresas TIC galegas utiliza ou incorpora aos seus produtos ou servizos Intelixencia artificial. Ou 16,6% dás empresas TIC emprega a realidade virtual e ou 13,8% a Impresión 3D.

A avaliación destes indicadores realizar a partir dous datos dá Enquisa a Empresas TIC que realiza ou propio OSIMGA e dous indicadores dá Enquisa sobre ou uso de TIC e comercio electrónico nas empresas do INE, non marco do convenio de colaboración entre Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia (Amtega), ou Instituto Galego de Estatística (IGE) e ou Instituto Nacional de Estatística (INE).

Internet dás Cousas (IoT)

Ou Internet dás Cousas (IoT) configurar como unha tendencia tecnolóxica para acelerar ou desenvolvemento e implantación de solucións que dean resposta aos novos retos dá sociedade, permitindo conectar elementos físicos cotiás a Internet. Deste xeito, lestes dispositivos interconectados podar ser monitorizados ou controlados a través de internet ou servir como instrumentos para recollida de información. Podar aplicarse a dispositivos comúns de control de enerxía, seguridade e mobilidade ou a elementos para atención e control dá saúde, dá produción, dá calidade e a rastrexabilidade de produtos e procesos.

Ou 26,4% dás empresas galegas de 10 ou máis persoas empregadas con sede e/ou actividade en Galicia emprega dispositivos interconectados que poden ser monitorizados ou controlados remotamente a través de Internet (ou Internet dás cousas). Nas microempresas ou uso desta tecnoloxía consegue ou 9,1% e supera a media estatal (8,1%).

Non caso dás empresas TIC galegas, ou IOT é a tecnoloxía disruptiva con máis presenza neste sector empresarial (34,2%). Entres as empresas TIC que empregan IoT, vos sensores, etiquetas RFID ou IP, cámaras para a mellora do servizo (54,2%) e vos medidores, lámpadas, e termóstatos intelixentes (50,2%) son vos sistemas ou dispositivos máis frecuentes.

Big Data

Ou Big Data é outra dás tecnoloxías disruptivas analizadas neste informe que está a impulsar e xerar profundos cambios sociais e económicos así como novas oportunidades e modelos de negocio.

Non 2021 increméntase a porcentaxe de empresas galegas que analizan Big Data. Ou maior incremento rexístrase entre as empresas galegas de 10 ou máis asalariados/as, onde a análise de Big data situar non 13,8%, 2,7 puntos máis que a media estatal.

Esta porcentaxe elévase ata ou 22,5% entre as empresas TIC galegas. Ademais, entre as empresas TIC que utilizaron Big Data, ou 34,4% utilizou ou método de aprendizaxe automática ou aprendizaxe automática.

Cloud computing, Intelixencia de Negocio, Chatbots e robótica

Ou Cloud computing é unha dás tecnoloxías disruptivas que máis rapidamente incorporouse á xestión empresarial. Non 2021 a compra de servizos de Cloud computing aumentou nun 66,6% nas empresas de 0 a 9 persoas asalariadas, e conseguiu ou 12,3%, ou que supera a media estatal (10,2%). Non caso dás grandes empresas, unha de cada tres comprou este servizo e ou seu crecemento foi do 8,5%.

Cabe destacar que, entre ou sector TIC galego, ou 28,7% utiliza ou incorpora aos seus produtos ou servizos Bussiness Inteligence e ou 24,2% emprega Chatbots, experimentando este último indicador un crecemento relativo do 44,9% pasando do 16,7% que conseguiu non 2020 ao 24,2% non 2021. A utilización de Robótica nas empresas TIC galegas aínda é incipiente. Só ou 8,8% dás mesmas utiliza robots, dás cales ou 62,9% utiliza robots industriais.

Vos resultados detallados do informe “Galicia dixital. Tecnoloxías disruptivas nas empresas de Galicia” poden ser consultados en www.osimga.gal.

A entrega de setembro do especial "Historias de ida e volta", un proxecto web realizado polo Consello da Cultura Galega (CCG) en colaboración coa Secretaría Xeral dá Emigración, céntrase, nesta ocasión, no centenario da Asociación do Partido de Corcubión en Buenos Aires.
 
O 26 de agosto de 1922 un grupo de emigrantes naturais dos concellos do partido xudicial de Corcubión que residían en Buenos Aires reuníronse para constituír unha asociación con fins agraristas e instructivos. Nacía así a Asociación Benéfica e Cultural do Partido de Corcubión, que continúa activa. A súa historia, os fitos máis destacados, así como a publicación que mantén, centra o novo especial de "Historias de ida e volta",  proxecto do Arquivo dá Emigración (AEG) do Consello da Cultura Galega (CCG) co apoio da Secretaría Xeral dá Emigración. Vinte imaxes e documentos permiten coñecer esta sociedade de emigrantes que cumpre cen anos.

