- Rafael Pardo naceu en México hai 37 anos, pero ben o puido facer en Galicia, onde volveu para montar a súa propia empresa grazas ao programa de apoio ao retorno emprendedor que cada ano promove o Goberno galego
Hai historias que veñen e van, e outras que duran toda unha vida; que se balancean sobre ou azul escuro do océano nunha peregrinaxe inconclusa que, cousas do destino, sempre acaba atopando unha saída, un porto, un templo ao que arribar.
Podería ser ou caso de Rafael Pardo, galego de 37 anos; ou mexicano desa idade; ou londiniense a tempo parcial. Cidadán do mundo coa nosa terra de fondo, nunha paisaxe esvaecida pero presente, que compasa a traxectoria persoal e profesional deste publicista que hoxe volve empezar a súa vida nesa Galicia tan nostálxica, tan definida, a trazos, pola emigración, do e de moitos, con sabor a morriña en cada paso.
“A emigración galega é moi diferente; sempre tes como a morriña, a sensación de que hai que volver, hai que volver... E moitas veces, cando volves, xa non é nin de aquí nin de alá”, resume Rafael ese sentimento de diáspora, de camiñar en busca dun relato, dunha terra, a propia ou a allea.
De familia galega -ou seu avó era de Doade (Ourense)-, Rafael, como tantos, naceu xa en México, onde se crío e formouse ata que, con 20 anos, volveu a Galicia. “Montei unha empresa de márquetin e foime moi ben. Estiven case sete anos e medio, pero ao final marcheime a Londres”, lembra, coa rapidez de quen sábese de memoria ou vivido.
Este primeiro reencontro coa terra chega en compañía dúas seus pais e ou seu avó, que entón tinga xa 94 anos. “En México non vívese como aquí. Foron vos meus pais vos que decidiron volver, porque había mellores oportunidades”, prosegue Rafael. Iso, e algo máis, algo que probablemente só Galicia e vos galegos entenden e que chega a provocar milagres: “Ou meu avó rexuveneceuse. Chegou en cadeira de rodas e saíu andando”.
Rafael, con todo, deixaba atrás unha vida, o recordo dun traxecto da infancia á madurez: amigos, clases, festas, universidade, plans… Morriña, aínda que investida. “Xa non mirei para atrás; deixei toda a vida atrás, porque estaba como nun dilema: gustábame Galicia, pero en México quedaba todo o que coñecía”.
O peso da morriña
Unha situación distinta á de Londres. Alí “a morriña era súper forte”. “Fun coa idea de marcharme un mes, aínda que finalmente quedeime. Ía coa maleta e co que levaba na carteira”, prosegue Rafael un relato que se acelera entre traballar de camareiro, limpando váteres, de relacións públicas ou de axudante nunha discoteca. “Tiven máis de doce empregos en tres meses”.
Logo volveu ao seu, a unha axencia de márquetin e publicidade, antes de fundar a súa propia empresa e de volver, como non, a Galicia. Iso sucedeu xa en 2019, despois de 8 anos na City.
Un segundo encontro coa terra que se produce, nesta ocasión, co apoio do programa de retorno emprendedor que cada ano promove o Goberno galego para facilitar a volta a casa daqueles que un día tiveron que partir, e que agora buscan impulsar na nosa terra os seus proxectos profesionais e persoais.
Este retorno está marcado polo Brexit. “Xa sabía que tiña que regresar”, asume con franqueza. Unha vinda que coincide co inicio da pandemia: “Veume fenomenal para ver que facer. Foi xusto entón cando atopei as axudas ao retorno emprendedor e montei a empresa, a axencia dixital de márquetin, Somar Media”.
Agora Rafael prosegue o seu soño en Pontevedra, aínda que cun vínculo directo con Londres, onde ten o 60% dos seus clientes. Un escenario fácil, asumible, apenas un voo de dúas horas despois de media vida entre dúas terras. Tempo suficiente para saber o que un quere e, sobre todo, para aprender a gozar da morriña.