- Henar María Morell Pereira (Nigrán, 1988) ten unha historia moi de emigración e moi galega; un relato de miles de quilómetros que arrinca e finaliza na nosa terra grazas a unha das bolsas BEME, que cada ano ofrece a Xunta para facilitar a volta a casa de centos de mozos galegos
Ás veces hai historias que unen puntos en aparencia inopinados. Lugares distantes de escenarios moi diversos, onde o espazo e o tempo conxúganse de formas diferentes. Pode suceder, con todo, que acaben uníndose a través dunha historia persoal, de palabras que soben e baixan nunha armoniosa e inesperada asociación que constrúen frases dun relato que terminar por resultar redondo.
É o caso de Henar María Morell Pereira, unha desas galegas emigrantes, como tantas, que naceu e creceu en Nigrán antes de estudar Maxisterio e conectar as Rías Baixas co río Mapocho, que atravesa Santiago de Chile e desemboca no Maipo, paso previo á súa irrupción no Pacífico.
“En Chile tiña un amigo ao que lle xurdiu un traballo alí, e que me contaba que había moitas oportunidades”, explícase Henar María aludindo a unha época pasada e mellor do país andino, en 2015. Posibilidades que, no seu caso, concretáronse no emprego que buscaba. “Traballei primeiro nunha gardería, e despois nun colexio bilingüe”, expón mentres apunta que “moita xente foise para alí porque o país estaba moi ben economicamente”.
Unha experiencia que agora, coa tranquilidade que outorga o presente sobre o pasado xa vivido, cataloga de “moi boa”. “Estivo moi ben; puiden traballar de profesora e adquirir experiencia”. E, con todo, noutro xiro de guion, Henar María cambia Chile por Reino Unido, Santiago por Bristol, o río Machopo polo Avon, América por Europa.
“Ao irme a Chile sacárame o First, polo que ao chegar pensaba que sabía inglés, pero a realidade é que non sabía tanto como cría”, recoñece Henar, que se enfronta agora a outra cultura, outro idioma ou outro acento, outro país. Un mundo “máis aberto” no que se mesturan formas de ver a vida diferentes. “En Chile a xente é máis próxima, pero en Reino Unido é máis aberta no sentido da facilidade para integrarse con xentes de distintas culturas, doutros países”, resume.
En Bristol, nosa protagonista permanece 5 anos traballando tamén como mestra. Podería pensarse que a vida lle sorrí, pero a morriña crece, ocupando paso a paso ese lugar no que permanecen os recordos doutro tempo, doutra época, que se multiplican e expándense coa pandemia, co Covid, co botar de menos sen arranxo, sen voos, sen viaxes.
Un novo mundo para un novo escenario que xorde, xusto, cando Henar María acaba de deixar o traballo para ir facer un voluntariado a Uganda. “En Inglaterra si que é verdade que en canto a axudas funcionan moi ben, puiden pagar o aluguer, os gastos de comida… E aos poucos meses estaba a traballar de novo nun colexio”, resume.
As bolsas BEME
Con todo, o tempo pasa e Galicia segue lonxe: “Non podía vir, non había voos, cancelábanse”. Eran “momentos de tensión”, de querer viaxar e non poder, de buscar alternativas. E entre elas apareceron as BEME, unhas bolsas que cada ano promove o Goberno galego e que ofrecen a oportunidade, por centos de mozas da Galicia exterior, de retornar á nosa terra para cursar os seus estudos de posgrao.
Henar María chegou a elas dunha das formas máis habituais: buscando información na internet. “Apareceume o anuncio en Facebook e a tramitación foi moi fácil”, argumenta xa desde Galicia, onde está a cursar un Máster en Psicoloxía Aplicada na Universidade da Coruña.
“A miña idea é quedarme aquí”, apunta coa vista posta en pechar un círculo perfecto. Un que arrinca en Nigrán, conduce a Chile, afluye en Bristol e finaliza de novo e sempre na nosa terra, en Galicia, onde, como nos cadernos infantís cando uno xunta con paciencia a liña de puntos, todo cobra sentido.