Saíndo das Neves, cara ao oeste, a estrada discorre entre curvas suaves, ás veces máis profundas, coma se unha chaga de cemento gris escuro, case negro, quixese competir co Miño entre recodos. A PO-400 é unha desas estradas nacionais, agora ben asfaltadas, que percorren Galicia e España, ocultando aquí e alá pequenas paraxes imposibles; invitacións á pausa; lugares por descubrir.

Un deles déitase á altura do quilómetro 14, descendendo por unha calzada que cruza un antigo serradoiro e unha fábrica de cepillos devorada polo tempo, antes de concluír, sen saída, no apeadeiro de Sela, un anello edificio en branco e vermello, hoxe esvaecido polo tempo, non fai tanto, lugar de idas e vindas, de trafego, de bulicio.

A estampa xorde en branco e negro. Os trens, aínda de vapor, traen e levan xente, cargan e alivian botellas procedentes do manancial de augas medicinais. Estamos en 1905, ano no que Antonio Pérez Barreira solicita ao concello de Arbo a declaración de utilidade pública desta auga para así poder embotellarla. Meses despois, xa no mercado, venderase a 50 céntimos a botella baixo o nome de Augas Minerais de San Martín de Sela.

O manancial, 115 anos despois, continúa descansando aos pés do Miño, unha físgoa de todo aquilo que un día foi. Como os grandes e vellos edificios que se perfilan á beira da estación; o fogar dos agüistas.

A historia pasou, sempre pasa, pero o lugar, convertido agora nunha das mellores praias fluviais de España, mantén unha beleza difícil de perder. Ao carón Portugal, Galicia aooutro . No medio, nunha indescritible alternancia de azuis, verdes, grises, case negros, transcorre o Miño, fronteira natural de dúas terras hermanadas desde sempre.

Cuenta la leyenda que los romanos construyeron la muralla para proteger no una ciudad sino un bosque, el "Bosque Sagrado de Augusto", en latín "Lucus Augusti", de ahí el nombre de Lugo. Hoy el bosque es un misterio, pero la muralla sigue en pie desafiando al tiempo y hablando a quién sepa escucharla.

Construida hace más de 17 siglos siguiendo las directrices de las elegantes obras de Vitruvio, la Muralla de Lugo es hoy la única del mundo que se conserva entera. Mide más de 2 kilómetros y tiene 10 puertas. Caminar por lo alto de la muralla que en algunos tramos alcanza los 7 metros de ancho, y detenerse en algunas de sus 71 torres que se conservan (de las 85 originales) es sentir de cerca el poder de la Roma Imperial. Y también, disfrutar de las mejores vistas.

La construcción de la muralla fue un logro monumental de la ingeniería romana, destacando por su solidez y por la meticulosidad con la que fue edificada. Sus bloques, cuidadosamente tallados y encajados sin mortero, resisten al paso de los siglos, desafiando al tiempo y a las inclemencias meteorológicas.

Recorrer los adarves de la Muralla de Lugo es adentrarse en un viaje en el tiempo, donde cada piedra susurra historias de antaño. Desde lo alto, se puede contemplar la ciudad moderna en contraste con los vestigios del pasado romano, creando una amalgama única de épocas y culturas.

Hoy en día, la Muralla no solo es un monumento histórico, sino también un símbolo de identidad y orgullo para Galicia y para Lugo. Su inclusión en la lista de Patrimonio Mundial de la UNESCO en 2000 ha contribuido a su preservación y valoración como uno de los tesoros más preciados de la humanidad.

En resumen, la Muralla de Lugo no solo es una obra maestra arquitectónica, sino también un testamento vivo del legado romano en la península ibérica, que invita a los visitantes a sumergirse en la grandeza y la historia de este enclave único.

Será unha das mellores experiencias que vivises, aquí en Galicia, unha oportunidade única de coñecer a terra dos teus pais e avós e a outros descendentes de emigrantes como ti, cos que compartir momentos, tamén con mozos galegos que che achegarán á realidade da comunidade.

Trátase de Conecta con Galicia, un programa de actividades ao aire libre para os galegos de entre 16 e 17 anos que vivides no exterior, un plan para interactuar, intercambiar experiencias e coñecer e sentir Galicia máis preto. 

Paréceche unha boa proposta para este verán? Pois isto é o que tes que saber.

