- O proxecto, realizado pola Secretaría Xeral dá Emigración e o Consello da Cultura Galega, ofrece fotografías e documentos que axudan a entender a realidade migratoria galega dos anos centrais do século pasado
A partir de 1959 a emigración galega dirixiuse cara a aqueles países europeos que se atopaban en pleno desenvolvemento industrial e tecnolóxico e que precisaban man de obra estranxeira. Alemaña, Suíza, Francia e Holanda, seguidos do Reino Unido e Bélxica convertéronse nos países de destino das novas ondas migratorias. A duodécima entrega das especial “Historias de ida e volta”, un proxecto web realizado polo Consello da Cultura Galega en colaboración coa Secretaría Xeral da Emigración, ofrece fotografías e documentos que poñen de manifesto a emigración galega cara a Europa neste período.
No especial pódense ver imaxes de emigrantes galegos en Lisboa, que foi un dos principais destinos xa que compartir fronteira facilitou o intercambio e integración de traballadores en ambas as "raias".
Francia foi un dos principais focos de atracción de emigrantes galegos a Europa. Ao contrario doutras zonas de España, Galicia non tivo unha notable participación na emigración de tempada a este país, máis ben foi unha emigración permanente. Aínda que a emigración asistida a países europeos foi maioritariamente masculina, existiu un notable continxente de mulleres que nutriu igualmente a cantidade de man de obra inmigrante e que chegaba ao país non sempre pola vía regular de contratación. Moitas parellas de emigrantes, aínda sendo veciños do mesmo concello, coñecíanse no país de acollida e formaban alí unha familia. No especial pódese ver un grupo de escolares descendentes de emigrantes españois.
Na segunda metade do século XX Alemaña potenciaba a chegada de emigrantes que ocupasen temporalmente os numerosos postos laborais vacantes, xeralmente os máis pesados e menos cualificados. Eran os "gastarbeiter" ou "traballadores invitados" procedentes do sur de Europa. No especial pódese ver un exemplar do folleto “ Consellos para traballadores españois empregados en lana República Federal de Alemaña” que foi publicado polo Instituto Federal de Colocación e Paro de Nüremberg en colaboración co Instituto Español de Emigración. Era un dos exemplares que o traballador recibía cando asinaba o contrato de traballo e no que aparecía a información sobre as cuestións laborais que podían atopar (condicións de traballo, contratos, dereitos e deber, sindicatos) pero tamén sobre o reagrupamento familiar, as condicións de vida no país, como facer xiros bancarios a España ou como gozar do tempo de lecer.
Ou especial describe tamén as características desta onda que, aínda que era eminentemente masculina, “moitas mulleres galegas incorporáronse de maneira clandestina. Integráronse en nichos de traballo nos que a súa man de obra cobraba un papel dominante. Homes e mulleres desenvolveron a súa actividade produtiva nos sectores secundario e terciario maioritariamente”. Con todo, tamén aclara que non todos vos países seguían dinámicas idénticas en canto á acollida, contratación, dereitos laborais ou protección socio-sanitaria.
As diferenzas culturais, ou idioma, as características dás vivendas dúas traballadores estranxeiros impedían dalgún modo a interacción social coa sociedade de acollida e, mesmo, ou propio reagrupamento familiar. Segundo ou especial “ou grao de integración nas novas sociedades foi relativo, excepto vos que non chegaron a retornar ou formaron parellas mixtas. Ás veces a liña que separaba as relacións sociais non traballo era moi difusa, xa que se trababa de compañeiros, amigos e mesmo veciños á vez, polo que compartían espazos comúns tanto non ámbito público como non privado. Ou tempo de lecer en numerosas ocasións era cambiado por horas extraordinarias de traballo, co fin de incrementar vos aforros non menor tempo posible”.
A crise do petróleo e a consecuente desaceleración económica fixo que a partir de 1973 ou mercado de traballo dous principais países de acollida vísese afectada. A pesar de todo, tras retórnoo de protagonistas dá emigración exterior continental dous anos 60, non se chegou a romper por completo ou vínculo inherente ao propio proceso migratorio. Ou especial asegura que “boa proba diso son vos movementos migratorios que se están producindo na actualidade. Moitos dous descendentes dous que foron pioneiros repiten hoxe vos mesmos destinos, pero cunha formación académica superior, que lles permite desenvolver traballos máis cualificados”.