- A de Patricia Blandin é unha máis de tantas e tantas historias que entrelazan a diáspora galega; pero é súa: a dunha moza que grazas ás bolsas BEME volveu á terra que a súa avoa deixara atrás sendo unha nena, sen máis futuro que unha dirección no peto
A primeira vez que Rosa Rodríguez cruzou o charco, tiña apenas 15 anos. Naquela época, pensaban algúns, a guerra poñía a cada un no seu lugar. En concreto, á pequena moza de Pobra do Brollón situouna en Caracas, Venezuela, sen máis nada que unha dirección no peto e unha esperanza de futuro aloxada nun rinconcito da súa alma.
Estamos a falar, xa o saben, da década dos 30 do século XX. Uns anos en branco e negro que debuxan miseria no recordo. E a miseria sempre é gris, que adoita ser sinónimo de tristeza. Para escapar delas -da congoja e da penuria- había que buscarse a vida, por aquilo de poñer a cada un no seu lugar.
A Rosa, por fortuna, non lle foi mal. Adoita suceder cos galegos. Chegou á dirección que portaba no peto -o seu único vínculo co porvir-, e sen preguntar a ninguén, pois de ninguén debía esperar respostas, comezou a traballar.
Despois, máis tarde, coñeceu a José Hilario Moura, ao que a vida, non a guerra, establecera xa en Caracas. casaron e tiveron catro fillos: Magaly, Mary Betty, Elena e María Emilia. Rosa, xa muller, volvería á súa terra, transitando esa ruta infinita do Atlántico, tan lonxe e tan preto cada recuncho dos dous mundos.
Unha eterna viaxe de ida e volta que se perpetúa agora e sempre. Dá fe diso Patricia Blandin, a súa neta, unha das fillas de María Emilia, que naceu alí, aínda que ben puido facelo aquí, porque como bo exemplo de ‘galeguidade’, criar como unha galega en Venezuela, ou como unha venezolana en Galicia, que vén sendo o mesmo.
“Son multicultural”, resume ela, atando os recordos da súa avoa e da súa nai, tan galegas, aos seus da Irmandade do Colexio Castelao, onde o Himno de Galicia escoitábase cada día, música de fondo de clases en galego, impartidas por un profesor tamén galego. Tanta Galicia cabe nun pedacito de Caracas.
O encontro coas BEME
Logo, todo sería máis Galicia. “En 2009 asistín aos Campamentos de verán que o goberno galego organiza para mozos”, prosegue entrelazando as súas memorias. Despois chegarían as bolsas BEME -acrónimo en galego de Bolsas Excelencia Mocidade Exterior-, que cada ano impulsa a Xunta de Galicia para que os mozos da diáspora poidan cursar na nosa terra os seus estudos de post grao.
O de Patricia resultou un encontro inopinado coas bolsas. Cos seus estudos universitarios terminados, unha charla nunha viaxe a Venezuela do secretario de Emigración da Xunta de Galicia, Antonio Rodríguez Miranda, avivou nela o interese. “O meu vínculo con Galicia é grande. Non dubidei en inscribirme, e a convocatoria continuou pese ao Covid. Quedei seleccionado e a miña familia e eu fixemos un esforzo super grande para poder virme”, recoñece abertamente.
Así volveu a reencontrarse con Galicia, con ese lugar de “estruturas de pedra e rúas estreitas” que durante anos puido imaxinar a través das palabras. “O primeiro encontro foi bastante lindo: entendín en parte todo o que xa vivira en galego. Era moi novo”, rememora.
As impresións continúan xa en presente, lonxe da súa Venezuela natal, tan querida e tan estraña nestes tempos. “Ao volver, chamoume a atención que había tendas abertas 24 horas; que podías saír ás tres da madrugada e correr a muralla de Lugo”.
E con esa inmerecida intranquilidade que deixa atrás, as conviccións da infancia refórzanse: “Sempre pensei que quería vir vivir aquí”.
Un plan que pasa por terminar o Máster de Comercio Internacional que está a cursar na Universidade de Vigo e conseguir un traballo nesa área. Logo, quen sabe, talvez a súa familia poida cruzar tamén o charco, como a avoa Rosa fai xa case cen anos. Alí, en Venezuela, permanecen os seus pais e un dos seus irmáns casado, con tres fillos, e nunha patria na que, por desgraza, “xa non teñen un futuro”. Pero esa é outra historia, talvez tan triste que podería embazar a de Patricia. Por iso hoxe non toca.