É un programa da Secretaría Xeral dá Emigración que ofrece ata 50 prazas para que veñas a Galicia en xullo. A convocatoria abriu onte e tes 30 días para pedir a túa participación. Podes facelo a través da sede electrónica da Xunta.

A experiencia terá lugar no albergue xuvenil de Gandarío. Nestas instalacións realizaredes diferentes actividades lúdicas e deportivas, así como visitas culturais. Ademais, tamén poderedes coñecer empresas punteiras situadas en diversos lugares de Galicia.

Os que xa conectaron con Galicia anímanche a gozar dunha experiencia que che cambiará. Queres saber como o viviron os últimos participantes? Contámoscho aquí. E non deixes de ver o seguinte vídeo.

A edición 2024 do QS World University Clasificacións by Subjetc sitúa á Universidade de Vigo entre as mellores do mundo en cinco campos: Enxeñería do Petróleo, Agricultura e Silvicultura, Enxeñería Eléctrica e Electrónica, Ciencias Biolóxicas e Química. Neste marco, o reitor, Manuel Reigosa destaca  que a partir de 2021, ano no que a Universidade de Vigo empezou a ser valorada por esta clasificación, pasou de estar entre as mellores do mundo en dous ámbitos a aparecer en 2023 en tres e nesta nova edición en cinco, o que segundo Reigosa "é unha mellora importante", sobre todo para a captación internacional de estudantes.

Esta clasificación proporciona unha análise comparativa independente de máis de 16.400 programas universitarios, cursados ​​por estudantes de máis de 1.500 universidades en 96 países de todo o mundo, incluídas 55 disciplinas académicas e cinco amplas áreas de coñecemento.

O equipo de goberno, a través da vicerreitora de Investigación, Transferencia e Innovación, Belén Rubio, móstrase moi "satisfeito", porque ademais de mellorar a clasificación global "temos unha mellora moi notoria, pasando de 2 a 5 materias nas que aparecen nesta lista", e trátase dun "salto cuantitativo que ten varias vantaxes".

Por unha banda, destaca que ten "un impacto directo no plan de financiamento, especialmente no módulo 2" e, por outro, "supón unha mellor carta de presentación da UVigo, tanto para o novo estudante que agora está a pensar sobre que universidade realiza os seus estudos, como para o persoal investigador que decide vir desenvolver a súa carreira investigadora".  

Entre os 150 mellores do mundo en enxeñería petroleira

A Universidade de Vigo destaca principalmente nesta clasificación no ámbito da Enxeñería do Petróleo, campo no que aparece por primeira vez no QS World University Clasificacións by Subject 2024, e faio nunha posición destacada na táboa, entre as 101 e 150 mellores do mundo. Como explica o reitor, trátase dunha parte da enxeñería que abarca multitude de temas, desde o tratamento dos hidrocarburos ata o estudo dos produtos finais e os seus derivados, como lubricantes, refrixerantes etc., pasando por aspectos que van desde a xeoloxía ata geofísica do subsolo. 

No que a ciencias agrarias e forestais refírese, a Universidade de Vigo tamén logra un lugar destacado, entre as 201 e 250 mellores do mundo, e faio ademais ao quedar clasificada por primeira vez. Rubio lembra que a UVigo xa obtivera bos resultados neste campo na Clasificación de Xangai, “o que confirma o excelente traballo que está a realizar o Instituto de Agroecología e Alimentación (IAA), con sede no campus de Ourense”.

As outras tres materias nas que a UVigo sitúase no Top500 do mundo son Enxeñería Eléctrica e Electrónica, no rango entre 401 e 450, e Ciencias Biolóxicas e Química, ambas as no rango 501-550, mellorando a posición de 2023, cando estaban no 551-600.

Neste sentido, o reitor destaca que, xunto co campo da enxeñería petroleira, os resultados alcanzados na enxeñería eléctrica destacan o traballo de Cintecx, que "se presenta como un centro relevante, que esperamos pronto alcance tamén a clasificación de centro CIGUS na convocatoria de centros 2023 da Xunta de Galicia, que está a piques de resolverse". En canto a Bioloxía, “encaixa tanto na liña do CINBIO (xunto con Química) como na do CIM, e por tanto segue reflectindo o papel dos nosos centros de excelencia considerados como centros Cigus pola Xunta de Galicia”. 

En definitiva, a Universidade de Vigo clasifícase por primeira vez entre as mellores en dúas materias, sobe noutras dúas e só baixa nunha, sendo os mellores resultados conseguidos pola institución desde que participa nesta clasificación. 

