- O XIV Consello de Comunidades Galegas reuniu en Brasil aos representantes da emigración para abordar os desafíos do retorno, a protección social e a transmisión da identidade galega ás novas xeracións.
Hai unha Galicia que non aparece nos mapas. Unha Galicia repartida por cidades e continentes, que conserva os seus acentos, os seus recordos e os seus costumes a miles de quilómetros da terra dos seus antepasados. Esa Galicia exterior, que suma máis de 563.000 persoas, volveu atoparse esta semana en Río de Janeiro, onde o XIV Pleno do Consello de Comunidades Galegas reuniu a representantes das entidades da diáspora para falar do que foron, do que son e, sobre todo, do que queren ser.
A elección de Brasil non foi casual. Con máis de 53.000 galegos residentes, é o segundo país con maior presenza galega no exterior, unicamente por detrás de Arxentina. E foi precisamente alí, na Casa de España de Río de Janeiro, onde se celebraron as dúas xornadas dun encontro que contou coa presenza do presidente da Xunta, Alfonso Rueda; o conselleiro de Emprego, Comercio e Emigración, José González; e o secretario xeral dá Emigración, Antonio Rodríguez Miranda.
Rueda reivindicou o papel das entidades galegas como vínculo permanente entre Galicia e as súas comunidades emigrantes. Un traballo que vai moito máis alá de conservar tradicións: escoitar necesidades, prestar apoio e manter viva unha identidade que soubo transmitirse de xeración en xeración.
Catro grandes desafíos para unha Galicia sen fronteiras
O Consello articulou os seus debates ao redor de catro grandes ámbitos: Cultura e Lingua, Galeguidade, Retorno e Social. Catro mesas de traballo nas que os representantes das entidades e da Administración autonómica abordaron os principais retos dos próximos anos.
Entre eles, a necesidade de modernizar a Lei de Galeguidade, ampliar a protección socioasistencial dos emigrantes e aproveitar as posibilidades da dixitalización e a intelixencia artificial para achegar a lingua e a cultura galegas ás novas xeracións.
Pero se houbo unha cuestión especialmente vinculada ao futuro de Galicia foi a do retorno. José González defendeu a necesidade de fortalecer as oportunidades para quen desexa regresar e construír aquí o seu proxecto de vida. Unha aposta que, segundo lembrou, contribuíu ao retorno de preto de 50.000 persoas desde 2018.
A nova Estratexia Galicia Retorna, que sucederá á vixente para o período 2023-2026, terá precisamente ese desafío: facilitar o regreso mediante oportunidades reais de emprego, formación, emprendemento e vivenda.
Programas como as bolsas BEME, que alcanzan a súa décima edición, Retorna Cualifica Emprego ou as oficinas de asesoramento ao retorno constitúen algunhas das ferramentas sobre as que se pretende seguir construíndo ese camiño.
Unha nova etapa para a Galicia exterior
O encontro serviu tamén para renovar a Comisión Delegada do Consello, integrada por 13 entidades de España, Europa e América, que representarán os intereses da diáspora durante o próximos tres anos.
O seu labor será especialmente relevante na elaboración da próxima Estratexia Galicia Retorna e da nova Lei de Galeguidade, coa que se pretende recoñecer non só o valor cultural e sentimental da emigración, senón tamén o seu potencial económico, profesional e social.
Houbo, ademais, espazo para os recoñecementos persoais. María Dolores Daparte, Casto Vieites, Regina Jallas e Lourdes Valencia recibiron unha homenaxe pola súa contribución para estreitar os vínculos entre Galicia e Brasil. Catro traxectorias que representan o traballo, moitas veces silencioso, de quen dedicou boa parte da súa vida para manter unida á colectividade galega.
Clausúraa, encabezada por José González xunto a Antonio Rodríguez Miranda e Valentín García, deixou tamén unha invitación para o futuro inmediato: volver atoparse en Galicia con motivo do Xacobeo 2027 e do Día da Galicia Exterior.
Porque, máis aló dos acordos e as estratexias, o encontro de Río de Janeiro volveu lembrar unha realidade que atravesa a historia da emigración: Galicia non termina onde acaba o seu territorio. Tamén está alí onde alguén segue sentíndoa como a súa casa, aínda que nunca vivise nela.