A Asociación Benéfica Cultural do Partido de Corcubión en Buenos Aires chegou a contar con 5.000 persoas asociadas na década dos 50, o que dá conta da importancia que tivo no ámbito da colectividade galega na Arxentina. Tivo entre os seus labores, a defensa e loita pola modernización da terra de partida pero tamén a protección e apoio mutuo ante as dificultades que atoparon no país de acollida. Conta o especial que "a partir dos anos 30, os socios gozaron de servizos gratuítos de asesoramento legal, asistencia médica e farmacia ou socorros económicos puntuais para os máis desfavorecidos. Sobre todo destaca a súa contribución á educación dos nenos e nenas da comarca, algo esencial para o seu porvir laboral e económico. Na asemblea de socios de xuño de 1929 apróbase un ambicioso plan para construír nove centros escolares, un en cada concello do distrito e o noveno en Buenos Aires". A Guerra Civil truncou o proxecto e só se chegaron a inaugurar catro escolas, cuxos edificios aínda se manteñen. Os catro pódense consultar no proxecto do CCG, As escolas dá emigración. 

Nesta entrega do especial pódese coñecer en vinte imaxes e documentos aos membros da directiva fundacional, a primeira escola fundada pola entidade na aldea muxiá de Nemiña, entre moitos outros acontecementos desta centenaria sociedade. Na súa historia houbo tamén desencontros que fixeron que ao pouco de nacer houbese unha escisión, que finalizou en 1938 coa reunificación das dúas entidades. No especial permítese coñecer tamén o papel que as mulleres desenvolveron na organización de actos, unha acción que se canalizou desde a comisión feminina desta entidade.

O portavoz desta sociedade foi a publicación Alborada, que concedeu gran importancia á actividade: asembleas, actividades realizadas en Arxentina e Galicia, nómina de socias e socios ingresados, noticias sociais, necrolóxicas, etc.. Mantivo tamén artigos de temática variada (hispanoamericanismo, emigración, notas históricas e sociais da comarca, actualidade arxentina, etc.), colaboracións literarias, artigos divulgativos e pasatempos. Gozaba de bastante presenza gráfica a través de ilustracións e publicidade. O Arquivo dá Emigración Galega acaba de subir 25 números desta publicación ao Repertorio de Prensa dá Emigración que se pode consultar desde o sitio web do CCG.

Historias de ida e volta

O Consello da Cultura Galega, en colaboración coa Secretaría Xeral dá Emigración, mantén as especial "Historias de ida e volta" para dar a coñecer materiais que documentan o fenómeno migratorio. En 20 entregas documentáronse os procesos de saída, chegada, a vida social e cultural... diferentes procesos para explicar todo o ciclo migratorio a partir dos materiais que custodia o Arquivo dá Emigración Galega.

Os tradicionais obradoiros que cada ano impulsa o goberno galego volven un ano máis alternando, como o anterior exercicio, o modo presencial e o online, formato activado para liquidar as dificultades derivadas da pandemia. Así, os centros e entidades seguen recuperando a súa actividade para os galegos do exterior, e impulsarán finalmente un total de 36 talleres sobre folclore, artesanía, cociña ou seminarios de cultura galega. Deles, 15 celebraranse en entidades galegas do exterior en América, 18 en España e 4 en Europa. 

En total, a Secretaría Xeral de Emigración destina 150.000 euros para a posta en marcha dos talleres, unha cantidade que permite sufragar a súa práctica totalidade e apoiar, así, aos centros tras as complicacións económicas derivadas da pandemia.

Como principal novidade, e tras a crise sanitaria, retómase a modalidade presencial, con todas as medidas de seguridade sanitaria, para os 'obradoiros' que se desenvolven nas instalacións dos centros de España e Europa. Ademais, mantéñense a modalidade online para os talleres que se realizan en América, impulsados a través da aula virtual, unha plataforma onde a persoa formadora e o alumno interactúan, de maneira concorrente e en tempo real, a través dun sistema de comunicación telemática. En ambos os casos, os cursos serán impartidos por profesionais con recoñecida experiencia nas distintas modalidades.

Deste xeito, impúlsanse talleres de baile, gaita, percusión, pandeireta e canto, artesanal (encaixe de palillos e confección de traxes tradicionais), cociña galega e seminarios de cultura galega. As entidades puideron solicitar ata 3 cursos e propoñer profesorado para que o imparta, sempre que estivese incluído nas listas de persoas formadoras na modalidade solicitada.

Os talleres presenciais desenvolveranse nas instalacións dos centros con todas  as medidas de seguridade sanitaria. Os talleres virtuais realizaranse a través dunha plataforma onde a persoa formadora e o alumnado interactuarán conforme ás necesidades das persoas participantes co fin de optimizar a aprendizaxe.