Como se fan as clasificacións?

QS utiliza cinco métricas clave para producir clasificacións universitarias por material. Por unha banda, os indicadores de reputación baséanse nas respostas de máis de 240.000 empregadores e académicos ás enquisas QS, mentres que as citas por artigo e o índice H miden o impacto e a produtividade da investigación. Por último, a Rede Internacional de Investigación (IRN) utilízase para avaliar a colaboración en investigación transfronteiriza.

En total, para producir a edición de 2024, o equipo de QS Quacquarelli Symonds analizou a reputación e os resultados da investigación de ao redor de 5.000 institucións. Entre eles, 1.559 entraron na clasificación en 55 temas específicos e 5 áreas temáticas amplas, creando máis de 19.100 entradas.

En canto aos resultados a nivel estatal, España conta con 462 programas de 37 universidades nesta clasificación. Deles, 74 soben de clasificación, 132 baixan, 199 mantéñense sen cambios, ademais de 57 que se clasifican por primeira vez. Con estas cifras, España sitúase como o décimo país con máis presenza na clasificación , que lidera Estados Unidos, con 213 materias das súas universidades entre as mellores do mundo, seguido de Reino Unido con 103 e China con 101. .
 

Se es galego, resides no exterior e atravesas un mal momento, este programa interésache. Agora podes solicitar unha das denominadas axudas de emerxencia social urxente, que cada ano promove o Goberno galego para os residentes no exterior que, por motivos diversos, atópense nunha situación de especial dificultade

O programa busca facer fronte ao complexo escenario que dalgúns países, ofrecendo axudas de ata 3.000 euros por persoa beneficiaria, para determinados casos, e destínanse a emigrantes galegos e aos seus fillos que posúan a condición de residentes no exterior e que, por cuestións urxentes e extraordinarias, atópense en situacións de emerxencia social..

Así, e co obxectivo de que ninguén que o necesite quede fóra, o prazo permanecerá aberto ata o próximo 15 de outubro.

QUE COBRE A AXUDA

• Gastos destinados a satisfacer necesidades básicas da unidade familiar tales como alimentación, vestido, educación, e outros de natureza análoga.
• Gastos de obra para o mantemento ou reparación da vivenda habitual.
• Gastos de adquisición de equipamento ou dotación de instalacións esenciais na vivenda.
• Gastos derivados do tratamento de problemas graves de saúde, tales como medicación, fisioterapia, prótese, cirurxías etc.
• Gastos de coidadores de persoas en situación de dependencia permanente ou temporal.

BENEFICIARIOS

• Emigrantes galegos e os seus fillos que posúan a condición de persoas galegas residentes no exterior.
• Excepcionalmente, para o caso de ter que realizar unha viaxe as persoas ás que se refire este punto e que non poidan valerse por si mesmas, tamén poderá ser beneficiaria unha persoa acompañante.

REQUISITOS

• Ter rendas ou ingresos insuficientes.
• Contar cun patrimonio insuficiente.
• Acreditar razóns de carácter social, sanitario ou asistencial de situacións sobrevindas nun tempo próximo ao da solicitude (como máximo nos últimos doce meses) e que requiran dunha actuación urxente ou da necesidade de realizar a viaxe por mor desta razón.

O Lunokhod-1 foi o primeiro explorador lunar que alcanzou o éxito. Enviado pola Unión Soviética como parte do programa Lunokhod, foi lanzado o 10 de novembro de 1970 e aterrou na lúa sete días despois, converténdose no primeiro vehículo en ser controlado remotamente desde a Terra para explorar a superficie lunar.

Deseñado para realizar diversas tarefas científicas, como estudar a composición da superficie lunar, analizar a radiación cósmica e o campo magnético, e tomar fotografías de alta resolución, o vehículo estaba equipado con cámaras de televisión, instrumentos de medición e un sistema de transmisión de datos que permitía enviar a información recompilada de volta á Terra.

Durante a súa misión, o Lunokhod-1 percorreu unha distancia total de aproximadamente 10.5 quilómetros ao longo de 321 días lunares (equivalentes a preto de 11 meses terrestres), o que o converte nun dos vehículos máis duradeiros e exitosos na exploración lunar. As súas contribucións foron fundamentais para avanzar no noso entendemento sobre a lúa e sentaron as bases para futuras misións de exploración espacial.

