• "Se queres gañar, necesitas a un profesional"
  • Manuel Germade é mestre titulado e recoñecido pola Asociación Xaponesa de Bonsái e a Asociación Xaponesa de Shohin Bonsái; o único español
  • Tras 5 anos en Xapón, hoxe ensina ao mundo enteiro o seu talento desde o seu Beluso natal
13
Mar
2020

A primeira vez que Manuel Germade viu un bonsái foi nun centro comercial. Paseaba coa súa tía e sumaba apenas 5 anos. Tal vez 6. Iso, a idade, non o lembra exactamente. É o de menos. O resto si, porque aquela diminuta masa de ramas e follas quedouse para sempre na súa memoria, nun deses espazos case eternos que só a morte pode obviar.

"Gustoume tanto que ao final conseguín que mo compraran", relata. Aínda que non durou moito. Pero o pequeno Manuel solucionou a decepción desde o inxeño. Lonxe de deprimirse, saíu ao xardín familiar, colleu a rama dunha ameixeira, e a plantou nun testo. A ameixeira, paradoxas da vida, non só aguantou máis que aquel bonsái, se non que arraigou tamén na mente infantil dese pequeno, que empezou a vislumbrar todo o que a natureza agocha.

Hoxe, máis de 30 anos despois, Manuel lembra aquela anécdota con esa mestura tan galega de cariño e nostalxia. Algo semellante á morriña.

E o fai desde a mesma finca familiar asentada na parroquia de Beluso, un pedaciño de Bueu bañado pola ría en todas partes.

Manuel Germade con sus bonsáis en Bueu
Bonsais Manuel Germade

Pero como en calquera outro relato, aconteceron moitas cousas desde entón. Hoxe Manuel é mestre titulado e recoñecido pola Asociación Xaponesa de Bonsái e a Asociación Xaponesa de Shohin Bonsái, -unha categoría de bonsái de 25 centímetros-. Isto, así, pode non dicir moito e, sen embargo, o di todo. É o único mestre español; e no conxunto nacional só hai outro en Madrid e é polaco. Galicia Calidade, xa saben.

E como se fai un "mestre de bonsáis"? Coa mesma disciplina que Xapón demanda a calquera dos seus mitos.

Os samuráis fundamentan a súa lenda nun código que se resume en dez principios: lealtade, autosacrificio, xustiza, sentido da vergoña, modais refinados, pureza, modestia, frugalidade, espíritu marcial, honra e afecto.

Os loitadores de sumo comezan a súa carreira aos 15 anos, convivindo nos denominados "establos" baixo un réxime entre militar e monacal: érguense ao mencer realizando en xaxún o seu primeiro adestramento; inxiren 8.000 calorías diarias; e algúns durmen con máscaras de oxíxeno.

Escuela Taisho Japón

O "réxime" de Xapón 

Manuel, salvando as distancias, viviu algo semellante cando, con 29 anos, decidiu irse a vivir a Xapón para obter o título de mestre. Cidade de Shizuoka, ao sur de Tokio. Familia Urushibata: Nobuchi, o pai; Taiga, o fillo. Profesionais do bonsái. Foron cinco anos de contrastes dun país "moi moderno pero moi tradicional", estrañando a terra a cada pouco.

Ás sete e media estaba limpando os baños e a cociña e quentando a auga para os almorzos; ás 8, sacando malas herbas do xardín; de 9 a 12, coas tarefas propias do coidado dun bonsái; logo, ata a unha, tempo para comer, "aínda que si comías en 15 minutos, mellor que en 30"; e de unha a sete da tarde, máis aprendizaxe. Despois de cear moitas veces voltaba para rematar traballo pendente: "Polo día tiña que axudar ao meu mestre con tarefas de construción e mantemento, así que pola noite facía horas extra para recuperar o tempo perdido".

E as vacacións? En Xapón non se celebra o Nadal, é un país de budistas e sintoístas. "Ao principio, con Nobuchi (o pai) de mestre, collía quince días en decembro e unha semana no verán. Pero Taiga (o fillo) era máis estricto, e apenas tiña unha semana solta en todo o ano".

Cousas dun país onde a costume impera. Taiga é o menor de tres irmáns: o maior non quixo continuar a tradición familiar dos bonsáis; a segunda é muller e rara vez se lles ofrece a oportunidade; así que lle tocou a Taiga por obligación. Esa mesma obligación que transforma en amargura moitas veces.

"Era moi estricto. Dicíame que tiña que considerarme un afortunado e que non podía perder o tempo".
Escuela Taisho Japón Manuel Germade
Escuela Taisho Japón Manuel Germade

O talento galego

E a boa fe que non o perdeu. Hoxe Manuel vive daquel soño infantil, gozando en cada árbore, en cada rama, en cada tronco, mentres encallece as mans entre espesos fíos de cobre que lle permiten dar forma ás súas criaturas. Enxertos que crean vida e mesturan especies; acodos que permiten separar árbores; unha colección de máis de 2.000 bonsáis de todo precio, tipo e condición.

E o fai desde o seu "recuncho", desde ese Beluso no que medrou e no que se fixo home antes de irse a Xapón e de volver; algo para o que contouó, tamén, co Programa de apoio ao retorno emprendedor promovido polo Goberno galego.

Agora Manuel ensina ao mundo enteiro o seu talento, comezando pola súa terra, onde montou unha escola en Bueu.

Holanda, Italia, Alemaña, cursos e talleres nos que descobre a alma dun bonsái, ou nos que ensina os segredos para imporse no Circuito Europeo de Exhibicións. "Se queres gañar, necesitas a un profesional", argumenta.

El o é. Probablemente o mellor.

De neno tivo un soño e, xa de adulto, segue nel, "aínda que ao ser traballo non é igual de divertido".

Clientes, alumnos, proveedores... sempre hai alguén disposto a interromper. Tarde ou cedo, con todo, Manuel volve a o seu soño, a aquel bonsái infantil que hoxe se transformou en multitude. Un mestre galego, desde Galicia para o mundo.  

Manuel Germade plantación bonsáis
Manuel Germade Bueu
Compartir