Nunha delas traballan hoxe en día enxeñeiros da Universidade de Vigo, que xunto ás universidades de Oviedo e Leicester (Reino Unido), traballan no desenvolvemento de sistemas de enerxía para vehículos móbiles non tripulados combinando paneis solares, baterías e xeradores termoeléctricos de radioisótopos (RTG).

A iniciativa, que responde o nome de 'Advanced Management Power Electronics for Radioisotope and Solar (AMPERS)' está financiada pola Axencia Espacial Europea (ESA) e ten unha duración de dous anos, desde setembro do 2023 ata setembro de 2025.

Galicia mantén a súa aposta pola investigación e a vangarda. Un marco no que investigadores do Cimus da Universidade de Santiago de Compostela (USC) avanzan na detección temperá e no tratamento dun cancro cerebral letal, o gliobastoma -un tumor que se orixina no cerebro, de rápido crecemento e agresividade, que afecta sobre todo as persoas maiores- mediante a nanotecnoloxía.

Trátase do tumor cerebral máis común e actualmente non ten cura, cunha supervivencia media que non supera os 14 meses desde o diagnóstico. “Isto débese a que a investigación se focalizou noutros tipos de cancro con maior prevalencia, como o de mama, próstata ou pulmón. No caso dos tumores cerebrais, a falta de investimento levou a que o prognóstico dos pacientes hoxe sexa similar l que tiñan hai varias décadas”, segundo explica a investigadora principal do CiMUS María José Alonso.

A nanotecnoloxía significa para este grupo da USC un enorme desafío que supón levar radiofármacos desde a súa inxección intravenosa ata o glioblastoma. “Aínda que, grazas ao anticorpo monoclonal o radiofármaco debería unirse especificamente ao tumor, para que isto ocorra primeiro ten que chegar ata alí. A gran dificultade que presenta o noso proxecto e que pretendemos solucionar co desenvolvemento de nanopartículas que permitan ao radiofármaco atravesar as diferentes barreiras biolóxicas coas que se atopa. O maior desafío atoparao no cerebro, onde primeiro ten que superar a barreira hemato-encefálica e posteriormente no cerebro ata alcanzar as células tumorais”, sostén Alonso.

Traballo de campo

O traballo dirixido desde o CiMUS da USC ten unha primeira parte de desenvolvemento no laboratorio, na que se ensaiarán diferentes formulacións de nanopartículas e buscarase a solución óptima para atravesar a barreira hemato-encefálica. Ademais, realizaranse as probas de unión dos anticorpos aos isótopos radioactivos para formar o radiofármaco. A primeira fase debería ter como resultado varios prototipos de nanopartículas que sexan capaces de encapsular os radiofármacos.

A segunda parte do traballo, segundo explica o investigador principal do CiMUS, Pablo Aguiar, “centrarase na validación in vivo dos prototipos”. Para iso traballarase con modelos animais de glioblastoma e con equipamento de imaxe de última xeración para comprobar a eficacia en termos de diagnóstico e tratamento. “Primeiro, investigaremos se os nosos radiofármacos son capaces de alcanzar o tumor de forma específica mediante as imaxes de PET e, posteriormente, comprobaremos se os electróns son capaces de eliminar as células tumorais e controlar o crecemento do tumor”, apunta.

Os científicos confían en que os seus resultados mostren un aumento da supervivencia dos animais comparados cos tratamentos convencionais baseados en quimioterapia. A orientación traslacional dos experimentos permitirá xerar evidencia trasladable a un ensaio clínico.

Avanzar nesta liña de investigación podería supoñer un cambio de paradigma no tratamento do glioblastoma e outros cancros de difícil diagnóstico e mellorar notablemente a calidade e esperanza de vida. En caso de éxito, “a nosa investigación podería xerar a evidencia necesaria para poder presentar un ensaio clínico no prazo duns tres anos” aseguran María José Alonso e Pablo Aguiar.

O número de emigrantes galegos (persoas que naceron en Galicia e residen no exterior) volve baixar un ano máis en 2.861, continuando a tendencia dos últimos exercicios, que reforza a aposta polo retorno na Comunidade. 

Así mesmo, a poboación galega total que reside no exterior continúa incrementándose debido ás novas inscricións de descendentes de galegos nados no estranxeiro. En total, os galegos da diáspora alcanzan os 534.972 tras un incremento de 7.523 persoas segundo os datos publicados polo Instituto Nacional de Estatística (INE).

Esta diferenza explícase, principalmente, polo aumento da cifra de descendentes de galegos que viven no estranxeiro e que xa naceron no seu país de destino.

Estas novas cifras alteran lixeiramente o mapa da poboación galega no exterior, que segue liderando Arxentina con 181.037, seguida de Brasil con 51.409 e Cuba con 48.784, Suíza 41.188, Uruguai con 40.818, Venezuela, con 32.118, por diante de Estados Unidos de América con 26.108, Francia con 19.848, Alemaña con 17.901 galegas e galegos e o Reino Unido con 16.151.

Nova realidade migratoria

Esta realidade demográfica constitúe unha oportunidade para Galicia, que conta cun importante aliado fóra das nosas fronteiras para superar o reto demográfico que está a atravesar, non só a comunidade, senón toda España.

Con esta finalidade, Galicia foi pioneira na implementación da Estratexia Galicia Retorna que segue facilitando que os galegos retornen con programas como as bolsas BEME ou a liña de apoios ao retorno emprendedor. 

Precisamente o ano pasado, coñeciamos un fito importante para a comunidade galega, xa que, por segundo ano consecutivo, alcanzouse unha cifra histórica de retorno. Un total de 7.957 galegos decidiron volver a Galicia desde os seus países de residencia actual.

Se queres volver a Galicia e estás a pensar en cursar Formación Profesional, esta é a oportunidade que estabas a esperar. A Xunta acaba de abrir a convocatoria para solicitar algunha das 108 bolsas Retorna Talento FP para o próximo curso 2024/25, dirixidas a que os galegos do exterior poidades realizar estudos de Formación Profesional que vos permitan mellorar a vosa cualificación e volver a casa. 

O Goberno galego destina case 1 millón de euros a esta iniciativa, que forma parte da Estratexia Galicia Retorna, coa que o Goberno galego quere incentivar a quen resides no estranxeiro -tanto emigrantes como descendentes destes- a elixir Galicia para completar a vosa formación e incorporarvos ao noso mercado laboral. 

A través desta acción, búscase tamén que a sociedade galega enriquézase cos coñecementos e as experiencias profesionais internacionais que achegades quen resides ou nacestes no estranxeiro e que agora retornades a Galicia, ao mesmo tempo que se reforza a vosa vinculación coa Comunidade Autónoma. 

Como novidade fronte ás convocatorias anteriores, amplíase a idade límite dos solicitantes, pasando dos 40 aos 45 anos, favorecendo así que un maior número de persoas galegas que queiran retornar a Galicia poidan facelo alcanzando unha formación profesional recoñecida que posibilite a súa incorporación ao mercado laboral.

Todos aqueles mozos do exterior que esteades a pensar que facer o próximo curso, lembrade que tedes aberta a opción das bolsas BEME. Estas ofrecen a posibilidade de cursar os estudos de post grao en calquera das tres universidades de Galicia, e o seu período de solicitude está aberto ata o 30 de abril.

Ata o momento, as BEME ofreceron a posibilidade de volver a Galicia a máis de 1.000 estudantes de máster, impulsando o retorno do talento galego. É o caso de numerosas historias que fomos contando nestas páxinas, como a de Gustavo , a de Camila , a de Nerea , a de Fabiola , a de Óscar , a de Tamara ou a de Manuela . Mozos galegos, venezolanos, chilenos, arxentinos, uruguaios, brasileiros… cunhas raíces comúns e a vontade compartida de volver ás súas orixes. Á Galicia na que naceron eles ou os seus pais e avós.

Neste sentido, e xa antes da pandemia, moitos mozos do exterior mostraran a súa vontade de volver a Galicia a través das BEME, tal e como demostran as solicitudes que xa se recibiron. Peticións que se incrementan ano a ano.

Por este motivo, o goberno galego anima aos mozos galegos do exterior que conten cunha formación universitaria a solicitar unha Bolsa de Excelencia Mocidade Exterior (BEME) para cursar un máster o próximo curso nas universidades galegas. Este ano ofrécense outras 250 bolsas para facilitar a volta a casa de todo o talento galego. 

A blogueira Adriana Lueiro explica, neste vídeo, como se tramitan as bolsas BEME, e os pasos e documentación que se debe presentar para poder optar a esta axuda e facer un máster en Galicia. 

Non deixes pasar esta oportunidade: solicita unha bolsa BEME para volver á terra das túas orixes.